Nhà Xuất Bản Công Thương

Chính phủ ban hành Nghị quyết về những nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu cải thiện môi trường kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia năm 2026; cắt giảm TTHC thuộc quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Xây dựng... là những thông tin chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ nổi bật tuần từ ngày 11-16/1/2026.

Trong Dự thảo văn kiện trình Đại hội XIV của Đảng, một quan điểm được nhấn mạnh với tầm khái quát cao và xuyên suốt: xác lập mô hình tăng trưởng mới, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số quốc gia là động lực chính. Cách diễn đạt này phản ánh một bước phát triển quan trọng trong tư duy chiến lược về mô hình tăng trưởng, con đường phát triển và năng lực cạnh tranh quốc gia trong bối cảnh mới.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu phục hồi chậm, cạnh tranh ngày càng gay gắt và chi phí tiếp cận thị trường truyền thống gia tăng, xuất khẩu Việt Nam đang đứng trước yêu cầu cấp thiết phải tìm kiếm các động lực tăng trưởng mới. Trong bức tranh đó, thương mại điện tử (TMĐT), đặc biệt là TMĐT xuyên biên giới, đang nổi lên như một hướng đi có tính chiến lược.

Trong bối cảnh thương mại toàn cầu biến động mạnh, cạnh tranh ngày càng gay gắt và "luật chơi" thị trường không ngừng thay đổi, xuất nhập khẩu tiếp tục được xác định là một trong những động lực tăng trưởng quan trọng của kinh tế Việt Nam. Tuy nhiên, để duy trì tăng trưởng cao và bền vững, xuất khẩu không thể chỉ dựa vào mở rộng quy mô mà cần chuyển mạnh sang mô hình phát triển theo chiều sâu, gắn với phương thức thương mại mới, tiêu chuẩn bền vững và nâng cao giá trị gia tăng.

Cùng với sự biến đổi nhanh chóng của thế giới và sự trỗi dậy của các xu hướng toàn cầu hóa, số hóa, cạnh tranh địa chính trị cũng như những thay đổi sâu sắc trong cấu trúc quyền lực quốc tế…, đã xuất hiện các luận điệu xuyên tạc, cho rằng chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh đã trở nên lỗi thời, không còn phù hợp. Tuy nhiên, xét một cách khách quan, có thể thấy chính sự thay đổi nhanh chóng của thời đại càng chứng minh sức sống bền bỉ, tính thời sự và khả năng định hướng phát triển của nền tảng tư tưởng này đối với con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam.

Bước sang năm 2026, thế giới đứng trước một ngưỡng chuyển tiếp đặc biệt. Những động lực từng nâng đỡ tăng trưởng và ổn định toàn cầu trong nhiều thập kỷ đang suy yếu, trong khi các lực đẩy mới - từ cạnh tranh địa chính trị, bảo hộ thương mại, trí tuệ nhân tạo đến yêu cầu tự chủ chiến lược - ngày càng bộc lộ rõ tác động.

Quan điểm của Đảng nêu rõ tại Nghị quyết số 68-NQ/TW ngày 4/5/2025 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân là phải tạo môi trường kinh doanh thông thoáng, minh bạch, ổn định, an toàn, dễ thực thi, chi phí thấp, đạt chuẩn quốc tế, bảo đảm khả năng cạnh tranh khu vực, toàn cầu. Kịp thời xây dựng, hoàn thiện pháp luật và cơ chế, chính sách đột phá để khuyến khích kinh tế tư nhân phát triển trong những lĩnh vực ưu tiên.

Kinh tế thế giới đang trải qua những thay đổi sâu sắc: chuỗi cung ứng dịch chuyển, dòng vốn FDI tái phân bổ, và làn sóng công nghệ mới đang định hình lại năng lực cạnh tranh của các quốc gia. Đối với Việt Nam, đây vừa là thách thức, vừa là cơ hội hiếm có để bứt phá.

Phát biểu tại Diễn đàn Logistics Việt Nam 2025, nhấn mạnh mục tiêu phát triển bền vững hệ sinh thái logistics quốc gia "Thông minh - Hiện đại – Xanh – Số - Cạnh tranh - Hiệu quả", với tinh thần "nhìn xa trông rộng, nghĩ sâu làm lớn", đưa Việt Nam trở thành trung tâm dịch vụ logistics hàng đầu khu vực Đông Nam Á, châu Á và thế giới, Thủ tướng Phạm Minh Chính chỉ rõ 8 nhiệm vụ chung, quan trọng và các nhiệm vụ cụ thể với các bộ, ngành, địa phương, cơ quan để phát triển ngành logistics Việt Nam.

