Đề xuất xây dựng cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia

Tiếp tục chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, sáng 5/8, Quốc hội nghe trình bày các tờ trình, báo cáo về một số dự án luật.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản (dự án Luật). Sau đó, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày báo cáo của cơ quan thẩm tra về dự án Luật.

Bổ sung nội dung về mô hình cơ quan xuất bản - truyền thông chủ lực

Trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản (dự án Luật), Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh nêu dự án Luật sửa đổi, bổ sung 27/54 điều của Luật Xuất bản 2012.

Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trình bày Tờ trình về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xuất bản. Ảnh: Quốc hội.

Theo Tờ trình, trong 27 điều được sửa đổi, bổ sung, có 17 điều về cải cách thủ tục hành chính, phân cấp, phân quyền và phân định thẩm quyền; 10 điều còn lại được sửa đổi, bổ sung để thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng và giải quyết một số bất cập trong hoạt động xuất bản.

Đáng chú ý, dự án Luật có nội dung sửa đổi, bổ sung về mô hình tổ chức của nhà xuất bản (Điều 12). Dự án Luật tiếp tục khẳng định nguyên tắc Nhà nước giữ vai trò chủ đạo với hoạt động xuất bản qua việc duy trì loại hình tổ chức nhà xuất bản (NXB) là đơn vị sự nghiệp công lập và doanh nghiệp do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ.

Đồng thời, bổ sung cơ sở pháp lý để NXB đủ điều kiện theo quy định của Chính phủ được tổ chức theo mô hình cơ quan xuất bản, truyền thông chủ lực quốc gia - là NXB hoạt động đa nền tảng, đa sản phẩm, có đơn vị sự nghiệp trực thuộc hoặc doanh nghiệp thành viên hoạt động trong lĩnh vực xuất bản, truyền thông, có cơ chế tài chính đặc thù.

Ngoài ra, dự án Luật sửa đổi, bổ sung Điều 22 về đăng ký kế hoạch xuất bản. Theo đó, dự án Luật sửa đổi theo hướng tăng sự chủ động cho NXB: Thay vì đăng ký xuất bản với tác phẩm, tài liệu, dự án Luật quy định đăng ký kế hoạch xuất bản, trong đó gồm nhiều tác phẩm, tài liệu mang tính dự kiến.

Một nội dung khác dự án Luật sửa đổi, bổ sung là về liên kết của NXB (Điều 23): Bổ sung cơ sở pháp lý cho sự tham gia của doanh nghiệp công nghệ, doanh nghiệp nội dung số, nền tảng số và các chủ thể của công nghiệp văn hóa vào hệ sinh thái xuất bản.

Cũng về hoạt động phát hành xuất bản phẩm, dự án Luật bãi bỏ thủ tục hành chính đăng ký hoạt động phát hành xuất bản phẩm, chuyển sang cơ chế thông báo hoạt động, giảm chi phí tuân thủ và quản lý theo trách nhiệm của tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động phát hành (cụ thể sửa đổi, bổ sung tại Điều 26).

Với hoạt động kinh doanh nhập khẩu xuất bản phẩm và đăng ký nhập khẩu xuất bản phẩm để kinh doanh, dự án Luật chuyển từ cơ chế cấp phép chức năng và đăng ký nhập khẩu xuất bản phẩm theo từng lần sang cơ chế thông báo hoạt động kinh doanh nhập khẩu và nhập khẩu không kinh doanh, nhằm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Thêm vào đó, dự án Luật quy định rõ hơn về hoạt động xuất bản, phát hành xuất bản phẩm trên môi trường số; đồng thời bổ sung quy định điều chỉnh hoạt động của nền tảng số, nền tảng xuyên biên giới, sàn giao dịch thương mại điện tử; xác định rõ trách nhiệm của tổ chức cung cấp dịch vụ trung gian và các chủ thể tham gia hoạt động phát hành xuất bản phẩm điện tử trong việc quản lý, kiểm soát nội dung, truy xuất nguồn gốc, bảo vệ bản quyền và xử lý vi phạm.

Về các nội dung hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động xuất bản, dự án Luật bổ sung nội dung trách nhiệm của cơ sở cung cấp nền tảng thương mại điện tử trong việc ngăn chặn, gỡ bỏ xuất bản phẩm vi phạm, hành vi cản trở, xâm phạm tính mạng, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm của biên tập viên, người làm công tác xuất bản và hành vi phổ biến trái phép nội dung có tính chất xuất bản trên không gian mạng.

Về các nội dung cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, dự án Luật bãi bỏ 16/30 thủ tục hành chính quy định trong Luật Xuất bản 2012. Trong đó, đưa hoạt hoạt động phát hành xuất bản phẩm ra khỏi danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Dự án Luật bám sát thực tiễn

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày báo cáo của cơ quan thẩm tra về dự án Luật.

Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Nguyễn Đắc Vinh trình bày báo cáo của cơ quan thẩm tra về dự án Luật. Ảnh: Quốc hội.

Theo báo cáo, Ủy ban nhận thấy, hồ sơ dự án Luật trình Quốc hội được chuẩn bị đầy đủ theo quy định, bám sát thực tiễn, thể hiện tinh thần đổi mới tư duy xây dựng pháp luật.

Các quy định phù hợp với chủ trương, đường lối của Đảng; bảo đảm yêu cầu về quốc phòng an ninh, về tính hợp hiến, hợp pháp, tính thống nhất với hệ thống pháp luật, tương thích với các điều ước quốc tế có liên quan mà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thành viên.

Sau khi trình Quốc hội, sáng nay các đại biểu sẽ thảo luận ở tổ để tiếp tục góp ý vào dự thảo luật. Theo nghị trình, Quốc hội sẽ biểu quyết thông qua dự án Luật Xuất bản sửa đổi vào cuối Kỳ họp không thường lệ thứ nhất, Quốc hội khóa XVI.