Đổi mới quản trị, tạo động lực phát triển cho hai thành phố trực thuộc Trung ương

Sáng 12/8, tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Quốc hội thảo luận tại hội trường về việc thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh.

Kiến tạo cực tăng trưởng có sức lan tỏa rộng lớn

Thảo luận tại hội trường, các đại biểu bày tỏ sự tán thành cao với chủ trương thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh cho rằng các địa phương đã có đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn.

Theo đại biểu Trần Thị Hồng Thanh, Phó Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội chuyên trách tỉnh Ninh Bình, việc thành lập hai thành phố trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số và số đơn vị hành chính cấp xã hiện nay đã đáp ứng đủ 5/5 tiêu chuẩn và 7/7 điều kiện thành lập thành phố theo quy định. Kết quả lấy ý kiến nhân dân đạt tỷ lệ đồng thuận gần như tuyệt đối, thể hiện ý chí, nguyện vọng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân hai địa phương.

Tuy nhiên, nhiều đại biểu Quốc hội cho rằng, việc nâng cấp Quảng Ninh và Bắc Ninh lên thành phố trực thuộc Trung ương không thể chỉ dừng ở thay đổi đơn vị hành chính, mà phải gắn với đổi mới mạnh mẽ thể chế, phương thức quản trị và nâng cao năng lực của bộ máy chính quyền đô thị.

Đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (Đoàn Quảng Ngãi) đề nghị Quảng Ninh tập trung đột phá về tư duy quản trị, chuyển mạnh sang mô hình quản trị đô thị hiện đại, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả; đẩy mạnh quản trị theo kết quả, áp dụng các công cụ đo lường như KPI, OKR phù hợp đến cấp cơ sở để đánh giá thực chất hiệu quả hoạt động của bộ máy. Theo đại biểu, Quảng Ninh cần đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu lớn và công nghệ số trong vận hành đô thị thông minh, kết nối đến cấp xã, phường; coi chuyển đổi số là công cụ nâng cao tính công khai, minh bạch, tự động hóa dịch vụ công và phục vụ người dân, doanh nghiệp tốt hơn.

Đại biểu lưu ý, đô thị hóa tuyệt đối không được phép làm phai nhạt linh hồn di sản và không gian văn hóa đặc sắc. Với Quảng Ninh, nguyên tắc xuyên suốt là "tuyệt đối không đánh đổi môi trường lấy tăng trưởng kinh tế". Quy hoạch phải đi trước một bước, tập trung nâng cấp hạ tầng đồng bộ cho các xã còn lại theo lộ trình sát với thực tiễn để nâng cấp lên phường, đồng thời giải quyết triệt để các bài toán đô thị như ô nhiễm môi trường, rác thải và xử lý nước thải.

Dưới góc độ chính sách vĩ mô, một số đại biểu đánh giá giá trị của việc thành lập hai thành phố trực thuộc Trung ương không chỉ dừng lại ở việc tạo ra một đơn vị hành chính mới, mà quan trọng hơn là kiến tạo cực tăng trưởng có sức lan tỏa rộng lớn. Trên cơ sở đó, đề nghị Chính phủ và các bộ, ngành khi xây dựng cơ chế, chính sách phát triển sau thành lập cần chú trọng thúc đẩy liên kết vùng, kết nối giữa các cực tăng trưởng mạnh với các địa phương còn hạn chế về hạ tầng, công nghệ và thị trường

Đổi mới quản trị; phát triển đô thị hài hòa, bền vững

Để Nghị quyết sau khi được thông qua sớm đi vào cuộc sống, đại biểu Trần Thị Hồng Thanh đề nghị thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh tập trung vào một số yêu cầu trọng tâm, trong đó chú trọng bảo đảm phát triển hài hòa, bền vững và nâng cao năng lực quản trị.

Trước hết, cần quan tâm thu hẹp chênh lệch phát triển giữa các khu vực. Theo đó, cần có cơ chế điều tiết, phân bổ nguồn lực hợp lý, ưu tiên đầu tư hạ tầng và bảo đảm an sinh xã hội tại những địa bàn còn khó khăn, tránh để quá trình đô thị hóa chỉ tập trung ở một số cực tăng trưởng.

Cùng với phát triển kinh tế-đô thị, cần đặc biệt chú trọng bảo tồn di sản, văn hóa và bảo vệ môi trường.

Đại biểu nêu rõ, quá trình đô thị hóa, phát triển khu công nghiệp, khu đô thị và làng nghề, nhất là tại Bắc Ninh, có thể gia tăng sức ép lên môi trường, cảnh quan và không gian văn hóa truyền thống. Do đó, hai thành phố cần quản lý chặt chẽ quy hoạch, trật tự xây dựng, kiểm soát ô nhiễm; đồng thời bảo tồn, phát huy các di tích, di sản và bản sắc văn hóa đặc trưng, bảo đảm phát triển đô thị không làm mất đi những giá trị vốn có.

Về tổ chức bộ máy, hai thành phố cần sớm xây dựng lộ trình sắp xếp tổ chức, bố trí nhân sự theo vị trí việc làm và khối lượng nhiệm vụ, không tăng biên chế cơ học nhưng cũng không để thiếu nhân lực ở những lĩnh vực thiết yếu như quản lý đô thị, đất đai, xây dựng, môi trường và chuyển đổi số. Đặc biệt, cần chú trọng đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ về quản trị và phát triển đô thị, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, qua đó đáp ứng tốt hơn yêu cầu quản lý trong mô hình mới và tạo nền tảng để hai thành phố phát triển hiệu quả, bền vững.

Tập trung đồng bộ các giải pháp; phát huy khai thác các tiềm năng, lợi thế

Phát biểu trước Quốc hội, Bộ trưởng Nội vụ Nguyễn Tiến Hải nêu rõ: Qua tổng hợp thảo luận tại tổ và tại hội trường cho thấy các ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội đều tán thành với sự cần thiết thành lập thành phố Quảng Ninh và thành phố Bắc Ninh trực thuộc Trung ương. Đây không chỉ là việc nâng cấp đơn vị hành chính đô thị, chuyển đổi mô hình quản trị mà còn là chiến lược tái cấu trúc không gian phát triển hình thành cực tăng trưởng mới của cả vùng Đồng bằng sông Hồng và quốc gia.

Tiếp thu ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng cho biết, Chính phủ sẽ chỉ đạo hai địa phương tập trung thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ giải pháp, phát huy khai thác các tiềm năng lợi thế để đạt được các mục tiêu đã đề ra. Đặc biệt là yêu cầu phát triển cân đối, hài hòa giữa các khu vực của từng thành phố, trong đó chuyển đổi mô hình tăng trưởng, phát triển kinh tế gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, lấy khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo là động lực tăng trưởng chủ yếu; phát triển công nghiệp hiện đại, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo; tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, là cực tăng trưởng quan trọng của vùng và quốc gia.

Đồng thời, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo hai địa phương chuẩn bị kỹ lưỡng tổ chức công bố Nghị quyết và triển khai thực hiện Nghị quyết của Quốc hội bảo đảm chặt chẽ, nghiêm túc.