Thế lực mới trong giới truyện tranh

Một số bộ truyện gọi vốn thành công trên Kickstarter.

Truyện tranh gọi vốn cộng đồng đã có những bước tiến dài kể từ hơn một thập kỷ trước, khi hãng truyện tranh lâu đời Archie Comics phải hủy bỏ chiến dịch Kickstarter đình đám do vấp phải sự phản đối dữ dội từ người hâm mộ.

Ngày nay, Kickstarter đã trở thành nền tảng gọi vốn cộng đồng thống trị trong lĩnh vực truyện tranh. Các chiến dịch truyện tranh trên Kickstarter thường xuyên huy động được hàng triệu USD, với khoảng 3.414 dự án thu về tổng cộng 46,5 triệu USD trong năm 2024. Cũng trong năm 2024, hơn 67% các dự án truyện tranh trên nền tảng này đã gọi vốn thành công. Đây là tỷ lệ thành công cao nhất so với mọi hạng mục dự án khác trên Kickstarter.

Sean Edgar, Giám đốc phụ trách mảng truyện tranh và vật phẩm sưu tầm tại Kickstarter, chia sẻ rằng sự phát triển của truyện tranh gọi vốn cộng đồng đang giúp lấp đầy khoảng trống trên thị trường.

Edgar nói: "Có rất nhiều tác giả độc lập nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ trên nền tảng này với tỷ lệ thành công cao. Họ không cần phải xin phép bất kỳ bên trung gian nào".

Ngay cả những tác giả truyện tranh tên tuổi như Don Simpson cũng đã thử nghiệm và nhận được kết quả ngọt ngào từ Kickstarter. Kể từ khi gia nhập ngành vào đầu những năm 1980, ông đã hợp tác với nhiều nhà xuất bản uy tín như Dutton và Simon & Schuster. Tuy nhiên, đến năm 2025, cơ hội ký kết các hợp đồng xuất bản truyền thống không còn hấp dẫn như trước.

Kể từ đó, ông đã thực hiện 3 dự án trên Kickstarter. Dự án Megaton Man: Multimensions đã huy động được 34.942 USD, vượt qua mục tiêu ban đầu là 30.000 USD vào năm 2023. Vào tháng 4/2026, dự án The Lost Art of Don Simpson nhận được 14.452 USD. Và gần đây nhất, dự án tái bản Megaton Man Microbus đã huy động được 25.079 USD, mức tăng vượt trội so với mục tiêu 13.000 USD.

“Những dự án này giúp tôi kiếm thu nhập và tích lũy một khoản vốn để thực hiện thêm nhiều dự án khác”, Simpson chia sẻ.

Bộ truyện lập kỷ lục gọi vốn trên Kickstarter, đạt 4,6 triệu USD từ cộng đồng. Ảnh: Kickstarter.

Sự xuất hiện của những tên tuổi xuất bản lớn

Những họa sĩ truyện tranh cá nhân không phải là người hưởng lợi duy nhất từ Kickstarter. Năm 2024, Skybound, một nhánh xuất bản thuộc Image Comics, đã lập kỷ lục mọi thời đại khi bộ truyện tái bản G.I. Joe Compendium của họ huy động được hơn 3,7 triệu USD, vượt xa mục tiêu ban đầu là 50.000 USD.

Năm 2025, nhà xuất bản này tiếp tục phá kỷ lục của chính mình khi bộ Transformers Compendium thu về 4,6 triệu USD trên Kickstarter.

Trên thực tế, danh sách dự án truyện tranh gọi vốn thành công nhất mọi thời đại trên nền tảng này phần lớn thuộc về các nhà xuất bản lớn và lâu đời, trong đó có Skybound, Boom! và Todd McFarlane Productions.

