Đổi mới công tác xuất bản ngành Công Thương theo tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW và Chỉ thị số 04-CT/TW

Vai trò quan trọng của công tác xuất bản
Nghị quyết số 80-NQ/TW ngày 07/01/2026 của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam trong kỷ nguyên mới nhấn mạnh yêu cầu phát huy sức mạnh văn hóa, xây dựng môi trường tư tưởng lành mạnh, nâng cao sức đề kháng xã hội trước các thông tin xấu độc, phản văn hóa. Chỉ thị số 04-CT/TW ngày 17/3/2026 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới tiếp tục đặt ra yêu cầu tăng tính chiến đấu, tính định hướng và khả năng lan tỏa của hoạt động truyền thông, báo chí, xuất bản.
Đối với ngành Công Thương, công tác xuất bản không chỉ thực hiện chức năng cung cấp tri thức chuyên ngành mà còn góp phần tuyên truyền đường lối phát triển kinh tế của Đảng, phổ biến pháp luật, định hướng nhận thức xã hội và xây dựng niềm tin đối với mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Vì vậy, đổi mới công tác xuất bản ngành Công Thương theo tinh thần Nghị quyết số 80 và Chỉ thị số 04 là yêu cầu cấp thiết cả về chuyên môn và chính trị trong giai đoạn hiện nay.
Xuất bản là một bộ phận quan trọng trong công tác tư tưởng - văn hóa của Đảng. Từ khi ra đời đến nay, hoạt động xuất bản luôn gắn bó chặt chẽ với sự nghiệp cách mạng, góp phần truyền bá chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng vào đời sống xã hội. Trong thời đại số, xuất bản không chỉ dừng lại ở việc in và phát hành sách mà đã trở thành hoạt động truyền thông tri thức đa nền tảng. Mỗi xuất bản phẩm không chỉ có giá trị học thuật mà còn có tác động trực tiếp đến nhận thức xã hội, định hướng tư tưởng và hình thành hệ giá trị văn hóa.
Lĩnh vực Công Thương là khu vực động lực của nền kinh tế, đóng vai trò quan trọng trong tăng trưởng GDP, xuất nhập khẩu và hội nhập quốc tế. Đây cũng là lĩnh vực thường xuyên bị các thế lực thù địch lợi dụng để xuyên tạc về điều hành kinh tế, vai trò của doanh nghiệp nhà nước, chính sách thương mại, chuyển đổi năng lượng hay hội nhập quốc tế. Trong bối cảnh đó, hoạt động xuất bản nói chung và xuất bản ngành Công Thương nói riêng có vai trò đặc biệt trong việc tuyên truyền quan điểm phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; phổ biến pháp luật về thương mại, cạnh tranh, thương mại điện tử và bảo vệ người tiêu dùng; đồng hành cùng doanh nghiệp trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế; xây dựng văn hóa doanh nghiệp, đạo đức kinh doanh và trách nhiệm xã hội. Thông qua các xuất bản phẩm chuyên ngành, nhiều vấn đề kinh tế phức tạp được lý giải khoa học, khách quan, góp phần phản bác các luận điệu xuyên tạc, tạo sự đồng thuận xã hội và củng cố niềm tin vào đường lối phát triển đất nước.
Bên cạnh đó, xuất bản còn đóng vai trò cầu nối giữa cơ quan quản lý nhà nước với cộng đồng doanh nghiệp, giúp chuyển tải kịp thời các chủ trương, chính sách mới đến thực tiễn sản xuất kinh doanh. Đây là yếu tố quan trọng giúp nâng cao hiệu quả quản trị nhà nước và thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.
Thực trạng công tác xuất bản sách công nghiệp - thương mại
Những năm gần đây, hoạt động xuất bản đã có nhiều chuyển biến tích cực, đặc biệt là ở mảng đề tài công nghiệp - thương mại. Nhiều đầu sách chính trị, pháp luật, kinh tế, logistics, thương mại điện tử, quản trị doanh nghiệp và chuyển đổi số được phát hành, góp phần phục vụ nghiên cứu, đào tạo và hoạt động sản xuất kinh doanh.
