Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Trung ương phải nêu gương về bản lĩnh quyết định, tinh thần tự phê bình và trách nhiệm thực hiện

Như Báo Đại biểu Nhân dân đã đưa tin, sáng nay, 5/10, dưới sự chủ trì của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Hội nghị Trung ương 4, khóa XIV đã khai mạc trọng thể.

Phát biểu khai mạc, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ, Hội nghị vừa phải giải quyết những điều kiện để thực hiện hiệu quả các quyết sách, vừa phải chuẩn bị cơ sở lý luận, tổ chức và con người cho sự phát triển lâu dài của đất nước. Yêu cầu bao trùm là nâng cao năng lực lãnh đạo, cầm quyền, sức chiến đấu của Đảng; quy tụ và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc để hiện thực hóa các mục tiêu phát triển.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước gợi mở 4 trọng tâm mà Hội nghị Trung ương 4 cần tập trung giải quyết.

Phải thực sự dựa vào Nhân dân để xây dựng Đảng

Thứ nhất, nâng cao năng lực tự đổi mới, tự chỉnh đốn và định hướng phát triển đất nước của Đảng

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, năng lực lãnh đạo của Đảng được bồi đắp từ sự kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, khả năng tổng kết thực tiễn, phát triển lý luận và tự đổi mới, tự chỉnh đốn.

Tổng kết 15 năm thực hiện nghị quyết, kết luận về xây dựng, chỉnh đốn Đảng cần làm rõ những chuyển biến trong công tác tổ chức, xây dựng Đảng đã nâng cao chất lượng lãnh đạo, khả năng giải quyết các vấn đề phát triển và củng cố niềm tin của Nhân dân đến đâu. Các tổ chức đảng và đảng viên mạnh lên, trưởng thành lên ở những lĩnh vực nào, lĩnh vực nào cần phải được khắc phục.

Trung ương cần nhìn thẳng vào những hạn chế kéo dài: vì sao những tồn tại, khuyết điểm đã được chỉ ra nhưng chậm sửa chữa? Vi phạm đã được cảnh báo nhưng vẫn tái diễn; có những nội dung đúng quy trình nhưng chưa chọn đúng người, chưa giải quyết được việc, hiệu quả còn thấp.

Các nghị quyết mới phải xử lý căn nguyên, xác định trách nhiệm, kể cả trách nhiệm của cơ quan lãnh đạo, tham mưu ở Trung ương. Nghị quyết mới phải kết hợp chặt chẽ xây dựng với chỉnh đốn, giáo dục, phòng ngừa với xử lý nghiêm minh, hình thành cơ chế để tổ chức đảng, từng đảng viên tự phát hiện, tự sửa chữa khuyết điểm.

"Xây dựng Đảng thật sự là đạo đức, là văn minh, phải thể hiện ở sự liêm chính, công tâm, tôn trọng sự thật, bảo vệ cái đúng và trách nhiệm trước nhân dân. Phải thực sự dựa vào nhân dân để xây dựng Đảng; niềm tin của Nhân dân phải được bồi đắp từ việc lắng nghe, tiếp thu ý kiến, giải quyết quyền lợi chính đáng và sửa chữa những khuyết điểm của cán bộ, đảng viên", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Cần phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội, bảo đảm nhân dân được tham gia đóng góp vào các chủ trương, giám sát việc thực hiện và thụ hưởng thành quả; đó là nền tảng để củng cố đại đoàn kết, quy tụ sức mạnh của dân tộc.

Các đề cương tổng kết 100 năm Đảng lãnh đạo cách mạng Việt Nam, 40 năm thực hiện Cương lĩnh, cùng việc nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng cần được đặt trong yêu cầu chuẩn bị nền tảng cho sự phát triển lâu dài của đất nước.

Những hạn chế, khuyết điểm và những vấn đề mới về con đường phát triển của đất nước, về vai trò lãnh đạo của Đảng, tầm nhìn 2030, 2045 cần xác định những giá trị giữ vững, những năng lực cần tích lũy và trách nhiệm đối với các thế hệ sau, không biến tầm nhìn dài hạn thành dự báo cứng nhắc.

