TS Nguyễn Mạnh Hùng: Hà Nội hội tụ đủ thiên thời, địa lợi để trở thành Thủ đô Sách Thế giới

Hà Nội: Ứng viên hội tụ tinh hoa và tiềm lực

Trong kỷ nguyên số, khi tri thức trở thành "quyền lực mềm" quyết định vị thế của mỗi quốc gia, việc định vị thương hiệu Thủ đô thông qua văn hóa đọc không chỉ là câu chuyện của riêng ngành xuất bản.

Với Chỉ thị số 04-CT/TW của Ban Bí thư, Hà Nội đang đứng trước vận hội lớn để ghi tên mình vào bản đồ các "Thủ đô Sách Thế giới" (World Book Capital) của UNESCO trước năm 2030.

Ngày 17/3/2026, Ban Bí thư đã ban hành Chỉ thị số 04-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với hoạt động xuất bản trong tình hình mới. Đây không chỉ là một văn bản hành chính thông thường mà là một tuyên ngôn về tầm quan trọng của tri thức trong kỷ nguyên mới. Đáng chú ý, Chỉ thị đặt ra mục tiêu mang tính đột phá: phấn đấu trước năm 2030, Việt Nam có một thành phố được vinh danh là "Thủ đô Sách Thế giới".

Định hướng này thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng đối với văn hóa đọc và sự phát triển bền vững của đất nước. Trong bối cảnh Việt Nam đang nỗ lực chuyển đổi số và xây dựng nền kinh tế tri thức, việc sở hữu một "Thủ đô Sách" sẽ là minh chứng rõ nét nhất cho sức mạnh nội sinh và tầm vóc văn hóa của dân tộc trên trường quốc tế.

Là Thủ đô nghìn năm văn hiến, trung tâm văn hóa, giáo dục và tri thức của cả nước, Hà Nội mặc nhiên trở thành hạt nhân trong hành trình thực hiện mục tiêu này.

Thực tế cho thấy, Hà Nội đang sở hữu những nền tảng hạ tầng văn hóa đọc mạnh mẽ nhất: từ hệ thống thư viện quốc gia, mạng lưới nhà xuất bản dày đặc, đến những không gian sáng tạo đặc thù như phố sách và các cộng đồng yêu sách đang phát triển mạnh mẽ.

Theo TS Nguyễn Mạnh Hùng - Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Thái Hà Books, Hà Nội hoàn toàn có tiềm năng trở thành thành phố tiên phong của Việt Nam trong hành trình hướng tới danh hiệu danh giá do UNESCO công nhận.

Ông nhận định rằng, Hà Nội không chỉ có bề dày lịch sử mà còn đang chuyển mình mạnh mẽ với một thế hệ độc giả trẻ, năng động và khát khao tri thức.

5 trụ cột để "hóa giải" giấc mơ World Book Capital

Trong công văn gửi Sở Văn hóa và Thể thao TP. Hà Nội vào ngày 13/5/2026, TS Nguyễn Mạnh Hùng đã đề xuất một lộ trình bài bản với 5 nhóm giải pháp trọng tâm:

Tiệm cận tiêu chuẩn quốc tế: Hà Nội cần nghiên cứu kỹ lưỡng bộ tiêu chí, quy trình và học hỏi kinh nghiệm từ các thành phố đã được UNESCO vinh danh. Đây là bước đi đầu tiên để xây dựng một hồ sơ ứng cử thuyết phục và chuyên nghiệp.

Chiến lược dài hơi: Cần xây dựng chiến lược phát triển văn hóa đọc giai đoạn 2026 - 2030 gắn liền với mục tiêu hội nhập quốc tế. Sách phải trở thành một phần trong hộ chiếu văn hóa của Thủ đô.

Hạ tầng đọc mở và hiện đại: Không chỉ dừng lại ở thư viện truyền thống, Hà Nội cần đẩy mạnh phát triển các thư viện cộng đồng, không gian đọc mở và các chương trình học tập suốt đời để mọi người dân đều có thể tiếp cận tri thức dễ dàng.

Tầm vóc của các sự kiện văn hóa: Cần tăng cường tổ chức các hội sách, lễ hội sách và diễn đàn văn hóa đọc mang tầm quốc gia và quốc tế. Những sự kiện này sẽ là sân chơi để kết nối tác giả, nhà xuất bản và độc giả toàn cầu ngay tại lòng Thủ đô.

Liên minh các nguồn lực: Việc xây dựng Thủ đô Sách không thể là nỗ lực đơn độc của một đơn vị. Cần sự phối hợp chặt chẽ giữa cơ quan quản lý nhà nước, các đơn vị xuất bản, phát hành, trường học và doanh nghiệp để tạo nên sức mạnh tổng lực.

Một bài toán quan trọng mà UNESCO luôn đặt ra cho các ứng cử viên là tính phổ quát: Sách có dành cho tất cả mọi người không?

Ghi nhận thực tế từ người dân Thủ đô cho thấy một sự kỳ vọng lớn lao. Với họ, việc Hà Nội trở thành Thủ đô Sách Thế giới đồng nghĩa với việc môi trường sống sẽ trở nên nhân văn hơn.

Trẻ em có thêm những không gian đọc miễn phí và chất lượng; người trẻ có nơi để trao đổi tư duy sáng tạo; và người già có thêm nguồn tư liệu để giải trí và cập nhật thông tin.

Sức mạnh của danh hiệu này nằm ở khả năng lan tỏa, biến việc đọc thành một thói quen tự nhiên như hít thở, góp phần nâng cao vị thế văn hóa của người dân Thủ đô trong thời kỳ hội nhập.

Việc hướng tới danh hiệu "Thủ đô Sách Thế giới" không chỉ nhằm nâng cao vị thế văn hóa của Thủ đô trong thời kỳ hội nhập mà còn góp phần lan tỏa giá trị của việc đọc sách đến từng ngõ ngách, từng gia đình tại Hà Nội. Đây là một cam kết cho tương lai, nơi tri thức là nền tảng để xây dựng một Thủ đô văn minh, hiện đại và nhân văn.

Chặng đường từ nay đến năm 2030 không còn quá dài. Để giấc mơ "Thủ đô Sách Thế giới" trở thành hiện thực, Hà Nội cần sự quyết liệt trong hành động và một tầm nhìn xuyên suốt.

Như lời TS Nguyễn Mạnh Hùng đã khẳng định, Hà Nội đang đứng trước thời điểm "vàng" để khẳng định mình là một trung tâm tri thức toàn cầu. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng từ hôm nay chính là chìa khóa để mở ra cánh cửa vinh quang cho văn hóa Thủ đô trên trường quốc tế.