Chủ động nắm bắt tình hình tư tưởng, kịp thời xử lý vấn đề phát sinh từ cơ sở

Chuyển mạnh từ hình thức truyền đạt một chiều sang đối thoại, tương tác

Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới sau Đại hội XIV của Đảng, với yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, nâng cao toàn diện đời sống và hạnh phúc của Nhân dân; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, nền quản trị quốc gia hiện đại, hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tiếp tục sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy; vận hành hiệu quả mô hình chính quyền 3 cấp.

Theo Vụ trưởng Vụ Dân chủ và cơ quan nhà nước, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Nguyễn Phú Trường, những thay đổi đó tạo điều kiện để bộ máy nhà nước gần dân, phục vụ Nhân dân tốt hơn, đồng thời đặt ra nhiều yêu cầu mới. Địa bàn quản lý của cấp xã sau sắp xếp rộng hơn, dân số đông hơn, nhiệm vụ và thẩm quyền lớn hơn; nhu cầu, trình độ, khả năng tiếp cận thông tin của người dân ngày càng đa dạng; mạng xã hội làm cho thông tin lan truyền nhanh, tác động trực tiếp đến tâm trạng và dư luận xã hội; người dân đòi hỏi cao hơn về công khai, minh bạch, trách nhiệm giải trình và chất lượng phục vụ của cơ quan công quyền.

Theo Phó Viện trưởng Viện Xây dựng Đảng, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, PGS.TS. Lê Văn Cường, điểm nhấn mang tính đột phá đối với công tác tuyên giáo và dân vận trong năm 2025 chính là sự kiện Bộ Chính trị ban hành Quyết định số 246-QĐ/TW ngày 24/01/2025, chính thức hợp nhất Ban Tuyên giáo Trung ương và Ban Dân vận Trung ương thành Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương. Thực hiện chủ trương tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, Ban Tuyên giáo và Ban Dân vận các tỉnh, thành ủy trong cả nước được hợp nhất thành Ban Tuyên giáo và Dân vận. Đối với cấp xã, Ban Tuyên giáo và Dân vận là bộ phận hợp thành Ban Xây dựng Đảng cấp xã.

Sau một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, PGS.TS. Lê Văn Cường cho rằng, việc hợp nhất công tác tuyên giáo và dân vận đã góp phần khắc phục chồng chéo chức năng, nhiệm vụ; đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn, bản lĩnh chính trị vững vàng và kinh nghiệm trong hoạt động. Ngành tuyên giáo và dân vận đã chủ động nắm bắt tình hình tư tưởng, dư luận xã hội liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy, đại hội Đảng các cấp, bầu cử ĐBQH và HĐND các cấp; kịp thời xử lý vấn đề phát sinh từ cơ sở; tham mưu tổ chức thành công nhiều hội nghị quan trọng; đổi mới công tác dân vận với nhiều kết quả nổi bật.

Bên cạnh đó, các địa phương đã chủ động đổi mới phương thức tuyên truyền, chuyển mạnh từ hình thức truyền đạt một chiều sang đối thoại, tương tác và ứng dụng công nghệ số. Xây dựng các nền tảng tuyên truyền đa phương tiện, tổ chức các diễn đàn trực tuyến, ứng dụng mạng xã hội để lan tỏa thông tin chính thống, giúp chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước đến với cán bộ, đảng viên và nhân dân một cách nhanh chóng, trực quan và hiệu quả. Triển khai hiệu quả phong trào bình dân học vụ số, xây dựng nền tảng Bình dân học vụ số.

Việc bồi dưỡng chính trị, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ tuyên giáo, dân vận cơ sở được triển khai đồng bộ, thông qua các lớp tập huấn chuyên đề, chương trình đào tạo kỹ năng, cập nhật kiến thức mới. Hệ thống MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội thực sự phát huy vai trò “cầu nối” giữa Đảng, chính quyền với nhân dân, tạo kênh thông tin hai chiều giúp chính quyền lắng nghe, tiếp thu và phản hồi kịp thời kiến nghị, tâm tư của người dân.

