Loạt hội nhóm ebook thông báo đóng cửa sau dự thảo của Bộ Công an

Bộ Công an mới công bố Dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân vào ngày 16/3. Dự thảo có quy định xử phạt lên tới 20 triệu đồng liên quan đến việc chia sẻ sách điện tử lậu, khiến nhiều hội nhóm phát tán ebook tràn lan trên mạng chú ý.

Cụ thể, đề xuất phạt tiền từ 10 triệu đến 20 triệu đồng đối với hành vi “số hóa và phát tán trái phép các loại ấn phẩm định dạng in (sách, báo, tạp chí) thành định dạng điện tử (E-book, PDF) để chia sẻ miễn phí hoặc bán kiếm lời”.

Thông tin này đã nhanh chóng lan truyền tới cộng đồng đọc sách điện tử. Ngay sau khi Dự thảo được công bố, nhiều hội nhóm phát tán sách lậu thông báo đóng cửa.

Đồng loạt thông báo dừng hoạt động

Theo đó, một số nhóm "khuyến khích" thành viên nhanh chóng tải các tài liệu về trước khi trưởng nhóm xóa hết các bài đăng vi phạm bản quyền.

"Sắp tới luật bản quyền mới có hiệu lực, và nhóm cũng hướng tới một môi trường tôn trọng sách bản quyền, nên nhóm có thể sẽ không tiếp tục hoạt động chia sẻ sách không bản quyền nữa", trích một email thông báo tới bạn đọc từ một nhóm chia sẻ ebook.

Nhiều nhóm phát tán ebook không bản quyền nhanh chóng đóng cửa sau khi Bộ Công an công bố Dự thảo Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu cá nhân.

Ngoài các hội nhóm hoạt động trên Facebook, các website chia sẻ sách lậu dừng hoạt động hoặc có dấu hiệu hoạt động “chập chờn”, tốc độ đường truyền không còn nhanh như trước. Dấu hiệu này có thể tới từ người vận hành các website, hoặc do có một số lượng lớn độc giả đang đổ xô về các nguồn sách này nhằm “khai thác” nốt nguồn sách lậu.

Trên các diễn đàn này, nhiều độc giả tỏ ra tiếc nuối, vì các nguồn sách lậu có những cuốn đã ngừng xuất bản từ lâu, hoặc rất khó tìm thấy trên thị trường. Tuy nhiên, cộng đồng người đọc hiểu rằng điều này sớm muộn cũng xảy ra vì hoạt động chia sẻ này là trái phép.

Trước sự đóng cửa hàng loạt của các hội nhóm chia sẻ sách quen thuộc, nhiều người dùng băn khoăn.

Thực tế cho thấy, có một số lượng không nhỏ người đọc "hồn nhiên", chưa có ý thức về vấn đề vi phạm bản quyền. Những người đọc này ngang nhiên chia sẻ sách lậu vì cho rằng chia sẻ vì mục đích nghiên cứu học tập. Trong một số nhóm, nhiều người hào hứng chia sẻ file sách trên danh nghĩa "chia sẻ tri thức".

Một người dùng cố gắng tải sách lậu về trước khi các nhóm đóng cửa.

Một số nhóm độc giả khác đọc ebook vì chưa hài lòng với các sản phẩm ebook hợp pháp hiện nay. Trên một bài đăng, độc giả bình luận rằng hiện nay, hệ thống sản phẩm điện tử có bản quyền chưa được xây dựng đủ tiện lợi, dễ tiếp cận cho người dùng. Khi sách lậu không còn, họ chưa biết tìm nguồn sách mới ở đâu.

Nhu cầu đọc sách trên máy đọc sách của độc giả Việt ngày càng tăng, nhiều khoảng trống chưa được đáp ứng. “Có những cuốn tôi thích lại không có trên các nền tảng hợp pháp hiện nay”, một độc giả bình luận. Độc giả này cho biết sẵn sàng trả phí với các sản phẩm hợp pháp với dịch vụ tốt, số lượng đa dạng. “Mới mua Kindle mà biết thông tin này lo lắng quá, rất mong Việt Nam phát triển các nền tảng ebook bản quyền tốt hơn”, độc giả cho biết.

Quy định sẽ tạo động lực cho đơn vị làm sách bản quyền

Chia sẻ với Tri thức - Znews, một số đơn vị làm sách điện tử hoan nghênh trước nội dung Dự thảo và tín hiệu hợp tác từ các hội nhóm trên mạng xã hội. Các đơn vị làm sách cho biết quy định sẽ tạo thêm động lực để họ đầu tư cho các sản phẩm điện tử trong thời gian tới.

Ông Nguyễn Thế Hùng - Giám đốc Akishop, một đơn vị kinh doanh máy đọc sách - cho biết: "Quy định của dự thảo phù hợp với định hướng xây dựng môi trường kinh tế cạnh tranh lành mạnh. Những đơn vị kinh doanh như chúng tôi rất cần sự hỗ trợ này của Nhà Nước để thay đổi thói quen người đọc Việt Nam".

Bà Phùng Quỳnh - Phó giám đốc WAKA, một đơn vị kinh doanh sách điện tử - nhận định đề xuất xử phạt phù hợp xu hướng quốc tế, đồng thời cần kết hợp nhiều phương thức truyền thông để tăng tính hiệu quả.

“Tại các thị trường như Spotify hay Netflix, người dùng đã chuyển dịch từ miễn phí sang trả phí không chỉ nhờ công nghệ, mà còn nhờ hệ thống pháp lý và truyền thông đồng bộ. Việt Nam hoàn toàn có thể đi theo con đường đó. Nhưng nếu không có những biện pháp đủ mạnh ngay từ bây giờ, chúng ta sẽ bỏ lỡ cơ hội xây dựng một thị trường nội dung số lành mạnh”, Phó giám đốc WAKA cho biết.

Một đơn vị kinh doanh sách bản quyền khác cho biết nhiều năm nay, nhiều nhà xuất bản nước ngoài còn dè dặt với thị trường Việt Nam vì sự tràn lan của sách lậu. Nếu Nghị định được triển khai, đây sẽ là động thái tốt với việc giao dịch bản quyền trên thị trường quốc tế.