Quy định khung tiền bản quyền sách từ 1/9

Nghị định 287 quy định tác giả sách được nhận tiền bản quyền theo khung mới về tỷ lệ phần trăm trên giá thành sản xuất. Ảnh minh họa: Thụy Trang.

Có hiệu lực từ ngày 1/9, Nghị định số 287/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành quy định về nhuận bút, thù lao, tiền bản quyền trong lĩnh vực báo chí, xuất bản, nghệ thuật biểu diễn, điện ảnh, mỹ thuật, nhiếp ảnh, triển lãm và di sản văn hóa.

Đối với lĩnh vực xuất bản, nghị định quy định tiền bản quyền được áp dụng cho việc sáng tạo, khai thác và sử dụng xuất bản phẩm bằng nguồn ngân sách nhà nước hoặc khi Nhà nước là đại diện chủ sở hữu, quản lý quyền tác giả.

Theo Điều 17, tiền bản quyền được tính theo tỷ lệ phần trăm trên giá thành sản xuất xuất bản phẩm. Mức cụ thể tùy theo từng thể loại.

Trong đó, văn xuôi có mức từ 8-17%; thơ và kịch bản sân khấu, điện ảnh 12-17%; từ điển và sách tra cứu 12-18%; sách nghiên cứu lý luận 12-18%; sách khoa học - công nghệ 10-17%.

Đối với sách giáo khoa theo chương trình của Bộ Giáo dục và Đào tạo, tỷ lệ tiền bản quyền dao động 0,1-10%, trong khi sách bài tập và sách tham khảo phổ thông có mức 2-12%. Bản đồ là thể loại có khung tỷ lệ cao nhất, 7-23%.

Đối với xuất bản phẩm in, tiền bản quyền được xác định theo công thức tỷ lệ phần trăm nhân với giá thành sản xuất và số lượng in. Với xuất bản phẩm điện tử, tiền bản quyền được tính theo tỷ lệ phần trăm, giá thành sản xuất và số năm sử dụng.

Ngoài tiền bản quyền bằng tiền, tác giả còn được nhận 5-10 bản sách in hoặc quyền truy cập, sử dụng tác phẩm trên nền tảng điện tử theo thỏa thuận. Những trường hợp sáng tác về trẻ em, dân tộc thiểu số, tác giả là người dân tộc thiểu số hoặc sáng tạo trong điều kiện khó khăn, nguy hiểm được hưởng thêm 10-30% trên tổng số tiền bản quyền.

Ví dụ, một cuốn sách văn xuôi có giá thành sản xuất 100.000 đồng/cuốn, in 2.000 bản và được áp dụng mức tiền bản quyền 10%. Theo công thức của nghị định, tiền bản quyền tác giả sẽ là 10% × 100.000 đồng × 2.000 bản = 20 triệu đồng. Nếu tác phẩm thuộc diện được hưởng chính sách khuyến khích và được cộng thêm 20%, tác giả sẽ nhận thêm 4 triệu đồng, nâng tổng tiền bản quyền lên 24 triệu đồng.

Nghị định cũng quy định việc sử dụng xuất bản phẩm phục vụ nhiệm vụ chính trị, phát triển văn hóa đọc không nhằm mục đích thương mại sẽ không phải trả tiền bản quyền. Tuy nhiên, đơn vị sử dụng vẫn phải ghi rõ tên tác giả và nguồn gốc tác phẩm. Với các trường hợp Nhà nước là đại diện chủ sở hữu quyền tác giả, việc khai thác phải được thực hiện thông qua văn bản thỏa thuận giữa cơ quan đại diện và bên khai thác.