Khai mạc Phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội

Phát biểu khai mạc phiên họp, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, tại Phiên họp này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về những nội dung rất quan trọng chuẩn bị cho Kỳ họp không thường lệ lần thứ Nhất, dự kiến khai mạc vào đầu tháng 8/2026; đồng thời, chuẩn bị một số nội dung chuẩn bị Kỳ họp thứ Hai vào cuối năm và một số nội dung quan trọng khác.

“Việc tổ chức Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất của Quốc hội khóa XVI thể hiện quyết tâm chính trị rất cao của Đảng, của Quốc hội và của Chính phủ trong việc kịp thời thể chế hóa chủ trương, kết luận của Trung ương; xử lý ngay những vấn đề cấp bách không thể chậm trễ, ách tắc, giảm áp lực cho kỳ họp thường lệ cuối năm”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Theo Chủ tịch Quốc hội, Kỳ họp thứ Nhất các khóa thường tiến hành công tác nhân sự, nhưng Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI vừa qua đã thông qua 9 luật, 5 nghị quyết quy phạm pháp luật. Qua đó, thể hiện Quốc hội khóa XVI rất quan tâm đến tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong chỉ đạo, điều hành về kinh tế - xã hội, quốc phòng an ninh.

Theo chương trình phiên họp thứ 4, đến thời điểm này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ xem xét 24 dự án luật, nghị quyết dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp không thường lệ; 2 luật trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ Hai; xem xét thông qua 10 pháp lệnh, nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội theo Chương trình lập pháp năm 2026 và cho ý kiến về 3 nội dung khác theo thẩm quyền.

Bên cạnh đó, Chính phủ mới có văn bản số 379 ngày 3/7/2026 đề nghị bổ sung dự án Luật Nhà ở (sửa đổi) và dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi) để trình Quốc hội thông qua theo trình tự thủ tục rút gọn ngay tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất. Chủ tịch Quốc hội đề nghị, các Phó Chủ tịch Quốc hội phụ trách, Tổng Thư ký, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội và các Ủy ban liên quan rà soát thật kỹ lưỡng có đủ điều kiện để đưa vào kỳ họp không thường lệ hay không.

Hiện 2 dự án này chưa được bố trí trong chương trình phiên họp của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Do vậy, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ chỉ đạo hoàn thiện và gửi hồ sơ để các cơ quan của Quốc hội thẩm tra. Nếu bố trí Ủy ban Thường vụ Quốc hội họp cho ý kiến cùng với dự án Luật Đất đai (sửa đổi) thì dự kiến vào ngày 28/7.

Bên cạnh đó, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cũng sẽ xem xét quyết định bằng văn bản với 4 nghị quyết thuộc thẩm quyền. Các dự án nghị quyết này không có nhiều vấn đề phức tạp, cơ quan trình và cơ quan thẩm tra cùng các cơ quan đã cơ bản thống nhất các nội dung.

Chủ tịch Quốc hội cũng cho biết, Phiên họp thứ 4 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự kiến kéo dài 6 ngày. Cụ thể, Đợt 1: cả ngày 8/7 và sáng ngày 9/7, xem xét 8 nội dung. Đợt 2: từ ngày 14 đến 17/7, xem xét 25 nội dung. Ngoài ra, bố trí ngày 28/7 để xem xét 2 nội dung khi đã được Trung ương cho chủ trương.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị, các cơ quan tập trung, siết chặt kỷ luật kỷ cương, bám sát chương trình phiên họp, tuyệt đối không được để chậm tiến độ, xin lùi, xin rút lui nội dung hoặc gửi hồ sơ sát thời điểm để Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến do nguyên nhân chủ quan; bảo đảm trong tháng 7 Ủy ban Thường vụ Quốc hội phải hoàn thành toàn bộ nội dung chuẩn bị cho chương trình Kỳ họp không thường lệ.

"Nếu không bảo đảm chất lượng, tiến độ theo chương trình thì Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan chủ trì soạn thảo, cơ quan chủ trì thẩm tra phải chịu trách nhiệm trước Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội với trách nhiệm của người đứng đầu", Chủ tịch Quốc hội nêu rõ.

Đối với những vấn đề lớn còn có ý kiến khác nhau hoặc có chính sách mới khác với quy định của pháp luật hiện hành, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, cần chủ động phối hợp với các cơ quan của Quốc hội kịp thời báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét quyết định, không để dồn công việc vào giai đoạn cuối mỗi phiên họp, kỳ họp. Thường trực Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban của Quốc hội thực hiện nghiêm trách nhiệm thẩm tra theo quy định, thể hiện rõ quan điểm về điều kiện, chất lượng hồ sơ, tài liệu.

Đối với các dự án chưa đáp ứng đầy đủ điều kiện về chất lượng hoặc tiến độ, cần kiên quyết đề xuất chưa đưa vào chương trình Kỳ họp không thường lệ mà yêu cầu tiếp tục hoàn thiện để trình vào kỳ họp cuối năm 2026.

Khi cho ý kiến đối với các dự án, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội bám sát thực tiễn 1 năm triển khai mô hình chính quyền 3 cấp để rà soát kỹ các quy định về phân cấp, phân quyền; đánh giá đầy đủ tính khả thi của từng chính sách, bảo đảm quy định rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, địa phương thực hiện được ngay sau khi luật có hiệu lực; không để phát sinh khoảng trống pháp lý, chồng chéo hoặc đùn đẩy trách nhiệm trong tổ chức thực hiện.

Chỉ rõ đến nay còn nhiều văn bản hướng dẫn thi hành luật, hướng dẫn thực hiện nghị định chưa được ban hành, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Hội đồng Dân tộc, các Ủy ban làm việc trực tiếp với bộ, ngành có liên quan để làm rõ vì sao ban hành chậm trễ văn bản hướng dẫn luật, văn bản hướng dẫn thực hiện nghị định. Bởi, luật phải đồng bộ, đi đôi với nghị định, thông tư thì quyết sách sau mỗi kỳ họp mới có giá trị thực hiện ngay, đi vào cuộc sống, đáp ứng sự mong mỏi của người dân, doanh nghiệp, nhất là đối với Trung tâm tài chính của TP. Hồ Chí Minh, Đà Nẵng, đến nay đã là 7 tháng sau Kỳ họp thứ Mười, Quốc hội khóa XV ban hành nghị quyết.

“Khối lượng công việc phiên họp là rất lớn, nhiều nội dung khó, phạm vi tác động rộng, đề nghị các cơ quan trình báo cáo ngắn gọn, đi thẳng vào những vấn đề xin ý kiến, không trình bày lại các nội dung đã gửi bằng văn bản. Các Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội nghiên cứu kỹ tài liệu, tập trung cho ý kiến vào những vấn đề lớn, những nội dung còn ý kiến khác nhau để ban hành kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội rõ từng vấn đề, tạo cơ sở thuận lợi cho việc hoàn thiện hồ sơ trình Quốc hội. Kết quả phiên họp hôm nay sẽ quyết định rất lớn tới chất lượng Kỳ họp không thường lệ sắp tới”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.