Giải pháp thực hành tiết kiệm, chống lãng phí có hiệu quả trong giai đoạn hiện nay

Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí là việc sử dụng hiệu quả, hợp lý các nguồn lực như thời gian, tiền bạc, tài nguyên, nhân lực... nhằm tránh sự tiêu xài, sử dụng không cần thiết, không đúng mục đích, gây thiệt hại cho cá nhân, tập thể hoặc xã hội. Đây là một yêu cầu quan trọng trong quản lý kinh tế - xã hội, đồng thời là chuẩn mực đạo đức và trách nhiệm của mỗi cá nhân, tổ chức trong đời sống và công việc. Cụ thể của thực hành tiết kiệm, chống lãng phí là: Chi tiêu hợp lý, đúng mục đích, tránh xa hoa, phô trương; sử dụng tài sản công và tư đúng cách, hiệu quả; tận dụng thời gian làm việc, học tập để nâng cao hiệu suất; tiết kiệm năng lượng, nước, vật tư, nguyên liệu trong sinh hoạt và sản xuất; không để thất thoát, hao hụt trong quản lý tài chính, tài sản; tránh sử dụng nguồn lực sai mục đích, không hiệu quả; loại bỏ các thủ tục hành chính rườm rà, trì trệ; không tổ chức các hoạt động hình thức, phô trương, gây tốn kém không cần thiết. Ví dụ trong cơ quan nhà nước: sử dụng văn phòng phẩm tiết kiệm, không dùng điện, điều hòa khi không cần thiết, không tổ chức hội nghị, lễ hội lãng phí.Trong gia đình: chi tiêu hợp lý theo kế hoạch, tránh mua sắm không cần thiết.Trong học tập: tận dụng thời gian học hiệu quả, không để thời gian trôi qua vô ích. Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí có ý nghĩa: Góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực quốc gia. Xây dựng nền kinh tế phát triển bền vững.Thể hiện đạo đức, trách nhiệm công dân. Góp phần phòng, chống tham nhũng, tiêu cực. Trong thực tế hiện nay, lãng phí vẫn còn diễn ra ở nhiều lĩnh vực và dưới nhiều hình thức khác nhau, gây thiệt hại không nhỏ cho Nhà nước, doanh nghiệp và người dân. Một số biểu hiện phổ biến của lãng phí gồm:Lãng phí trong đầu tư công, xây dựng cơ bản, đầu tư dàn trải, không hiệu quả, nhiều công trình “đầu voi đuôi chuột”, thiếu tính khả thi. Nhiều dự án chậm tiến độ, đội vốn, thi công kéo dài nhiều năm gây thất thoát ngân sách (ví dụ: một số dự án giao thông, thủy lợi, bệnh viện…). Công trình xây xong không sử dụng được, bị bỏ hoang, hư hỏng, lãng phí tài nguyên và đất đai. Lãng phí trong quản lý, sử dụng tài sản công: Sử dụng xe công, trụ sở, tài sản nhà nước không đúng mục đích, không hiệu quả, đôi khi là phục vụ cá nhân. Điện, nước, văn phòng phẩm trong cơ quan nhà nước bị sử dụng tùy tiện, không tiết kiệm.Hội họp, đi công tác nước ngoài mang tính hình thức, lãng phí ngân sách nhà nước.Lãng phí trong giáo dục, đào tạo cụ thể: Đào tạo không sát nhu cầu thị trường, nhiều sinh viên ra trường không có việc làm, gây lãng phí thời gian, tiền bạc của xã hội và người học.Đầu tư thiết bị, cơ sở vật chất trong trường học nhưng không khai thác hết công suất hoặc để xuống cấp, bỏ hoang. Lãng phí trong sinh hoạt xã hội và đời sống hằng ngày như: tiêu dùng không hợp lý: mua sắm dư thừa, tổ chức tiệc tùng, cưới hỏi xa hoa, lãng phí thực phẩm. Sử dụng điện, nước không tiết kiệm, để đèn sáng, điều hòa hoạt động khi không cần thiết.Lãng phí thời gian vào mạng xã hội, giải trí thiếu kiểm soát, ảnh hưởng năng suất lao động và học tập. Việc lãng phí trong lao động và tổ chức bộ máy: Bộ máy một số nơi còn cồng kềnh, chồng chéo chức năng, nhiều khâu trung gian gây trì trệ, kém hiệu quả. Công chức, viên chức chưa phát huy hết năng lực, làm việc hình thức, thiếu tinh thần trách nhiệm. Hệ quả của lãng phí: Làm suy giảm nguồn lực quốc gia, kìm hãm phát triển kinh tế - xã hội. Gây bức xúc trong nhân dân, làm giảm niềm tin vào bộ máy nhà nước. Làm gia tăng bất công, tiêu cực, dễ dẫn đến tham nhũng.