Ví dụ, chiến lược gọi vốn cộng đồng của Skybound bắt đầu từ năm 2020, ngay trong giai đoạn đại dịch Covid-19. Trong vài tháng đầu năm đó, hoạt động phân phối trực tiếp của họ qua kênh bán lẻ truyền thống bị đình trệ và không biết khi nào mới có thể khôi phục lại. Gọi vốn cộng đồng để thực hiện một dự án đưa sách trực tiếp đến tay độc giả đã trở thành chiếc phao cứu sinh.

Chiến dịch đầu tiên dành cho tác phẩm Ava’s Demon của Michelle Czajkowski đã vượt xa mọi kỳ vọng khi huy động được hơn 500.000 USD. Hiện nay, Skybound duy trì nhịp độ đều đặn với 3 dự án Kickstarter mỗi năm.

Khoảng thời gian này vừa đủ để quảng bá và quản lý hiệu quả từng chiến dịch mà không gây cảm giác quá tải cho người hâm mộ, Sean Mackiewicz, Phó chủ tịch cấp cao kiêm giám đốc xuất bản của Skybound, chia sẻ.

Xét từ góc độ của Kickstarter, sự hiện diện của các nhà xuất bản lớn trên nền tảng này lại đang hỗ trợ, chứ không hề cản trở khả năng thành công của các dự án quy mô nhỏ hơn.

"Khi có một dự án quy mô lớn thu hút sự chú ý, công chúng cũng bị thu hút và quan tâm đến cả các dự án nhỏ hơn", Edgar nhận định. Giá trị trung bình của các dự án truyện trên nền tảng này hiện khoảng 17.500 USD, điều này cho thấy Kickstarter hiện vẫn chủ yếu dựa vào các dự án sáng tạo quy mô nhỏ và vừa.

Định hình lại thị trường truyện tranh?

Trong khi Kickstarter giúp các nhà sáng tạo chia sẻ ý tưởng và tập hợp sự ủng hộ của độc giả một cách trực tiếp, các nhà sáng tạo quy mô nhỏ vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Chẳng hạn, nhà sáng tạo Dean Haspiel đã chia sẻ về những khó khăn khi tự quản lý các chiến dịch Kickstarter.

"Giả sử tôi gọi vốn được 15.000 USD cho một dự án truyện tranh, Kickstarter sẽ thu khoản phí 5%, tương đương 750 USD. Tôi cũng phải trả phí (từ 3-5%) cho đơn vị xử lý thanh toán là Stripe. Sau đó là chi phí trả cho nhà in", Haspiel nói.

"Còn may mắn là tôi đã để người ủng hộ tự chi trả phí vận chuyển và phí đóng gói. Dù đã tính toán như vậy, trong tổng số 15.000 USD đó, tôi chỉ thực sự thu về khoảng 9.000 đến 10.000 USD" cho một dự án kéo dài bốn tháng.

Sự khó khăn này còn chưa kể các tác giả phải tự xoay sở nhiều công đoạn, như làm việc về quyền xuất bản, in ấn, phân phối,… Đáp ứng nhu cầu này, đã có những nhà xuất bản truyện tranh mới nổi hoạt động chủ yếu trên nền tảng Kickstarter.

SourcePoint Press do Dirk Manning thành lập là một đơn vị như vậy. Được thành lập vào năm 2024, SourcePoint Press đóng vai trò là nhà xuất bản và nhà phân phối cho các nhà sáng tạo độc lập trên Kickstarter. Các dự án của họ có thể đạt biên lợi nhuận 20% trong khi vẫn cho phép nhà sáng tạo giữ toàn quyền sở hữu trí tuệ.

Trong bối cảnh nền tảng gọi vốn cộng đồng Kickstarter ngày càng phổ biến với công chúng và những nhà sáng tạo độc lập ngày càng được hỗ trợ để vừa kiếm được lợi nhuận vừa bảo vệ quyền bản quyền của mình, câu hỏi về quyền lực của các nhà xuất bản truyện tranh lớn đang được đặt ra: Làm thế nào để giữ chân cả tác giả lẫn độc giả?