Hàn Quốc mạnh tay ngăn chặn việc thu mua sách cũ của các công ty AI

Gần đây, giới chuyên gia và báo chí Hàn Quốc đang đặt nhiều nghi vấn về các nỗ lực thu mua sách cũ số lượng lớn do các công ty trí tuệ nhân tạo (AI) đứng sau giật dây. Trước đó, nhiều vụ việc tương tự được ghi nhận tại Mỹ, Đức, Ireland, Nhật Bản... đã gây ra làn sóng tranh cãi lớn. Giới chuyên gia nhận định, các công ty AI đang thu mua sách cũ khối lượng lớn để phục vụ việc huấn luyện AI, sau đó tiêu hủy chúng.

Các dấu hiệu thu mua sách đáng ngờ

Tờ The JoongAng đưa tin, vào giữa tháng 8 vừa qua, Seoul Book Bogo - một trong những hiệu sách lớn tại Seoul - đã nhận được một email kỳ lạ đến từ một công ty phân phối sách tại bang Arizona, Mỹ, bày tỏ mong muốn thu mua lượng lớn sách cũ bằng tiếng Hàn.

Seoul Book Bogo - một trong những hiệu sách lớn tại Seoul. Nguồn ảnh: K-friends

Đại diện phía Mỹ đề xuất: “Chúng tôi đang tìm kiếm nhà cung cấp định kỳ các đầu sách lẻ bằng tiếng Hàn theo đơn vị pallet hoặc container.” Được biết, một container có thể chứa khoảng 50.000 đến 80.000 cuốn sách.

Bà Kim Soo-hyun, Giám đốc Seoul Book Bogo, cho biết: “Thời điểm đó, chúng tôi đã phản hồi rằng nơi này không còn bán sách cũ nữa và chỉ thấy hơi kỳ lạ. Nhưng giờ ngẫm lại, có vẻ đúng là các công ty AI đang thu gom sách cũ tiếng Hàn để phục vụ huấn luyện”.

Không dừng lại ở việc gửi email, đại diện của công ty phân phối sách tại Mỹ còn trực tiếp đến Hàn Quốc từ ngày 18 đến 21/8 để gặp đội ngũ quản lý chuỗi sách cũ YES24 - đơn vị cũng nhận được email tương tự trước đó.

Dù phía công ty phân phối đưa ra lý do "nhu cầu đọc sách tiếng Hàn tại Mỹ gia tăng", giới chuyên môn và báo chí Hàn Quốc đều nhận định đây thực chất là hành vi thu mua sách nhằm thu thập dữ liệu huấn luyện cho các mô hình AI của Mỹ.

Ngày 8/10, trả lời tờ The JoongAng, phía công ty Mỹ xác nhận vẫn đang tiến hành thu mua sách cũ tiếng Hàn số lượng lớn: “Mỗi đầu sách chúng tôi chỉ mua đúng một cuốn. Số lượng chủng loại sách quan trọng hơn tổng số bản in”.

Điều này hoàn toàn trùng khớp với thực tế: Mô hình AI không có lý do gì để phải nạp lại cùng một cuốn sách đến hai lần.

Hàn Quốc nhanh chóng thiết lập biện pháp ứng phó

Trước nguy cơ nguồn tri thức quốc gia bị thâu tóm bất hợp pháp và xâm phạm bản quyền nghiêm trọng, ngành xuất bản Hàn Quốc đã quyết liệt nhập cuộc với loạt biện pháp cứng rắn.

Ông Hong Young-wan, Đại diện Hiệp hội các Nhà xuất bản Hàn Quốc khẳng định: “Chúng tôi sẽ kiên quyết từ chối và xây dựng chiến lược ứng phó. Chúng tôi dự định sẽ rà soát kỹ lưỡng thông tin bán hàng để làm rõ ai đang thu mua sách cũ số lượng lớn và vì mục đích gì”.

Các đơn vị xuất bản Hàn Quốc đưa ra hàng loạt biện pháp cứng rắn đối với các đơn vị thu mua sách không rõ mục đích. Nguồn: News1.

Chia sẻ với tờ The JoongAng, ông Kim Hyun-jong, chủ tịch hiệp hội cho biết sẽ gửi công văn khẩn tới các chuỗi sách cũ lớn như YES24, Aladdin cũng như hệ thống hiệu sách cũ tại Seoul và Busan để thu thập thông tin và cảnh báo về các giao dịch bất thường.

Đầu tuần này, Hiệp hội cũng sẽ ra tuyên bố về việc AI xâm phạm bản quyền xuất bản, đồng thời lên kế hoạch thúc đẩy Quốc hội ban hành các quy định pháp lý nhằm ngăn chặn các công ty AI tự ý sử dụng dữ liệu huấn luyện khi chưa được phép.

Giáo sư Park Jung-in thuộc Viện Nghiên cứu AI Dynainfo (Đại học Nữ sinh Duksung) phân tích: “Khi mua một cuốn sách tại hiệu sách cũ, bạn chỉ có quyền sở hữu đối với bản in giấy đó, chứ không có quyền chuyển nhượng, tạo tác phẩm phái sinh của tác giả. Tương tự, bạn cũng không được phép sử dụng cuốn sách đó để huấn luyện AI”.

Tại Hội sách Quốc tế Frankfurt, nhiều quốc gia cũng bày tỏ quan ngại sâu sắc với việc thu mua của các công ty AI. Nguồn: Publishing Perspectives.

Cũng trong tuần này, Hiệp hội các Nhà xuất bản Hàn Quốc và và Hội Tác giả Hàn Quốc dự định tham gia "Lời kêu gọi Frankfurt" - tuyên bố của hơn 120 nhà xuất bản lớn trên thế giới nhằm yêu cầu các công ty AI phải công khai dữ liệu huấn luyện theo từng đơn vị tác phẩm cụ thể và chia sẻ lợi nhuận công bằng trên thị trường bản quyền. Đây là một trong những động thái mạnh mẽ của các đơn vị xuất bản nhằm chung tay ngăn chặn sự xâm nhập của AI vào bản quyền sách.