Sách về Di chúc Bác Hồ vượt mốc 10.000 bản in

Ảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh đang làm việc. Ảnh: Bảo tàng Lịch sử quốc gia.

Cuốn sách thuộc bộ sách "Di sản Hồ Chí Minh", khảo sát quá trình Chủ tịch Hồ Chí Minh sửa chữa, hoàn thiện bản Di chúc. Từ đó, nhà báo, đại sứ văn hóa đọc TP.HCM Dương Thành Truyền đã chỉ ra phong cách lao động ngôn từ cẩn trọng, nghiêm túc và nhất quán của Người.

Theo tác giả, để viết một văn bản chỉ hơn 1.000 chữ, Bác Hồ đã dành công sức trong hơn 4 năm. Qua các bản thảo từ 1965 đến 1969, Người nhiều lần bổ sung, thay đổi, lựa chọn lại từ ngữ, tổ chức câu và chỉnh sửa đoạn văn nhằm đạt đến cách diễn đạt trong sáng, giản dị nhưng có sức lay động lớn.

Nhà báo Dương Thành Truyền thống kê 57 lần Bác tự sửa trong từng bản thảo, gồm 32 lần lựa chọn lại từ ngữ, 22 lần tổ chức lại câu hoặc thành phần câu và 3 lần bổ sung câu, đoạn. Khi đối chiếu các phần cùng nội dung giữa các bản thảo, tác giả ghi nhận thêm 10 lần bổ sung và 8 lần sửa chữa.

Từ 65 trường hợp Bác Hồ tự sửa chữa ngôn từ, chuyên khảo rút ra nhiều bài học về sử dụng hư từ, lựa chọn từ ngữ phù hợp với điểm nhìn của người phát ngôn, diễn đạt ngắn gọn nhưng giàu thông tin, cũng như tổ chức câu để tăng giá trị biểu cảm.

Giới thiệu tác phẩm, GS.TS Nguyễn Đức Dân đánh giá: "Những bình luận phát hiện xác đáng đầy thuyết phục của tác giả về những điểm sửa chữa, bổ sung trong Di chúc giúp bạn đọc thấy được những ý tứ tinh tế, sâu sắc trong ngôn ngữ Bác Hồ và Di chức trở thành một văn bản toàn bích, 'Một giáo trình tiếng Việt độc đáo'".

Tác giả Dương Thành Truyền cho rằng tìm hiểu các trường hợp Bác Hồ sửa chữa Di chúc giúp người viết học được tinh thần lao động nghiêm túc của một người cầm bút có trách nhiệm.

“Học tập phong cách diễn đạt của Bác, trước hết cũng chính là học tập tinh thần lao động ngôn từ công phu đó. Rèn luyện cách nói, cách viết là công việc của cả một đời người. Ở đó không chỉ có năng lực và trí tuệ, mà còn cần đến đạo đức và tấm lòng. May mắn cho chúng ta có được Bác Hồ, một tấm gương sáng chói để học tập, để noi theo”, ông viết.

Năm 2020, tác phẩm nhận giải B Giải thưởng về chủ đề Học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh giai đoạn 2018-2020 do Ban Tuyên giáo Trung ương (nay là Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương) tổ chức.