Sách nói toàn cầu tăng trưởng mạnh

Ảnh: Elite Daily.

Hiệp hội Nhà xuất bản Anh (PA) gần đây công bố kết quả đánh giá cho thấy thị trường sách nói tại Anh đã tăng trưởng 10% trong năm 2025, đạt 225 triệu bảng Anh.

Con số này cũng đánh dấu doanh số bán sách nói chiếm 10% thị trường xuất bản tiêu dùng tại Anh năm 2025, góp phần vào tổng doanh thu kỷ lục của ngành sách nước này, đạt 7,4 tỷ bảng Anh.

Trong khi đó, theo Hiệp hội nhà xuất bản sách nói Mỹ (APA), doanh số bán sách nói tại nước này cho thấy doanh thu tăng 9% vào năm 2025 so với năm 2024.

Và để ghi nhận sự hiện diện của sách nói trong đời sống nghệ thuật nói chung, vào tháng 11 năm ngoái, Giải thưởng Âm thanh Anh (Speakies) đã ra mắt 3 hạng mục mới, đại diện cho nghệ thuật kể chuyện trong sách nói, kịch nói và podcast.

Độc giả đón nhận sách nói

Đối với Amanda D’Acierno, Chủ tịch mảng sách nói toàn cầu thuộc nhà xuất bản Penguin Random House, đằng sau sự tăng trưởng trên là “hơn một thập kỷ nỗ lực phát triển khả năng tiếp cận” để người tiêu dùng có thể tìm và nghe sách nói “trên nhiều nền tảng hơn bao giờ hết”.

Amanda D’Acierno, Chủ tịch mảng sách nói toàn cầu thuộc nhà xuất bản Penguin Random House. Ảnh: The Bookseller.

“Sách nói hiện là một phần không thể thiếu của hệ sinh thái xuất bản tại các thị trường phát triển như Anh, Đức và Mỹ, đồng thời đang tiếp tục phát triển ở những nơi sự quan tâm đến sách nói đang gia tăng”, D’Acierno chia sẻ.

Becca Souster, trưởng bộ phận bán hàng và xây dựng chiến lược sách nói tại Macmillan Audiobooks, cũng đồng ý. “Tôi không nghĩ chúng ta đang đi tới một tương lai mà sách nói thay thế sách in. Nhưng tôi nghĩ chúng ta sẽ thấy một thị trường ít phụ thuộc vào định dạng hơn, nơi độc giả chuyển đổi giữa sách in, sách điện tử và sách nói tùy thuộc vào điều gì phù hợp với họ”, bà nói.

Rachel Ghiazza, Giám đốc nội dung của Audible, cũng đồng tình rằng “thời gian người nghe sách đã gia tăng, không chỉ trong lúc đi lại. Chúng tôi thấy khách hàng của mình nghe khi tập thể dục, nấu ăn, hoặc chỉ đơn giản là thư giãn ở nhà”.

Duncan Bruce, Giám đốc quan hệ đối tác và cấp phép sách nói tại Spotify, cho biết: “Số giờ nghe sách trên Spotify đã tăng 60% so với năm trước và gần một nửa số người bắt đầu nghe sách trong vòng 12 tháng qua”.

Giám đốc thương mại Quentin Ellis của nền tảng Spiracle nói: “Giờ đây ai cũng mang theo điện thoại và tai nghe (hoặc máy nghe nhạc tích hợp trong xe)… Sách nói biến thời gian chết thành thời gian có ích: lúc đi làm, lúc nấu ăn, lúc tập gym. Sách in không thể làm được điều đó”.

Vị thế của sách nói đã thực sự thay đổi. Trước đây, nó chỉ là một sản phẩm phụ trợ, được cấp phép sau khi sách in đã ra mắt được nhiều năm. Giờ đây, sách nói được mua bản quyền và phát hành song song với sách in, và thậm chí còn được ưu tiên hơn”, Ellis cho biết thêm.

AI và tương lai sách nói

D’Acierno khẳng định: “Bất kỳ cuộc thảo luận nào về tương lai của sách nói đều không thể thiếu việc đề cập đến AI. Các công cụ hỗ trợ AI đã và đang giúp tối ưu hóa quy trình làm việc trước và sau sản xuất, cho phép các nhà sản xuất tập trung hơn vào việc đưa ra quyết định sáng tạo và tăng khả năng tìm kiếm”.

Về giọng đọc tổng hợp, bà nói: “Khi công nghệ giọng nói bằng AI phát triển, công nghệ này sẽ đóng vai trò giúp các nhà xuất bản mở rộng phạm vi tiếp cận với nhiều đầu sách hơn. Trong bối cảnh này, sách nói vừa là một hoạt động kinh doanh vừa là một nỗ lực duy trì tính nghệ thuật.

Sự sáng tạo, chất lượng tác phẩm, tính minh bạch, việc duy trì hợp tác đầy đủ với các tác giả, người đại diện và người kể chuyện, cùng với sự giám sát của con người trong suốt quá trình vẫn là yếu tố cốt lõi của trải nghiệm sách nói”.

Souster cũng cho rằng không thể bỏ qua sự trỗi dậy của giọng đọc AI: “Tôi nghĩ rằng AI đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc giúp sách dễ dàng được chuyển sang dạng bản âm thanh, đặc biệt là những đầu sách mà nếu không có AI thì sẽ không khả thi về mặt thương mại”.

Nhưng trong bối cảnh này, vai trò của giọng đọc con người giờ đây thậm chí còn có giá trị hơn, vì người nghe bị thu hút bởi những giọng nói đặc biệt.

Ví dụ, nhiều giọng đọc sách nói hiện nay đã có lượng người hâm mộ trung thành riêng. Trong các thể loại như tiểu thuyết lãng mạn, giả tưởng và khoa học viễn tưởng, người kể chuyện đóng vai trò quan trọng đối với thành công của sách nói”, Souster khẳng định.