Lý do những cây bút quốc tế chọn TP.HCM là ngôi nhà thứ hai

Tính đến năm 2025, hơn 200.000 người nước ngoài chọn TP.HCM làm nơi gắn bó lâu dài. Ảnh: Phương Lâm.

Tính đến năm 2025, hơn 200.000 người nước ngoài chọn TP.HCM làm nơi gắn bó lâu dài. Thành phố đang khẳng định vị thế là điểm đến hấp dẫn cư dân quốc tế bậc nhất khu vực. Theo khảo sát City Pulse 2025, TP.HCM đứng thứ hai thế giới về khả năng “giữ chân” người ngoại quốc khi có tới 61% cư dân quốc tế khẳng định không có ý định rời đi.

Trong cộng đồng đa quốc gia ấy, có một bộ phận không nhỏ là những trí thức, tác giả và nghệ sĩ đã chọn nơi đây làm “ngôi nhà thứ hai” để định cư và sáng tạo. Chia sẻ với Tri Thức - Znews, các tác giả quốc tế cho rằng TP.HCM giống một "thực thể sống" luôn vận động và biến đổi. Chính nhu cầu phải liên tục giải mã những nhịp điệu đời sống hàng ngày đã thúc đẩy họ cầm bút.

Một đô thị giàu năng lượng

Đối với các tác giả nước ngoài, TP.HCM không đơn thuần là một đô thị lớn mà là một "cỗ máy sáng tạo" khổng lồ. Nhà văn Jesse Peterson, tác giả nhiều quyển sách như Jesse Cười và cuộc phiêu lưu hài hước, Bi hài kịch - sắc màu làm nên cuộc sống, Living in Saigon (Tạm dịch: Sống ở Sài Gòn), người nhuận sắc cho tác phẩm Lịch sử Việt Nam bằng hình (bản tiếng Anh), chia sẻ sự khác biệt và lạ lẫm của thành phố đã trở thành chất liệu chính cho cuốn sách của ông.

Tác giả ấn tượng từ cách băng qua đường đến những âm thanh của âm nhạc xưa cũ. Ông cho rằng việc sống ở TP.HCM như việc bước vào một dây chuyền sản xuất văn hóa, nơi mỗi trạm dừng chân lại mang đến một trải nghiệm mới mẻ.

Jesse Peterson là tác giả nhiều quyển sách như Jesse Cười và cuộc phiêu lưu hài hước, Bi hài kịch - sắc màu làm nên cuộc sống, Living in Saigon... Ảnh: NVCC.

Jesse Peterson mô tả sự thôi thúc viết lách nảy sinh từ chính nỗ lực thích nghi với môi trường: “Nó khác biệt và lạ lẫm, rõ ràng không phải Canada, nơi mọi thứ đều lạnh lẽo, ổn định, và quen thuộc. Ở TP.HCM tôi phải học cách băng qua đường, học cả nhịp điệu cơ bản của đời sống hàng ngày. Chính nhu cầu liên tục phải giải mã mọi thứ ấy đã trở thành cuốn sách Living in Saigon”.

Trong khi đó, tác giả người Mỹ gốc Việt - Sam Van, đồng tác giả Việt Nam - Ngôi sao đang lên của Châu Á và 40 năm Việt Nam bước vào kỷ nguyên vươn mình - lại tìm thấy cảm hứng từ sự pha trộn độc đáo giữa nét hiện đại và tính truyền thống. Ông thấy thành phố đang trên đà phát triển mạnh mẽ với những phường phát triển như An Khánh, Tân Hưng nhưng vẫn giữ được những khu phố mang đậm bản sắc văn hóa. Đối với ông, nguồn năng lượng từ dòng xe cộ và sự sầm uất của các trung tâm thương mại chính là điểm nhấn thu hút những người làm sáng tạo.

Sam Van nhận định: “Tôi nghĩ điều khiến TP.HCM thực sự độc đáo là nó vừa có thể là một thành phố hiện đại mang sắc thái châu Âu, lại vừa có những khu phố khiến bạn cảm thấy thân thuộc như ở nhà. Đó là một nét văn hóa mà tôi hy vọng sẽ không bao giờ thay đổi”.

