Thiên đường của 'mọt sách'

Thư viện Stadtbibliothek tại thành phố Stuttgart ở Đức là điểm đến trong mơ của nhiều "mọt sách". Ảnh minh họa: B.F.

Nghiên cứu chỉ ra rằng, trong số những việc chúng ta làm, đọc chính là hoạt động hiệu quả nhất để giải phóng tâm hồn, đồng thời nâng cao trình độ tư duy. Tri thức cá nhân được thu hoạch từ hai phương diện: Một là tự mình trải nghiệm trong thực tiễn, đây là con đường tốt nhất để có được một lượng tri thức cảm tính lớn, sau đó dùng phương thức suy xét để chuyển đổi chúng thành tri thức lý tính; hai là thông qua việc đọc, kế thừa tri thức đã có, biến chúng thành tri thức của mình.

Dựa vào kho tàng tri thức, di sản tư tưởng vĩ đại người xưa để lại để mở rộng tầm mắt của chúng ta. Đại não của chúng ta có tính lười biếng, sẽ vì không được thường xuyên tiếp xúc, bổ sung thêm tri thức mới mà dừng vận hành, dừng suy nghĩ, dần trở nên trì độn, cho dù là thiên tài, một khi thiếu rèn luyện trí óc, cũng sẽ dần trở nên yếu kém.

Đọc là con đường chính nhất, thuận tiện nhất để hấp thụ tri thức. Đọc là trách nhiệm, là sứ mệnh của toàn nhân loại. Việc người Đức có tố chất ưu tú, có liên quan mật thiết đến truyền thống ham đọc sách tốt đẹp của họ.

Theo thống kê, nước Đức có hơn 14 nghìn thư viện, cất giữ khoảng 129 triệu cuốn sách, thậm chí ở các làng quê nhỏ cũng đều có thư viện. Các tổ chức như Hiệp hội sách nước Đức, Quỹ đọc sách nước Đức… thường xuyên tổ chức các hoạt động nhằm khơi dậy hứng thú đọc sách của người dân.

Cho dù đang sống trong thời đại Internet phát triển như vũ bão, người Đức vẫn giữ truyền thống đọc sách. Trong tàu điện ngầm, trên thảm cỏ trong công viên, thậm chí ở phòng chờ khám bệnh của bệnh viện, đâu đâu cũng có thể nhìn thấy cảnh tượng mọi người chăm chú đọc sách. Kết quả điều tra chỉ ra rằng, 70% người Đức thích đọc sách, 50% mua sách định kỳ, 30% đọc sách hàng ngày, việc đọc sách đã thấm nhuần vào cuộc sống thường ngày của người Đức.

Có người đọc sách rất nhiều năm nhưng không mở rộng được vốn tri thức, điều này chứng tỏ cần điểu chỉnh phương pháp đọc. Chúng ta phải học cách đọc sách hiệu quả, nắm vững phương pháp đọc và kỹ xảo đọc, không ngừng tìm tòi, tra cứu trong quá trình đọc. Sau khi chúng ta bước chân vào xã hội, công việc sẽ hao phí khá nhiều thời gian của chúng ta. Có người sẽ nói: Có bao nhiêu công việc phải làm, lấy đâu ra thời gian đọc sách?

Đọc sách thiếu mục đích, thiếu kế hoạch, sẽ lãng phí quỹ thời gian vốn không nhiều, khiến mọi người cảm thấy tiếc nuối. Tuy nhiên, nếu xác định đúng mục tiêu, dành ra khoảng thời gian hợp lý và có phương pháp phù hợp thì về lâu dài, đọc sách có lợi cho việc học hỏi tri thức, nâng cao năng lực làm việc, phát triển sở trường của mỗi người.

Đọc nhiều sách vở, có thể tích lũy được nhiều tinh hoa. Cần phải giống như loài ong, hái nhiều hoa, mới làm được ra nhiều mật, nếu chỉ ở một chỗ, chỉ xem tác phẩm của một người, tri thức đạt được sẽ có hạn. Song song với việc đọc nhiều, chỉ cần lĩnh hội được sơ lược là được. Khi cầm một quyển sách hãy đọc mục lục trước, khi phát hiện ra tri thức hữu dụng, hãy lật mở nội dung liên quan.

Cách này cũng thích hợp khi đến hiệu sách chọn sách, thông qua mục lục và lời nói đầu, nhanh chóng nắm bắt được nội dung sơ lược của cuốn sách. Trong số các cuốn sách đã mua, thử chọn ra một cuốn để đọc tỉ mỉ. Sau đó, đọc những cuốn sách khác cùng thể loại, mạch suy nghĩ của bạn sẽ linh hoạt hơn, tầm mắt của bạn sẽ rộng mở hơn về một lĩnh vực nhất định.

Khi đọc tỉ mỉ, phải “nghiền ngẫm chậm rãi”; khi đọc lướt, phải lĩnh hội được tư tưởng, hiểu rõ đại ý. Nên ghi chép lại kiến thức mới trong khi đọc, năng lực quy nạp, thậm chí là năng lực biểu đạt của bạn, chắc chắn sẽ được nâng cao sau mỗi lần đọc xong một cuốn sách.

Khi đọc sách còn phải năng động não suy nghĩ, phải nắm được tinh túy, thực hiện chuyển hóa từ nông sang sâu.