Chuyển từ xây dựng cơ chế sang tạo ra sản phẩm trong thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW

Phải tạo ra năng lực mới, sản phẩm mới và giá trị cụ thể

Sau 18 tháng triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ (KHCN), đổi mới sáng tạo (ĐMST) và chuyển đổi số (CĐS) quốc gia đã mở ra một giai đoạn phát triển mới của đất nước.

Trong lĩnh vực kinh tế, Nghị quyết 57 đã tạo thêm động lực cho kinh tế số, công nghiệp công nghệ số và doanh nghiệp KHCN phát triển. Lũy kế đến hết tháng 5.2026, cả nước có 963 doanh nghiệp KHCN, 20 sàn giao dịch KHCN, 37 trung tâm ĐMST tại 26/34 tỉnh, thành phố. Tỉ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình trong tháng đạt 50,2%. Đặc biệt, tỉ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số năm 2025 ước đạt 14,02% GDP, tương đương khoảng 72,1 tỉ USD.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm 6 tháng triển khai thực hiện Nghị quyết 57-NQ/TW, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh việc thực hiện Nghị quyết 57 phải quyết tâm hơn nữa, mạnh mẽ hơn nữa, không được chậm trễ; nhưng quan trọng hơn là phải thực chất và hiệu quả hơn nữa. Đây là điểm nhấn có ý nghĩa định hướng rất lớn, yêu cầu đặt ra không chỉ là ban hành chính sách, xây dựng nền tảng hay triển khai nhiệm vụ, mà phải tạo ra năng lực mới, sản phẩm mới và giá trị cụ thể cho đất nước.

Thông điệp đó chuyển trọng tâm thực hiện Nghị quyết từ “làm cho có tiến độ” sang “làm để tạo năng lực quốc gia”. Mỗi cấp, mỗi ngành cần trả lời bằng kết quả: Đã làm chủ được công nghệ nào, kết nối được dữ liệu nào, cắt giảm được thủ tục nào, tiết kiệm được bao nhiêu chi phí xã hội, tạo thêm năng suất, chất lượng, giá trị gia tăng nào cho nền kinh tế. Đây cũng là yêu cầu hình thành văn hóa thực thi mới: Tôn trọng dữ liệu, coi trọng hiệu quả cuối cùng và lấy người dân, doanh nghiệp làm trung tâm.

KHCN, ĐMST và CĐS không còn là phần việc riêng của một cơ quan chuyên môn mà là nhiệm vụ chính trị trung tâm, được đo bằng dữ liệu, sản phẩm và sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp

Động lực chính của lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới quản trị quốc gia

GS.TS Lê Anh Tuấn - Giám đốc Đại học Bách khoa Hà Nội - cho biết, thực tiễn 18 tháng triển khai Nghị quyết 57 cho thấy năng lực công nghệ trong nước đang chuyển động nhanh, từ AI camera, 5G đến UAV và các sản phẩm Quốc phòng công nghệ cao. Những ví dụ này chứng minh thị trường, doanh nghiệp và công nghệ đang đi với tốc độ rất lớn.

Ông kiến nghị sớm ban hành cơ chế sandbox và chính sách mua sắm công ưu tiên sản phẩm ĐMST từ nghiên cứu trong nước. Sandbox cho phép sản phẩm, dịch vụ, mô hình công nghệ mới được thử nghiệm trong phạm vi có kiểm soát, qua đó Nhà nước vừa quản lý được rủi ro, vừa không bóp nghẹt sáng tạo.

Về vấn đề này, TS Trần Văn Khải - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội - chỉ rõ, trong mô hình phát triển kinh tế mới, công nghệ và ĐMST không còn ở “vòng ngoài”, mà trở thành lực lượng sản xuất trực tiếp và động lực tăng trưởng cốt lõi. Công nghệ giúp nâng năng suất, giảm chi phí biên, mở ra ngành mới, sản phẩm mới, mô hình kinh doanh mới.

Có thể hiểu, đây không chỉ là đưa câu chuyện ứng dụng công nghệ, mà là tái cấu trúc nền kinh tế và bộ máy phát triển trên nền tảng tri thức, dữ liệu, năng lực làm chủ công nghệ.

Nghị quyết 57 không đặt KHCN, ĐMST và CĐS ở vai trò “bổ trợ”, mà nâng lên thành động lực chính của phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, đổi mới quản trị quốc gia và ngăn chặn nguy cơ tụt hậu. Các chỉ tiêu về kinh tế số, dữ liệu và công nghệ chiến lược đều cho thấy mục tiêu không chỉ là số hóa thủ tục hành chính, mà là tái cấu trúc nền kinh tế và phương thức quản trị trên nền tảng tri thức và dữ liệu.