Chiều ngày 07/5/2026, Hội Xuất bản Việt Nam đã phối hợp với Công ty Cổ phần Sách Thái Hà (Thái Hà Books) tổ chức buổi gặp gỡ và giao lưu với bà Claudia Kaiser - Phó Chủ tịch Hội chợ Sách quốc tế Frankfurt Book Fair. Đại diện lãnh đạo Nhà xuất bản Công Thương đã tham dự và đặt câu hỏi tại chương trình.
Buổi gặp gỡ và giao lưu nằm trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc của bà Claudia Kaiser tại Việt Nam từ ngày 05 đến ngày 08/5/2026 nhân dịp Những ngày Văn hóa châu Âu tại Việt Nam. Đây cũng là cơ hội để trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, mở rộng hợp tác trong lĩnh vực bản quyền, tăng cường giao lưu, kết nối và thúc đẩy hợp tác quốc tế trong lĩnh vực xuất bản và phát triển ngành sách.
Tham dự chương trình có ông Đỗ Quang Dũng- Phó Chủ tịch chuyên trách Hội Xuất bản Việt Nam; Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng- Phó Ban Hợp tác quốc tế xuất bản Hội Xuất bản Việt Nam, Chủ tịch Hội đồng quản trị của Thái Hà Books; ông Bùi Nguyên Hùng- Chủ tịch Hiệp hội sáng tạo và bản quyền tác giả Việt Nam cùng đại diện của các nhà xuất bản, các đơn vị phát hành, in ấn, các đối tác trực tiếp làm việc và gắn bó với ngành xuất bản tại Việt Nam. Tại chương trình, Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng đã có những chia sẻ về hành trình hơn 10 năm hợp tác đầy ấn tượng của ngành xuất bản Việt Nam và Hội chợ Sách Frankfurt, bắt đầu từ những nỗ lực kết nối đầu tiên vào năm 2014 của bà Claudia Kaiser. Kể từ chuyến thăm lần đầu tại Việt Nam của bà vào năm 2015, ngành xuất bản trong nước đã không ngừng nâng cao vị thế quốc tế thông qua việc đều đặn tham gia các diễn đàn bản quyền toàn cầu và cũng nhận được sự quan tâm, hỗ trợ từ các cấp lãnh đạo. Năm 2026 đánh dấu một cột mốc mới khi bà Claudia trở lại Việt Nam để tham dự Ngày Văn hóa châu Âu tại Việt Nam, đồng thời làm việc với các đơn vị đào tạo và xuất bản tại cả 3 miền Bắc, Trung và Nam. Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng cũng cho biết, Frankfurt Book Fair đã ưu tiên dành sẵn không gian trưng bày gần 100m2 cho Việt Nam tại hội chợ năm nay. Bà Claudia Kaiser cũng cho thấy những góc nhìn thú vị về Hội sách Frankfurt và thị trường sách tại Đức - nơi sự khác biệt rõ nét so với mô hình hội sách thường thấy tại Việt Nam. Khác với quan niệm hội sách là nơi để "săn" sách giảm giá, nước Đức duy trì nghiêm ngặt "luật một giá" - đó là mọi cuốn sách dù mua ở đâu đều sẽ được bán đúng giá bìa và không được phép giảm giá để đảm bảo công bằng trong kinh doanh và bảo vệ các hiệu sách truyền thống. Thêm vào đó, ngành xuất bản nước này có tính chuyên môn hóa cao với sự tách biệt rõ rệt giữa đơn vị xuất bản, nhà in và khâu phát hành làm ba thực thể tách biệt, không chồng chéo quyền lợi, đồng thời để bảo vệ quyền lợi của người mua sách.
Tiến sĩ Nguyễn Mạnh Hùng và bà Claudia Kaiser chia sẻ tại chương trình
Điểm nhấn của Hội sách Frankfurt là ưu tiên giao dịch giữa các doanh nghiệp (B2B), với ba ngày đầu chỉ dành riêng cho giới chuyên môn kết nối bản quyền. Dù mở cửa cho công chúng vào 2 ngày cuối tuần, hội sách vẫn giữ nguyên tắc không giảm giá và ghi nhận thói quen mua sắm trực tiếp tại hiệu sách vật lý của người dân Đức vẫn rất bền vững. Với quy mô 12 quần thể triển lãm, đây không chỉ là hội chợ sách lớn nhất thế giới mà còn là nơi có những diễn đàn rất quan trọng như: CEO Talk (mời chủ tịch các tập đoàn xuất bản lớn nhất thế giới), diễn đàn về AI (trí tuệ nhân tạo), diễn đàn về bản quyền, và các quỹ dịch thuật (Translation Fund) để hỗ trợ kinh phí dịch sách…
Hội chợ Sách Frankfurt cho thấy tầm nhìn trong việc thúc đẩy giao lưu văn hóa và công nghiệp sáng tạo theo hướng tiếp cận tổng thể. Phó Chủ tịch Hội sách Frankfurt bày tỏ mong muốn kết nối sâu sắc hơn với văn học nội địa Việt Nam trong bối cảnh châu Âu đang chuyển dịch sự chú ý sang các đối tác châu Á để tìm kiếm nguồn nội dung mới. Đặc biệt, bà nhấn mạnh cơ hội trong việc chuyển thể sách thành phim thông qua sự kiện "Books at Berlinale", khuyến khích các nhà xuất bản Việt Nam giới thiệu những tác phẩm tiềm năng (bằng tiếng Anh) để tiếp cận các nhà sản xuất phim quốc tế và mở rộng giá trị thương mại cho tác phẩm.