Ngày 27/11/2025 tại trụ sở Bộ Công Thương, Thứ trưởng Nguyễn Hoàng Long đã chủ trì cuộc họp Tổ soạn thảo Dự thảo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ quy định về lộ trình, nguyên tắc hoạt động, cơ cấu ngành điện và các điều kiện để hình thành và phát triển các cấp độ thị trường cạnh tranh tại Việt Nam.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đặt ra yêu cầu cốt lõi: "Phải thực hiện bằng được việc đưa thể chế pháp luật trở thành lợi thế cạnh tranh, xây dựng pháp luật xác định là đột phá của đột phá" trong phát biểu chỉ đạo tại Lễ hưởng ứng Ngày Pháp luật Việt Nam năm 2025.

Kết cấu hạ tầng là cấu phần nền tảng của năng lực quốc gia – nơi hội tụ giữa phát triển kinh tế, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và năng lực cạnh tranh bền vững. "Đột phá" không chỉ là tăng tốc đầu tư, mà là tăng năng lực vận hành của toàn hệ thống- được đo bằng thời gian, chi phí và độ tin cậy của luồng hàng, luồng người, luồng năng lượng và luồng dữ liệu.

Xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân thật sự trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại, gắn kết chặt chẽ và trở thành thành mũi nhọn của công nghiệp quốc gia, có sức cạnh tranh quốc tế, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu; bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, là chỉ đạo của Thủ tướng Phạm Minh Chính trong Chỉ thị 31/CT-TTg ngày 18-10-2025 về việc xây dựng Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm 2026-2030.

Với chủ đề “Đổi mới sáng tạo toàn dân - Động lực phát triển quốc gia”, ngày hội Đổi mới sáng tạo đầu tiên được tổ chức đã để lại dấu ấn mạnh mẽ với các nhà khoa học trong nước và quốc tế, khẳng định quyết tâm của Đảng và Nhà nước ta trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo trở thành trung tâm chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao năng suất, năng lực cạnh tranh, bảo đảm tăng trưởng bền vững.

Thế giới hôm nay đang chứng kiến những biến động sâu sắc, khó lường. Xung đột vũ trang, cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc, khủng hoảng kinh tế-xã hội, biến đổi khí hậu, dịch bệnh toàn cầu… tạo nên những chấn động toàn diện, thử thách hệ giá trị, mô hình phát triển và hệ thống chính trị của nhiều quốc gia.

Kết luận phiên họp Chính phủ chuyên đề pháp luật tháng 7/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu tiếp tục tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, đầu tư nguồn lực con người, tài chính, cơ sở vật chất để thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm là cơ bản tháo gỡ các vướng mắc về thể chế, pháp luật trong năm 2025, kiến tạo phát triển, phục vụ nhân dân, đưa thể chế từ "điểm nghẽn của điểm nghẽn" thành lợi thế cạnh tranh quốc gia.

Kết luận phiên họp Chính phủ chuyên đề pháp luật tháng 7/2025, Thủ tướng Phạm Minh Chính yêu cầu tiếp tục tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, đầu tư nguồn lực con người, tài chính, cơ sở vật chất để thực hiện chỉ đạo của Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm là cơ bản tháo gỡ các vướng mắc về thể chế, pháp luật trong năm 2025, kiến tạo phát triển, phục vụ nhân dân, đưa thể chế từ "điểm nghẽn của điểm nghẽn" thành lợi thế cạnh tranh quốc gia.

Trong bối cảnh kinh tế số toàn cầu, chuyển đổi số và thúc đẩy thương mại điện tử (TMĐT) đang là một trong những động lực then chốt giúp Việt Nam hội nhập, nâng cao năng lực cạnh tranh và mở rộng thị trường xuất khẩu. Định hướng này được khẳng định rõ trong Quyết định số 645/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Kế hoạch tổng thể phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn 2021-2025, theo đó TMĐT được xác định là lĩnh vực tiên phong, ứng dụng công nghệ số để hiện đại hóa hệ thống sản xuất, mô hình phân phối, nâng cao hiệu quả kinh doanh và tạo đà tăng trưởng bền vững cho xuất khẩu.

Việc Quốc hội nhận diện rõ “điểm nghẽn” của “điểm nghẽn” là thể chế và chủ động kiến tạo thể chế không chỉ là một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh hiện nay mà còn là một sứ mệnh lịch sử nhằm thúc đẩy sự phát triển nhanh, hiệu quả và bền vững của đất nước. Quốc hội đã và đang hành động quyết liệt, phá tan những “tảng đá cản đường”, biến thể chế thành lợi thế cạnh tranh, vì lợi ích chung của quốc gia, dân tộc.

Trong bài viết “Động lực mới cho phát triển kinh tế”, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh, phải thiết lập hệ thống cạnh tranh công bằng, xác định rõ danh sách các hành vi tác động tiêu cực đến tiếp cận thị trường và phân biệt đối xử trong cạnh tranh thị trường đối với kinh tế tư nhân.