Một số đơn vị xuất bản đã chủ động đổi mới phương thức phát hành, kết hợp giữa sách in với sách điện tử, truyền thông số và mạng xã hội. Nội dung xuất bản từng bước bám sát các chủ trương lớn của Đảng và chính sách pháp luật của Nhà nước. Nhiều xuất bản phẩm đã phản ánh kịp thời những vấn đề lớn của nền kinh tế như chuyển đổi số quốc gia, phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, thương mại điện tử xuyên biên giới, logistics và hội nhập quốc tế. Một số đầu sách có giá trị thực tiễn cao, hỗ trợ trực tiếp cho doanh nghiệp trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, công tác xuất bản và xuất bản ngành Công Thương nói riêng vẫn còn nhiều khó khăn, hạn chế.
Thứ nhất, nội dung một số xuất bản phẩm chính luận còn nặng tính lý thuyết, cách thể hiện chưa thực sự hấp dẫn, chưa phù hợp với xu hướng tiếp cận thông tin nhanh của độc giả trẻ. Nhiều ấn phẩm còn thiếu tính tương tác, chưa tận dụng hiệu quả hình ảnh, đồ họa và công nghệ số.
Thứ hai, môi trường truyền thông số phát triển quá nhanh khiến xuất bản truyền thống gặp áp lực cạnh tranh lớn. Các nền tảng mạng xã hội với tốc độ lan truyền thông tin nhanh đang tác động mạnh đến thói quen tiếp nhận tri thức của công chúng.
Thứ ba, các thông tin sai lệch, xuyên tạc liên quan đến kinh tế, doanh nghiệp nhà nước, hội nhập quốc tế thường được phát tán nhanh chóng trên không gian mạng. Nếu xuất bản chính thống chậm đổi mới, khoảng trống thông tin sẽ bị lấp đầy bởi các nguồn tin thiếu kiểm chứng.
Thứ tư, đội ngũ làm xuất bản còn hạn chế về kỹ năng truyền thông số, công nghệ và khả năng sản xuất nội dung đa nền tảng. Đội ngũ biên tập viên vừa có trình độ chuyên môn kinh tế vừa có bản lĩnh chính trị vững vàng chưa nhiều.
Thứ năm, áp lực kinh tế đối với nhà xuất bản từ đó tác động đến đội ngũ biên tập viên và cán bộ viên chức, khiến công tác chuyên môn bị ảnh hưởng do phải chạy theo doanh thu, doanh số để hoàn thành nhiệm vụ được giao, đảm bảo nguồn thu nhằm duy trì hoạt động của bộ máy.
Ngoài ra, công tác phát triển khách hàng tổ chức, xây dựng hệ sinh thái phát hành và truyền thông sách chuyên ngành chưa tương xứng với tiềm năng của ngành Công Thương.
Những hạn chế trên đặt ra yêu cầu cấp thiết phải đổi mới mạnh mẽ công tác xuất bản theo tinh thần Nghị quyết số 80 và Chỉ thị số 04, nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền, lan tỏa giá trị tư tưởng chính thống và góp phần bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng trong tình hình mới.
Đổi mới công tác xuất bản theo tinh thần Nghị quyết số 08 và Chỉ thị số 04
Đổi mới công tác xuất bản, trước hết phải bắt đầu từ đổi mới tư duy. Trong thời đại số, xuất bản không thể chỉ dừng ở việc in ấn và phát hành sách mà phải trở thành hoạt động truyền thông tri thức đa nền tảng, có khả năng tạo ảnh hưởng xã hội mạnh mẽ. Theo tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW, phát triển văn hóa phải gắn với ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và nâng cao sức mạnh mềm quốc gia. Đây là định hướng quan trọng để ngành xuất bản đổi mới phương thức hoạt động. Trước hết, cần đổi mới nội dung xuất bản theo hướng thiết thực, gần gũi với đời sống kinh tế - xã hội. Các dòng sách về chuyển đổi số, kinh tế xanh, quản trị doanh nghiệp, thương mại điện tử, logistics, hội nhập quốc tế và phát triển bền vững cần được ưu tiên phát triển. Các xuất bản phẩm chính trị - lý luận cần tăng tính thực tiễn, sử dụng nhiều ví dụ cụ thể, số liệu thực tế và cách trình bày hiện đại để nâng cao sức hấp dẫn đối với độc giả trẻ. Đặc biệt, cần chú trọng xây dựng các xuất bản phẩm phản bác các luận điệu sai trái về mô hình kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, về vai trò của doanh nghiệp nhà nước và vai trò lãnh đạo của Đảng trong phát triển kinh tế.