Theo đó, Frankfurt Book Fair được xem là "cánh cửa" chiến lược để xuất bản Việt Nam tiếp cận thị trường toàn cầu thông qua các không gian quảng bá riêng biệt như Asia Stage và chính sách ưu đãi cho các nhà xuất bản nhỏ. Thông qua các nền tảng số như Frankfurt Rights và sự hỗ trợ từ các tổ chức như Viện Goethe, hội chợ mở ra cơ hội vàng để các quốc gia quảng bá tinh hoa văn hóa, đồng thời thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động xuất bản và dịch thuật trên quy mô quốc tế.
Tại buổi giao lưu, bà Claudia Kaiser chia sẻ thêm nhiều kinh nghiệm quý báu trong việc bảo vệ hệ sinh thái xuất bản bền vững trước thách thức như sự sụt giảm văn hóa đọc trước sự bùng nổ của các nền tảng video ngắn như TikTok, hay thực trạng khắc nghiệt của thị trường trong nước nơi do vấn nạn phá giá,…
Trả lời câu hỏi về vấn đề “Những kỹ năng nào mà các biên tập viên hiện nay cần phải trang bị để không bị AI thay thế trong kỷ nguyên số?” của đại diện Nhà xuất bản Công Thương, bà Claudia Kaiser cho rằng, các biên tập viên không nên lo sợ bị AI thay thế, mà cần chủ động chuyển mình để thích nghi với bối cảnh mới. Ba kỹ năng then chốt được nhấn mạnh bao gồm: năng lực kiểm chứng thông tin (fact-checking) để khắc phục tình trạng đưa ra thông tin không chính xác của AI; duy trì kỹ năng đọc sâu và sự tinh tế trong hiệu đính vốn là thế mạnh về cảm xúc của con người; cuối cùng là khả năng làm chủ công nghệ để biến AI thành công cụ hỗ trợ tối ưu. Thay vì đối đầu, việc kiểm soát tốt công cụ và giữ vững vai trò "người gác cổng", sẽ giúp biên tập viên khẳng định giá trị không thể thay thế của mình.
Đại diện Nhà xuất bản Công Thương đặt câu hỏi tại chương trình
Bên cạnh cơ hội, nhiều vấn đề của ngành xuất bản Việt Nam cũng được nhìn nhận thẳng thắn tại buổi trao đổi. Đa số các đại biểu tham dự đều cho rằng, ngành sách đang đối mặt với nhiều khó khăn như sức mua giảm sau đại dịch, chi phí bản quyền tăng cao, cạnh tranh khốc liệt trong việc mua bản quyền quốc tế, cùng thực tế giới trẻ ngày càng dành ít thời gian cho sách truyền thống. Tuy nhiên, theo bà Claudia Kaiser, nhiều quốc gia châu Âu hiện cũng đang triển khai các giải pháp nhằm kéo độc giả quay trở lại với văn hóa đọc, từ xây dựng không gian đọc sách trong công sở, trường học đến các quy định kiểm soát thời gian sử dụng thiết bị số của trẻ em. Đặc biệt, sự phát triển của AI được nhìn nhận vừa là thách thức vừa là cơ hội với ngành xuất bản.
Trong khuôn khổ chương trình, bà Claudia Kaiser cũng trực tiếp ký và trao thư mời cho các đơn vị xuất bản, phát hành Việt Nam tham dự Frankfurt Book Fair 2026
Có thể khẳng định, không chỉ dừng lại ở hoạt động giao lưu nghề nghiệp, Chương trình Trao đổi và Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực xuất bản đã mở ra nhiều cơ hội hợp tác thực chất, góp phần thúc đẩy tiến trình hội nhập quốc tế của ngành xuất bản Việt Nam.
Trong tiến trình hội nhập quốc tế sâu rộng, ngành xuất bản Việt Nam đang từng bước chuyển mình mạnh mẽ, chủ động tham gia vào chuỗi giá trị xuất bản toàn cầu. Những kết nối với các tổ chức, hội chợ sách và đối tác quốc tế uy tín như Frankfurt Book Fair sẽ tiếp tục là cầu nối quan trọng để đưa tri thức, văn hóa và bản sắc Việt Nam vươn xa, góp phần khẳng định vị thế ngày càng rõ nét của xuất bản Việt Nam trên bản đồ xuất bản thế giới.