Một số giải pháp thực hành tiết kiệm, chống lãng phí hiệu quả trong giai đoạn hiện nay là: Tăng cường tuyên truyền, giáo dục nhận thức trong cán bộ, đảng viên, nhân dân, doanh nghiệp; Đẩy mạnh công tác giáo dục tư tưởng, đạo đức, lối sống về tiết kiệm, chống lãng phí trong cán bộ, đảng viên, công chức, viên chức và toàn dân. Lồng ghép nội dung tiết kiệm, chống lãng phí vào các chương trình đào tạo, sinh hoạt chi bộ, sinh hoạt đoàn thể. Nêu gương điển hình tiên tiến trong thực hành tiết kiệm, phê phán kịp thời các hành vi lãng phí trong xã hội. Nhà nước hoàn thiện cơ chế, chính sách và tăng cường pháp luật:Rà soát, sửa đổi các quy định pháp luật còn bất cập, chồng chéo gây lãng phí nguồn lực.Ban hành các quy định cụ thể về tiêu chuẩn, định mức chi tiêu, sử dụng tài sản công, công tác cán bộ, tổ chức bộ máy. Xử lý nghiêm các hành vi gây thất thoát, lãng phí tài sản nhà nước theo đúng quy định của pháp luật.Nâng cao hiệu quả quản lý, điều hành:Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra tài chính, đầu tư, tài sản công, mua sắm công.Ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quản lý điều hành để giảm thủ tục hành chính, tiết kiệm thời gian và chi phí. Đổi mới công tác lập kế hoạch, phân bổ nguồn lực, tránh đầu tư dàn trải, trùng lắp, lãng phí. Thực hiện tinh gọn bộ máy, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ: Thực hiện sắp xếp, tổ chức lại bộ máy các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Kiên quyết loại bỏ các khâu trung gian, hình thức, tập trung vào các nhiệm vụ cốt lõi, thiết thực.

Đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ, tinh thần trách nhiệm, đạo đức công vụ cho cán bộ, công chức. Thực hành tiết kiệm trong sản xuất, đời sống và sinh hoạt: Khuyến khích doanh nghiệp ứng dụng công nghệ mới, sản xuất theo hướng tiết kiệm nguyên liệu, năng lượng, bảo vệ môi trường. Mỗi người dân cần có ý thức tiết kiệm điện, nước, xăng dầu, tránh tiêu dùng lãng phí, phô trương.Xây dựng lối sống văn minh, giản dị, hợp lý, nhất là trong cưới hỏi, ma chay, lễ hội…Bên cạnh là phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể:Tăng cường giám sát của nhân dân và các tổ chức đoàn thể về thực hiện các quy định tiết kiệm, chống lãng phí. Đẩy mạnh phong trào thi đua như: “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa”, “Cơ quan, đơn vị văn hóa – tiết kiệm”. Kịp thời biểu dương, khen thưởng các tập thể, cá nhân có thành tích trong thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Để đưa đất nước vững bước vào kỷ nguyên mới và thành công, nhất định toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta phải ra sức thực hành tiết kiệm, chống lãng phí.