Nghiên cứu sửa đổi, bổ sung Điều lệ Đảng phải gắn với các tổng kết nêu trên, giữ vững nguyên tắc nền tảng, làm rõ yêu cầu mới về tổ chức, thẩm quyền, trách nhiệm và kiểm soát quyền lực.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu phân biệt vướng mắc do Điều lệ, văn bản thi hành hay do tổ chức thực hiện; xác định rõ những nội dung thuộc Điều lệ, những nội dung do Trung ương quy định; những vấn đề cần kiểm chứng, chỉ đề xuất sửa đổi những vấn đề thực sự cần thiết, có giá trị lâu dài, không chuyển cơ học nội dung nghị quyết vào Điều lệ.

Hội nghị cũng cho ý kiến về đề cương nghiên cứu, giới hạn những nội dung sửa đổi cụ thể; việc sửa đổi Điều lệ thuộc thẩm quyền của Đại hội.

Trách nhiệm tập thể và cá nhân phải được phân định rõ, không chồng chéo hoặc né tránh, thay thế nhau

Thứ hai, đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền để nâng cao hiệu lực hoạt động của hệ thống chính trị

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ rõ, mô hình tổ chức phải được thay đổi, hoàn thiện đồng bộ với phương thức lãnh đạo, cầm quyền; không thể chỉ sắp xếp lại bộ máy mà giữ nguyên cách làm việc không còn phù hợp. Đổi mới phương thức lãnh đạo, cầm quyền phải bảo đảm thống nhất về định hướng, phân định rõ trách nhiệm và phát huy đầy đủ thẩm quyền, tính chủ động của từng cấp ủy, tổ chức đảng và các cơ quan, đơn vị.

Sơ kết Nghị quyết số 28 cũng cần làm rõ phương thức lãnh đạo, cầm quyền phải đổi mới như thế nào để các quyết sách có chất lượng hơn, bộ máy chủ động hơn, công việc được giải quyết tốt hơn; cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ phải được vận hành thực chất; khắc phục tình trạng bao biện, làm thay, buông lỏng lãnh đạo và xin ý kiến nhiều vòng đối với những việc thuộc thẩm quyền của mình.

Phân cấp, phân quyền phải tạo ra năng lực hành động thực tế trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Trung ương cần làm rõ mối quan hệ giữa quyền hạn, trách nhiệm và điều kiện thực hiện, cơ chế giải quyết liên ngành, liên cấp vượt quá khả năng của cơ sở. Không chuyển việc xuống cấp dưới khi thiếu người, thiếu nguồn lực; không can thiệp làm mất quyền chủ động đã giao. Trách nhiệm tập thể và cá nhân phải được phân định rõ, không chồng chéo hoặc né tránh thay thế nhau.

Việc thay thế Quy định số 21 cũng cần bảo đảm thống nhất về tổ chức đảng, thẩm quyền thi hành kỷ luật, giải quyết khiếu nại kỷ luật và quy trình thực hiện phù hợp với mô hình mới. Đồng thời, nâng cao trách nhiệm, hiệu quả kiểm tra, giám sát, phát hiện sớm sơ hở, kiểm soát cả lạm quyền và né tránh trách nhiệm. Giữ nghiêm kỷ luật, kỷ cương đi đôi với bảo vệ cán bộ liêm chính, đổi mới vì lợi ích chung, không bao che sai phạm.

Trọng dụng là khâu then chốt, tạo nguồn là công việc căn bản, lâu dài

Thứ ba, đổi mới công tác cán bộ, trọng dụng nhân tài đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, quyết sách chỉ trở thành hiện thực khi có đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất, năng lực và uy tín thực hiện.

Tổng kết Nghị quyết số 26 phải mở ra những bước phát triển mới trong công tác cán bộ, chuẩn bị đội ngũ cán bộ xuất phát từ yêu cầu nhiệm vụ và sự phát triển lâu dài. Kết quả phải đặt trong tương quan với thẩm quyền, nguồn lực và điều kiện thực hiện; không lấy thành tích bù trừ vi phạm về chính trị, đạo đức, liêm chính. Cần làm rõ cơ chế để đánh giá dẫn đến sử dụng đúng, giao việc xứng đáng hoặc thay thế kịp thời; làm rõ trách nhiệm của người đánh giá, giới thiệu, quyết định đối với cả kết quả và hậu quả của việc bố trí cán bộ.

