Trải lòng của biên tập viên chuyên làm sách Haruki Murakami

Theo NPR, cuốn sách đầu tiên Lexy đọc của Murakami là A Wild Sheep Chase (Cuộc săn cừu hoang) vào năm 1995. Ông đã bị bị thu hút hoàn toàn.

Do không có nhiều tác phẩm của tác giả người Nhật được xuất bản bằng tiếng Anh vào thời điểm đó và có một số tác phẩm của ông được xuất bản trên tờ The New Yorker, Lexy thậm chí đã đăng ký tài khoản trên tờ báo này để đọc truyện của Murakami.

Những ấn tượng ban đầu với Murakami

Có một thú vui nữa với ông là cố gắng đoán xem trong số ba dịch giả của Murakami, ai đã làm việc với từng tác phẩm. Vào thời điểm đó, có ba dịch giả là Alfred Birnbaum, Jay Rubin và Phil Gabriel thường làm việc với Murakami. Tất cả họ đều có phong cách riêng biệt. Vì vậy, Lexy sẽ cố gắng tìm hiểu xem ai đã dịch tiểu thuyết đó trước khi thực sự nhìn vào tên người dịch.

Và sau đó, cơ hội trở thành biên tập viên cho tác phẩm của Murakami đã tới. Vào khoảng năm 2010, Lexy trở thành biên tập viên tại nhà xuất bản sách bìa mềm Knopf. Tại đây, Lexy được tiếp xúc với bản thảo dịch đầu tiên của nhà văn Nhật Bản, với độ dày tới 1.400 trang. “Chồng giấy rất cao. Đó là bản thảo cho cuốn 1Q84. Với tư cách là một biên tập viên, các tác phẩm như vậy luôn thú vị, nhưng cũng rất khó khăn và đầy thử thách”, Lexy chia sẻ.

Khi được hỏi Lexy coi bản thân mình là biên tập viên của Murakami hay biên tập viên cho những dịch giả của nhà văn này, Lexy bày tỏ: “Tôi nghĩ tôi đang biên tập bản dịch của ông ấy. Phản hồi của tôi luôn được gửi đến Murakami. Và thỉnh thoảng, với những cuốn sách dài như 1Q84, rất nhiều trao đổi giữa hai bên”.

1Q84 gồm 3 cuốn, đã được xuất bản ở Nhật trước đó. Và khi biên tập bản tiếng Anh, Lexy đã phải thường xuyên trao đổi để có thể xuất bản toàn bộ nội dung chỉ trong một bản. “Với cuốn sách đó, tôi đã phải biên tập nhiều hơn, cắt bớt, cắt bỏ những phần lặp lại, đặt câu hỏi về những điều có thể không nhất quán từ hai cuốn đầu tiên đến cuốn thứ ba. Đây thực sự là một dự án biên tập với lượng chỉnh sửa lớn hơn nhiều so với một tiểu thuyết hoặc tập truyện ngắn đơn giản”, Lexy chia sẻ.

Sự phát triển của Murakami với tình yêu, ký ức và nỗi nhớ

Trong quá trình đọc các tác phẩm của Murakami, có thể nhận ra ông có một số chủ đề đặc trưng là tình yêu, ký ức và nỗi nhớ. Chia sẻ về điều này, Lexy bày tỏ: “Mỗi người đều có những chủ đề khiến chúng ta bận tâm. Đối với ông ấy, đó là ý tưởng về việc chúng ta mơ hồ giữa nhiều thực tế cuộc sống, những thế giới song song mà chúng ta thấy trong tác phẩm hư cấu của ông, hay ý tưởng khao khát một tình yêu đã mất?”.

“Chúng ta thấy điều đó rất nhiều trong văn chương của Murakami. Và đó là cũng một trong những điều tôi thấy sâu sắc nhất trong A City and Its Uncertain Walls. Nỗi nhớ tuyệt đẹp được truyền tải xuyên suốt toàn bộ cuốn sách”, Lexy nhắc tới tác phẩm mới được ra mắt của Murakami như một sự xuyên suốt trong thế giới văn chương của ông.

Là một độc giả nhiều năm và đã làm việc với Murakami trong một thời gian dài, Lexy nhận thấy cách ông phát triển những đề tài lớn cùa mình. “Với những cuốn sách của ông, luôn có điều gì đó bất ngờ. Khác với nhiều nhà văn khác, những thế giới ông vẽ nên cho phép bạn đắm chìm trong đó. Tôi nghĩ ông làm được như vậy một phần vì bản thân ông có những thế giới kỳ ảo riêng nhưng vẫn kết nối với thực tại thông qua cảm xúc. Và đó là sự kết hợp mà tôi nghĩ đến, sức mạnh của trí tưởng tượng nhưng được lồng ghép cảm xúc con người để cân bằng nó”.

Khác biệt Đông – Tây khi nhìn nhận tác phẩm của Murakami

Chia sẻ về quan điểm cho rằng cách Murakami khắc hoạ các nhân vật nữ phần nào thể hiện lập trường chỉ trích nữ quyền của ông, Lexy cho rằng cách Murakami nhìn nhận nhân vật của mình không giống như độc giả đang nghĩ. “Tôi không nghĩ ông ấy muốn họ đại diện cho điều gì phức tạp. Ông chỉ quan tâm đến cách họ tương tác với thế giới. Và như tôi đã nói về việc ông ấy thường lồng ghép nhiều thế giới, đó là sự phản ánh về cách chúng ta đang sống. Ông ấy thậm chí còn nói về tác phẩm của chính mình như một dạng mơ khi bạn còn thức. Vì vậy, tôi không nghĩ ông ấy nhìn thế giới theo cách chúng ta đang nhìn”.

Lexy cũng đồng tình với quan điểm cho rằng sự khác biệt về cách nhìn nhận nhân vật này phần nào đến từ cách bản dịch được thực hiện thông qua lăng kính phê bình của phương Tây. “Rất nhiều người nghĩ về Murakami như một nhà văn Mỹ, vì ông rất nổi tiếng trong văn hóa đại chúng Mỹ. Nhưng không phải, ông ấy là một nhà văn Nhật Bản. Và vì vậy, đôi khi chúng ta phải nhớ rằng chúng ta đọc tác phẩm của ông dịch qua lăng kính của người Mỹ”.

Và hiện tại, Murakami vẫn rất có sức hút tại Mỹ. Riêng với Knopf, họ đã bán được hơn 6 triệu bản sách dịch của ông tại thị trường này. Lexy cho biết: “Con số đó là quá tuyệt vời. Và đó là chỉ tính ở Mỹ. Sách của ông ấy còn được dịch ra hơn 60 ngôn ngữ nữa”. Sức ảnh hưởng của Murakami là trên toàn cầu.