Song song với đổi mới nội dung là đổi mới phương thức phát hành và truyền thông. Các đơn vị xuất bản cần phát triển mạnh sách điện tử, sách nói, podcast chuyên đề, video giới thiệu sách, tọa đàm trực tuyến, hệ sinh thái truyền thông số gắn với mạng xã hội… Việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và nền tảng số trong biên tập, phân phối nội dung sẽ giúp mở rộng khả năng tiếp cận công chúng, đặc biệt là giới trẻ và cộng đồng doanh nghiệp.
Một nội dung quan trọng khác là xây dựng đội ngũ làm công tác xuất bản có bản lĩnh chính trị vững vàng, trình độ chuyên môn cao và khả năng thích ứng với công nghệ mới. Người làm xuất bản không chỉ giỏi nghề mà còn phải có khả năng nhận diện, phản bác thông tin sai trái bằng lập luận khoa học và thuyết phục.
Đổi mới công tác xuất bản cũng cần gắn với việc xây dựng văn hóa đọc trong thời đại số. Việc phát triển thư viện điện tử, không gian đọc số, câu lạc bộ đọc sách và các chương trình truyền thông về văn hóa đọc sẽ góp phần đưa tri thức chính thống đến gần hơn với người dân.
Giải pháp nâng cao hiệu quả bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng thông qua xuất bản
Một là, xây dựng chiến lược xuất bản gắn với nhiệm vụ chính trị của ngành Công Thương. Các kế hoạch xuất bản hằng năm cần ưu tiên những chủ đề lớn về phát triển kinh tế đất nước, chuyển đổi số, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế.
Hai là, tăng cường liên kết giữa xuất bản với báo chí, truyền hình và nền tảng số nhằm hình thành hệ sinh thái truyền thông chính thống. Mỗi xuất bản phẩm cần được truyền thông bài bản để tăng khả năng lan tỏa.
Ba là, đẩy mạnh phát triển khách hàng tổ chức như trường đại học, thư viện, doanh nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước và tổ chức chính trị - xã hội. Đây vừa là giải pháp kinh doanh, vừa là giải pháp lan tỏa tri thức chính thống.
Bốn là, chú trọng đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành xuất bản. Cần tăng cường bồi dưỡng kiến thức chính trị, kỹ năng công nghệ số và kỹ năng sản xuất nội dung đa nền tảng cho đội ngũ biên tập viên.
Năm là, tăng cường cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý nhà nước, đơn vị xuất bản, doanh nghiệp công nghệ và cơ quan báo chí nhằm nâng cao hiệu quả đấu tranh phản bác thông tin sai trái trên không gian mạng.
Sáu là, phát triển mạnh văn hóa đọc trong cơ quan, trường học và doanh nghiệp; đồng thời khuyến khích các mô hình thư viện số, không gian đọc mở và các chương trình giới thiệu sách chuyên đề.
Bảy là, chú trọng đầu tư cho xuất bản số và xây dựng cơ sở dữ liệu chuyên ngành Công Thương nhằm nâng cao khả năng tiếp cận thông tin chính thống của doanh nghiệp và người dân.
Nếu được triển khai đồng bộ, những giải pháp trên sẽ góp phần nâng cao chất lượng công tác xuất bản, lan tỏa mạnh mẽ giá trị tư tưởng chính thống và củng cố niềm tin xã hội đối với Đảng và nhà nước.
Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài của toàn hệ thống chính trị, trong đó xuất bản giữ vai trò đặc biệt quan trọng trên mặt trận tư tưởng - văn hóa. Tinh thần của Nghị quyết số 80-NQ/TW và Chỉ thị số 04 đã đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ công tác xuất bản theo hướng hiện đại, chuyên nghiệp, giàu tính chiến đấu và có sức lan tỏa sâu rộng trong xã hội.
Đối với ngành Công Thương, đổi mới công tác xuất bản không chỉ là yêu cầu chuyên môn mà còn là trách nhiệm chính trị trong việc tuyên truyền đường lối phát triển kinh tế của Đảng, phổ biến tri thức pháp luật và định hướng nhận thức xã hội. Trong bối cảnh chuyển đổi số và cạnh tranh thông tin ngày càng gay gắt, mỗi cán bộ làm xuất bản cần phát huy bản lĩnh chính trị, tinh thần đổi mới sáng tạo và trách nhiệm xã hội để xây dựng những xuất bản phẩm có giá trị lý luận và thực tiễn cao. Đó cũng chính là cách thiết thực góp phần bảo vệ vững chắc nền tảng tư tưởng của Đảng, xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc và hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc trong kỷ nguyên mới.