Cùng với đó, cần làm rõ cơ chế phát hiện, thu hút nguồn cán bộ từ khu vực ngoài nhà nước và người Việt Nam ở nước ngoài. Đề án Chiến lược quốc gia về thu hút, trọng dụng nhân tài trong các ngành, lĩnh vực mũi nhọn phải xuất phát từ những nhiệm vụ chiến lược và những điểm nghẽn nhân lực mà đất nước đang thiếu; cần đào tạo, thu hút, kết nối nhân tài ra sao để làm chủ công nghệ, nâng cao năng suất lao động và năng lực tự chủ.

Nhấn mạnh "trọng dụng là khâu then chốt, tạo nguồn là công việc căn bản, lâu dài", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị cần thảo luận cơ chế giao nhiệm vụ lớn, trao quyền thực chất, bảo đảm nguồn lực và đánh giá theo đóng góp; tạo môi trường tôn trọng sáng tạo, chấp nhận rủi ro nghiên cứu có kiểm soát; kết nối nhân tài trong nước, trí thức người Việt Nam ở nước ngoài và chuyên gia quốc tế; thúc đẩy liên thông giữa trường học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, khu vực công và khu vực tư; thu hút người tài phải đi đôi với sử dụng hiệu quả, phát triển đội ngũ kế cận và chuyển giao tri thức.

Huy động các nguồn thu phải gắn với nuôi dưỡng nguồn thu và phát triển doanh nghiệp

Thứ tư, xác định đúng những ưu tiên, phát huy hiệu quả nguồn lực để phát triển nhanh và bền vững đất nước

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Trung ương đánh giá toàn diện kết quả năm 2026, làm rõ mức độ hoàn thành các mục tiêu và nền tảng tăng trưởng cho những năm tiếp theo; xem xét chất lượng tăng trưởng qua năng suất, sức khỏe của doanh nghiệp, thu nhập và đời sống Nhân dân; chỉ rõ những hạn chế của các động lực phát triển, nguyên nhân và trách nhiệm để tập trung hoàn thành ở mức cao nhất các nhiệm vụ của năm 2026.

Chỉ rõ, năm 2027 phải tăng tốc, bứt phá, tạo chuyển biến mạnh mẽ để thực hiện thắng lợi các mục tiêu của cả nhiệm kỳ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Trung ương thảo luận kỹ các mục tiêu tổng quát, các chỉ tiêu chủ yếu và những giải pháp trọng tâm, nhất là cơ sở, điều kiện để phấn đấu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên, kiểm soát lạm phát khoảng 4,5%.

"Vấn đề là tạo ra động lực tăng trưởng mạnh hơn, đồng thời củng cố ổn định vĩ mô, bảo đảm các cân đối lớn và sức chống chịu của nền kinh tế. Kế hoạch năm phải cụ thể hóa Kết luận số 18, gắn tăng tốc với triển khai đổi mới mô hình phát triển. Trung ương cần làm rõ đâu là những đột phá để chuyển hóa các nguồn lực thành năng lực sản xuất, kinh doanh và kết quả phát triển thực chất", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Theo đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu, cần tháo gỡ điểm nghẽn thể chế, nâng cao năng lực hấp thụ vốn, bảo đảm hạ tầng, năng lượng, nhân lực; khơi thông đầu tư tư nhân và đầu tư nước ngoài (cả trực tiếp và gián tiếp). Về phối hợp chính sách tài khóa và tiền tệ, cần tạo điều kiện cho tăng trưởng, giữ vững ổn định vĩ mô, lựa chọn đúng ưu tiên, xác định rõ lộ trình và trách nhiệm thực hiện.

