Những câu chuyện lý thú về báo chí

Đây đã là cuốn sách thứ 11 của Hồ Quang Lợi, nhưng chính nhờ vào tài năng và trí tuệ mẫn tiệp mà nhà báo Hồ Quang Lợi không lặp lại chính mình. Sự ra đời của cuốn sách “Sự thật, lẽ phải và ngọn bút” đúng vào dịp kỷ niệm 100 năm Báo chí cách mạng Việt Nam tất nhiên là hướng tới tính thời sự vốn là bản chất của báo chí.

Còn người đọc thì khắt khe hơn, họ cần tri thức mới mẻ, họ mong chờ những kiến giải minh triết của một nhà báo tài hoa từng được yêu quý, từng được tin cậy trước các vấn đề mới xuất hiện của cuộc sống hôm nay. Tôi thấy Hồ Quang Lợi đã thể hiện được điều đó, vì thế mà cuốn sách trở nên hấp dẫn và lý thú.

Bìa cuốn sách.

Phải nói là cuốn sách khá đồ sộ, gồm có 8 chương, lượng tri thức liên quan đến thời cuộc, văn hóa và nhất là báo chí rất đậm đặc, bao quát, vừa rộng vừa sâu chắc chắn sẽ thỏa mãn nhu cầu tìm hiểu của bạn đọc khó tính nhất. Sẽ không quá lời nếu khuyên rằng, cuốn sách sẽ là một cẩm nang kiến thức chuẩn không chỉ đối với những ai làm nghề báo chí mà còn là địa chỉ trí tuệ để các nhà nghiên cứu văn hóa, quản lý văn hóa, các doanh nhân, các vị lãnh đạo quản lý, hoạch định chính sách phát triển liên quan đến văn hóa, xã hội có thể tham khảo.

Không phải ngẫu nhiên trong tập sách quý này, bài báo đầu tiên mà Hồ Quang Lợi chọn đưa ở vị trí số một là “Một thế kỷ chiến đấu vì đất nước và nhân dân” mà điểm tựa là câu chuyện Bác Hồ-người khai sinh nền báo chí cách mạng Việt Nam. Tôi hoàn toàn đồng tình khi được Hồ Quang Lợi lý giải: “Nguyễn Ái Quốc đã nhận thức rõ vai trò đặc biệt quan trọng của báo chí. Cuối năm 1924, khi về đến Quảng Châu (Trung Quốc), Nguyễn Ái Quốc tiến hành ngay việc ra một tờ báo chính trị”.

Hôm nay, khi đất nước đang bước vào kỷ nguyên mới, vẫn đang cần sự dấn thân, cống hiến, hy sinh của các nhà báo, Hồ Quang Lợi đã làm không ít nhà báo như bản thân tôi vừa đọc vừa gật đầu vì sự chí lý trong câu chữ từ tấm lòng thành thật của anh: “Báo chí Việt Nam và thế giới đang trải qua một cuộc chuyển mình mạnh mẽ, sâu sắc chưa từng có về phương thức làm nghề, nhưng đạo đức làm nghề, lý tưởng làm nghề, tâm thế làm nghề của người làm báo cách mạng thì không thể khác. Chúng ta làm nghề để bảo vệ công lý và lẽ phải, làm nghề vì lợi ích của đất nước và nhân dân”.

Trong cuốn sách mới này, Hồ Quang Lợi đã dồn tâm sức để phân tích, lý giải những vấn đề căn cốt nhất, quan trọng nhất, thời sự nhất, nhiều người quan tâm nhất của báo chí hiện đại Việt Nam. Đó là từ chuyện “Tâm thế cầm bút” đến “Đạo đức báo chí”, từ “Ánh sáng nhân văn” với chuyện làm báo tử tế đến “Mạnh hơn bảo kiếm” với chuyện “Lửa thử vàng gian nan thử... bút”, từ “Đồng hành để cùng thắng” với chuyện đời thường “Khi báo chí vật lộn với cơm áo gạo tiền”. Và đặc biệt vấn đề nóng của báo chí ngày hôm nay, đó là mạng xã hội, trí tuệ nhân tạo (AI) và báo chí với chuyện thời sự nhất “AI-trợ thủ hay đối thủ?”...

Những vấn đề lý thú về báo chí trong cuốn sách này có thể ví như những công trình nghiên cứu mở toàn diện, sáng giá và sâu rộng nhưng đầy hấp dẫn và thuyết phục. Hồ Quang Lợi cũng từng nói ở một tác phẩm báo chí nào đó, đại ý rằng: Tận cùng của báo chí là văn hóa. Tôi cũng muốn trích dẫn thêm nhiều điều hay vọng lên từ con chữ trong cuốn sách “Sự thật, lẽ phải và ngọn bút” nhưng không muốn “tranh mất phần” của bạn đọc nên xin nhường lại cho những ai sẽ tiếp xúc, nghiền ngẫm cuốn sách này.