Nhiều mô hình “dân vận khéo”, tổ dân vận tại ấp, khu phố duy trì hoạt động hiệu quả. Nhiều địa phương đã tăng cường tiếp công dân, đẩy mạnh cải cách hành chính, chuẩn hóa quy trình giải quyết thủ tục theo hướng công khai, minh bạch. Việc ứng dụng công nghệ trong tiếp nhận và xử lý phản ánh của người dân được thúc đẩy, góp phần nâng cao mức độ hài lòng của nhân dân đối với hoạt động của chính quyền.

Tạo điều kiện tốt nhất để nhân dân tham gia giám sát, phản biện xã hội

Thực tiễn cho thấy, ở đâu cấp ủy, cơ quan nhà nước, chính quyền các cấp quan tâm công tác dân vận, thực hiện tốt dân chủ, chủ động công khai, đối thoại và giải quyết kịp thời quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân, ở đó niềm tin được củng cố, đồng thuận xã hội được tăng cường, các nhiệm vụ chính trị được triển khai thuận lợi.

Nhấn mạnh điều này, Vụ trưởng Vụ Dân chủ và cơ quan nhà nước, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương Nguyễn Phú Trường cho rằng, trong bối cảnh triển khai Nghị quyết Đại hội XIV, vận hành mô hình chính quyền 3 cấp từ Trung ương tới địa phương, xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN và đẩy mạnh chuyển đổi số, công tác dân vận phải được đổi mới mạnh mẽ cả về nhận thức, nội dung, phương thức và kỹ năng.

"Dân vận không chỉ là tuyên truyền, vận động mà phải được thực hiện trong toàn bộ quá trình xây dựng chính sách, tổ chức thi hành pháp luật, quản lý, điều hành, cung cấp dịch vụ công, tiếp công dân, đối thoại, giải trình và giải quyết những vấn đề hợp pháp, chính đáng của nhân dân", Vụ trưởng Nguyễn Phú Trường nhấn mạnh.

Đối với chính quyền địa phương 2 cấp, PGS.TS. Lê Văn Cường cho rằng, nhiệm vụ của công tác tuyên giáo và dân vận hiện nay là chính quyền phải chuyển đổi mạnh mẽ tư duy, từ “quản lý” sang “phục vụ”; từ “mệnh lệnh - hành chính” sang “đối thoại - hỗ trợ”; từ “xử lý thụ động” sang “chủ động dự báo và giải quyết từ sớm, từ cơ sở”. Sự hài lòng của người dân trở thành chỉ số quan trọng để đánh giá hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền.

Đồng thời, kiến tạo nền tảng tư tưởng và thống nhất nhận thức trong toàn hệ thống chính trị và trong nhân dân. Việc tuyên truyền, quán triệt về mô hình chính quyền địa phương 2 cấp cần được thực hiện theo hướng dễ hiểu, gần dân, bảo đảm mọi cán bộ, đảng viên và người dân nắm rõ mục tiêu, yêu cầu và lợi ích của việc tinh gọn bộ máy, phân định thẩm quyền giữa tỉnh và cấp dưới.

Tăng cường hiệp thương, mở rộng dân chủ, tăng cường đối thoại, lắng nghe, tôn trọng sự khác biệt; đổi mới sâu sắc và toàn diện công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức, lòng tự hào của người dân về vai trò, sứ mệnh, trách nhiệm xây dựng đất nước, bảo vệ Tổ quốc.

Củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc và phát huy vai trò của Nhân dân. Các cấp ủy, chính quyền phải quán triệt sâu sắc tinh thần “Dân là gốc”, tạo điều kiện tốt nhất để Nhân dân tham gia giám sát, phản biện xã hội, xây dựng đảng và chính quyền.

Phải hướng tới đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động, huy động được sức mạnh tổng hợp của Nhân dân vào phát triển kinh tế - xã hội địa phương, góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng. MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội phải được huy động tham gia phản biện chính sách, bảo đảm chính sách khi ban hành phù hợp với thực tiễn và nguyện vọng của người dân.