Về ngân sách nhà nước, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Trung ương đánh giá năm 2026, cho ý kiến về dự toán năm 2027, làm rõ khả năng cân đối và các điều kiện cần thiết phục vụ yêu cầu tăng tốc, bứt phá. Huy động các nguồn thu phải gắn với nuôi dưỡng nguồn thu và phát triển doanh nghiệp. Phân bổ nguồn lực phải bảo đảm vai trò chủ đạo của ngân sách trung ương, phát huy tính chủ động của các địa phương; hài hòa giữa đầu tư phát triển, cải cách tiền lương và an sinh xã hội.

Cần thảo luận cơ chế khắc phục tình trạng dàn trải, ràng buộc bất hợp lý; tiết kiệm ngay từ khâu phân bổ để tập trung cho nhiệm vụ trọng điểm; đánh giá hiệu quả chi tiêu qua kết quả thực tế.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Quy định về đảng viên tham gia hoạt động đầu tư, kinh doanh cần được xem xét trong yêu cầu đó: gắn tính tiên phong trong phát triển kinh tế với giữ vững bản chất của Đảng, tăng cường xây dựng tổ chức đảng trong khu vực ngoài nhà nước.

"Bốn trọng tâm trên cùng hướng tới một yêu cầu chung là xây dựng Đảng và hệ thống chính trị đủ sức lãnh đạo, tổ chức thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển, phát huy sự tham gia và sức sáng tạo của toàn dân", Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.

Mỗi đề án phải xác định đúng vấn đề cần giải quyết

Trong quá trình xem xét các nội dung của chương trình, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Trung ương tập trung làm rõ 4 vấn đề xuyên suốt. Mỗi đề án phải xác định đúng vấn đề cần giải quyết. Vướng ở chủ trương, thể chế hay ở tổ chức thực hiện, phối hợp và trách nhiệm cá nhân? Vì sao quy định đã sửa, nguồn lực đã giao mà công việc vẫn chậm? Phân biệt rõ bất cập của chủ trương với yếu kém trong thực hiện; bảo đảm các quyết sách thống nhất, không tháo gỡ ở lĩnh vực này lại tạo rào cản ở lĩnh vực khác.
Các chủ trương, định hướng lớn đã xác định phải được thể chế hóa đầy đủ, đồng bộ và tổ chức thi hành hiệu quả. Cần sửa luật, chính sách nào; cơ quan nào chủ trì, thời hạn nào hoàn thành? Không để lợi ích cục bộ, thủ tục phát sinh làm thu hẹp chủ trương. Trách nhiệm phải gắn với chất lượng, tiến độ thể chế hóa và kết quả thi hành.

Phải bảo đảm con người, thẩm quyền và nguồn lực ngay khi quyết định. Làm đâu chắc đó: việc đã rõ thì quyết định, triển khai kịp thời; việc mới, khó cần thí điểm phải rõ phạm vi, thẩm quyền, thời hạn, cơ chế kiểm soát và tiêu chí đánh giá. Làm chắc để đi nhanh, không lấy thận trọng làm lý do trì hoãn. Nhưng cũng tuyệt đối không được chủ quan, nóng vội.

Mỗi quyết sách phải có cách kiểm chứng kết quả và điều chỉnh từ thực tiễn. Vấn đề nào được giải quyết, nguồn lực nào được khơi thông, Nhân dân được hưởng lợi gì? Mọi kết quả phải đảm bảo tính hiệu quả. Nhiệm vụ trước mắt phải gắn với kế hoạch, ngân sách năm 2027; nghiên cứu dài hạn phải rõ sản phẩm, tiến độ, trách nhiệm.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị, Trung ương thảo luận dân chủ, thẳng thắn, đi sâu vào những lựa chọn lớn, những vấn đề còn khác nhau; nêu rõ căn cứ, phương án và kiến nghị. Trung ương phải nêu gương về bản lĩnh quyết định, tinh thần tự phê bình và trách nhiệm thực hiện. Mọi lựa chọn phải đặt lợi ích quốc gia, dân tộc, quyền và lợi ích chính đáng của nhân dân lên trên hết.

Theo chương trình, Hội nghị làm việc đến ngày 8/10/2026.