Giới trẻ Hàn đổ tiền cho sách chữa lành ‘mì ăn liền’

Trên các kệ sách tại Seoul (Hàn Quốc), những cuốn sách nhỏ nhắn, bìa màu pastel với dòng chữ ngắn gọn như “Bạn đủ tốt rồi” hay “Hãy cho mình một ngày lười biếng” đang được bày bán với số lượng lớn. Chúng không phải tiểu thuyết, cũng không hẳn là hồi ký, mà thuộc dòng "sách chữa lành mì ăn liền", thể loại đang thống trị thị trường xuất bản Hàn Quốc.

Điều đáng chú ý là nhiều người mua thừa nhận họ không đọc hết sách, thậm chí không quan tâm đến nội dung. Song việc mua một cuốn sách với thông điệp dễ chịu mang lại cho họ cảm giác đang tự chăm sóc bản thân một cách đúng đắn. Điều này rất có giá trị trong xã hội áp lực cao như Hàn Quốc, theo Korea Herald.

Tăng trưởng đều trong suốt 5 năm qua, sách chữa lành phản ánh nhu cầu được nghỉ ngơi có văn hóa của người trẻ Hàn Quốc. Trong khi nội dung bị đánh giá là “mì ăn liền cho tinh thần", hành vi mua sách lại trở thành một biểu tượng của lối sống biết yêu thương bản thân dù chỉ là bề mặt.

Màu pastel thống trị hiệu sách

Tại các hiệu sách lớn ở Hàn Quốc như Kyobo, Yes24 hay Aladin, không khó để bắt gặp hàng dài những cuốn sách bìa pastel, xếp thẳng hàng trên các kệ nổi bật. Chúng có kích thước nhỏ, thiết kế tối giản, tiêu đề thường là một câu khẳng định nhẹ nhàng, chẳng hạn: “Bạn đủ tốt rồi”, “Hôm nay cũng không sao nếu mệt mỏi” hay “Dù đứng yên, bạn vẫn đang tiến về phía trước”.

Đây là dòng sách mà giới xuất bản gọi là “sách chữa lành mì ăn liền”. Chúng không có cốt truyện hay dựa trên trải nghiệm cá nhân sâu sắc như các hồi ký thường gặp. Thay vào đó, sách là tập hợp các đoạn văn ngắn, trích dẫn đơn giản, dễ đọc và dễ chia sẻ trên mạng xã hội. Phần lớn độc giả có thể đọc lướt trong vòng vài phút, thậm chí không cần đọc hết vẫn cảm thấy “nhẹ lòng”.

Theo thống kê từ nhà phân phối Yes24, riêng trong năm 2023, có hơn 4.200 tựa sách thuộc thể loại này được xuất bản, gần gấp đôi so với một thập niên trước. Cứ mỗi tháng, trong top 10 sách bán chạy tại các nhà sách lớn, ít nhất hai đến ba cuốn thuộc thể loại chữa lành “mì ăn liền”.

Nhiều biên tập viên thừa nhận dòng sách này là “canh bạc an toàn” vì không tốn chi phí cho nghiên cứu, không cần nội dung sâu sắc. Họ chọn các influencer đang có lượng theo dõi lớn để ra sách nhanh chóng và bảo đảm doanh thu cao. Một biên tập viên thừa nhận: “Điều duy nhất đội marketing hỏi là: ‘Câu này có đăng Instagram được không?’”.

Sách giờ đây không chỉ để đọc mà còn để chụp, đăng mạng xã hội và để chứng minh người đọc đang sống “chậm” một cách đúng mực.

Mua sách để cho phép mình nghỉ ngơi

Tại Hàn Quốc, dù không đọc hết, việc mua một cuốn sách vẫn được xem là một hành động có ý nghĩa. Nhiều người trẻ thừa nhận họ chọn sách chữa lành vì cảm giác đang làm điều gì đó đúng đắn cho bản thân.

Ham, 34 tuổi, dược sĩ tại Seoul, chia sẻ cô từng mua vài cuốn dạng này và chỉ đọc vài trang rồi để lên kệ. “Tôi biết những câu chữ trong đó rất mơ hồ nhưng việc bỏ tiền mua khiến tôi thấy như mình đang chăm sóc bản thân”, cô nói.

Chuyên gia xã hội học Lee Jung-yeon, Trường Đại học Nữ sinh Seoul, lý giải: “Sách ở Hàn Quốc vẫn là biểu tượng cho sự nghiêm túc và đáng trân trọng. Khi mua một cuốn sách, đặc biệt là sách chữa lành, người ta không chỉ mua những câu chữ. Họ đang mua quyền được nghỉ ngơi một cách hợp pháp, được xã hội chấp nhận”.

Chính điều này khiến nhiều độc giả không thấy bị lừa dù biết sách có phần sáo rỗng. Giá sách dao động quanh mức 16.000 won (khoảng 12 USD), đủ cao để tạo cảm giác trân trọng nhưng không quá đắt để phải cân nhắc. Việc mua sách trở thành một hình thức tự chữa lành tâm lý, trong bối cảnh văn hóa làm việc độc hại và sự cô lập ngày càng phổ biến ở giới trẻ Hàn.

Tuy nhiên, các chuyên gia tâm lý cũng cảnh báo ranh giới giữa an ủi tạm thời và hồi phục thật sự. “Nếu xem những câu như 'Bạn xứng đáng được yêu' là liệu pháp, chúng ta có thể bỏ qua nhu cầu trị liệu đúng nghĩa”, GS Lee Dong-gwi, Đại học Yonsei, nói.