Thibault Clemenceau, người Pháp đã sống tại Việt Nam 11 năm và là tác giả quyển Từ nhà anh về nhà em - Hành trình 16.000 km đạp xe xuyên Âu - Á của cặp đôi Pháp - Việt, cũng chia sẻ góc nhìn tương tự về sự sống động của thành phố. Hành trình của anh ở thành phố này gắn với những cuộc gặp gỡ và văn hóa đường phố. Theo Thibault, việc di chuyển bằng xe đạp qua những con hẻm nhỏ giúp bản thân dễ dàng "phá vỡ rào cản" và tiếp cận với những câu chuyện đời thường nhất.

Thibault bày tỏ sự ấn tượng về nhịp sống tại nơi anh coi là ngôi nhà thứ hai: “Người dân ở đây rất lạc quan, niềm vui và sự năng động của họ là điều mà không phải nơi nào trên thế giới cũng tìm thấy được. Bên cạnh đó, văn hóa đường phố ở đây cũng rất sống động và đầy cuốn hút”.

Vùng đất của tinh thần đổi mới

Bên cạnh hạ tầng và cảnh quan, sự thân thiện của người dân chính là "thỏi nam châm" thu hút giới sáng tạo toàn cầu đến với TP.HCM. Sam Van cho rằng thành phố này luôn là vùng đất của sự sáng tạo và những con người có tinh thần đổi mới mạnh mẽ. Chính sự tập trung của những tài năng và những người cùng tư tưởng đã tạo ra một môi trường thuận lợi để các ý tưởng mới nảy mầm.

Ông lý giải: “Những người có xu hướng khởi nghiệp thường bị thu hút bởi những người có cùng tư duy và chia sẻ chung niềm đam mê. Đó là một điều rất đặc sắc ở TP.HCM”.

Năm 2020, Thibault Clemenceau và Trần Nguyễn Khánh Nguyên đạp xe 16.000 km từ Pháp về Việt Nam để gây quỹ cho trẻ em nghèo ở quận 12 (cũ) của TP.HCM. Ảnh: Nón Lá Project.

Sự hiếu khách của cư dân thành phố cũng là một điểm cộng lớn giúp các tác giả nước ngoài cảm thấy được đón nhận. Thibault kể rằng trong suốt hành trình của mình, anh luôn nhận được sự giúp đỡ tận tình từ những người xa lạ.

Sự mến khách này không chỉ giúp anh hoàn thành cuốn sách mà còn làm bản thân thay đổi hoàn toàn quan niệm về lòng hào phóng. Anh thừa nhận mình đã trở thành một "phiên bản tốt hơn của chính mình" sau hơn một thập kỷ sống tại đây.

Thibault chia sẻ về sự gắn kết sâu sắc với mảnh đất này: “Tôi coi Việt Nam là ngôi nhà thứ hai của mình. Tôi yêu thích sự lạc quan, niềm vui, sự năng động và sự đón tiếp nồng hậu của con người nơi đây, những giá trị thật đặc biệt”.

Jesse Peterson bổ sung rằng quá trình sống tại TP.HCM giống như việc được văn hóa bản địa "lấp đầy". Ông học cách thưởng thức mắm, nghe cải lương và quan sát những chuyển động tinh tế nhất của đời sống. Với Jesse, thành phố không chỉ là nơi để ở mà là một trải nghiệm cần phải đi qua để thay đổi bản thân và mở rộng vốn ngôn từ.

Jesse Peterson ví von thành phố này như một "cỗ máy sáng tạo" khổng lồ: “Tôi đi qua cỗ máy ấy, và nó lấp đầy tôi bằng văn hóa: nhạc cải lương trong tai, tranh vẽ trước mắt, phim hoạt hình chạy qua mọi thứ tôi nhìn thấy. Rồi tôi bước ra phía bên kia, thay đổi một chút, và tôi viết tất cả xuống”.

Tinh thần năng động, theo lời Sam Van, lòng nhân ái cởi mở, theo Thibault, và khả năng hấp thụ văn hóa trong lời Jesse đã trả lời cho câu hỏi tại sao giới sáng tạo chọn TP.HCM. Đây là nơi nuôi dưỡng những tâm hồn muốn tìm kiếm một bản thể mới, đầy tràn đầy năng lượng và tình yêu thương.