Nhà Xuất Bản Công Thương

https://nxbcongthuong.vn

Cách Douyin và WeChat chi phối thị trường sách tỷ dân

Tại Trung Quốc, các ứng dụng truyền thông xã hội đang thay đổi cách công chúng mua và đọc sách, theo The Conversation.

Trung Quốc, với dân số hơn 1,4 tỷ người tính đến 2023, theo Ngân hàng Thế giới, là một trong những thị trường sách lớn nhất thế giới và là quốc gia số hóa mạnh mẽ nhất. Tại đây, truyền thông xã hội, thông qua hai siêu ứng dụng chính là Douyin và WeChat, đang tác động đến nội dung và cách người dùng đọc theo những cách mới.

Douyin, phiên bản TikTok của Trung Quốc, là ứng dụng phổ biến thứ ba của quốc gia này, với 900 triệu người dùng hoạt động hàng tháng. Phiên bản BookTok của ứng dụng này thậm chí còn có sức ảnh hưởng hơn cả phiên bản phương Tây. Douyin tích hợp bán hàng trực tuyến trực tiếp vào nền tảng của mình, cho phép các nhà xuất bản thực hiện nhiều chương trình khuyến mãi và những người có sức ảnh hưởng (KOL) kiếm hoa hồng từ những cuốn sách họ bán.

Bên cạnh đó là WeChat, ứng dụng phổ biến nhất của Trung Quốc với hơn 1,3 tỷ người dùng hoạt động hàng tháng, cũng đang tích hợp sách điện tử và đọc sách xã hội vào nền tảng này. Cách làm này không chỉ khuyến khích công chúng đọc sách mà còn củng cố vai trò trung tâm của WeChat trong cuộc sống số của người dân Trung Quốc.

Douyin: Mua sách trong ứng dụng

Theo truyền thống, doanh số bán sách một phần được thúc đẩy nhờ các chiến dịch quảng bá của nhà xuất bản tới độc giả. Tuy nhiên BookTok có sự khác biệt, chủ yếu dựa vào việc độc giả chia sẻ và giới thiệu sách cho nhau. Trong khi một số người có sức ảnh hưởng được các nhà xuất bản tài trợ, thì đa phần người dùng trên BookTok không được trả tiền. Tuy nhiên, ở Trung Quốc, có nhiều cơ hội kiếm tiền hơn cho những người sáng tạo sách và người có sức ảnh hưởng kiếm thu nhập trên mạng xã hội.

Liên kết mua sách được chèn vào trong các video sách.
 
sach Trung Quoc anh 1

Trên Douyin, các video phổ biến liên quan đến sách không chỉ đề cập đến sách mà còn có các liên kết để người xem mua ngay những cuốn sách nổi bật. Chỉ cần một vài lần chạm là có thể thêm sách vào giỏ hàng. Khi giao dịch thành công, những người sáng tạo trực tuyến có thể kiếm được hoa hồng trong quá trình này.

Thuật toán của Douyin, liên tục khuyến nghị nội dung không phân biệt số lượng người theo dõi của tài khoản, đã trao quyền cho người dùng chia sẻ trải nghiệm đọc sách của họ, đồng thời tăng khả năng họ được khuyến nghị trên kênh của người khác, điều cũng giúp mang lại thu nhập. Trên thực tế, những người có sức ảnh hưởng với số lượng người theo dõi từ 10.000 đến 3 triệu người đã đóng góp vào hơn 70% tổng doanh số bán sách trên Douyin.

Hoạt động bán hàng livestream trên Douyin cũng đang thay đổi sâu sắc cách người Trung Quốc mua sách. Những người nổi tiếng tổ chức các buổi phát trực tiếp kéo dài hàng giờ để bán nhiều sản phẩm khác nhau đồng thời tương tác với khán giả theo thời gian thực. Trong số các mặt hàng được bán, sách là một trong những danh mục phổ biến nhất. Lời bình của của những người có sức ảnh hưởng và các khoản giảm giá độc quyền giữa họ với giới xuất bản đã giúp thúc đẩy doanh số bán sách đáng kể.

Ví dụ, tiểu thuyết văn học The Last Quarter of the Moon của Chi Zijian, khám phá cuộc sống của một người phụ nữ và sự chuyển đổi văn hóa của cộng đồng du mục bản địa nơi nhân vật chính sinh hoạt tại Trung Quốc thế kỷ 20, đã được KOL Dong Yuhui quảng bá trong các chương trình phát trực tiếp và nội dung video ngắn kể từ năm 2022. Doanh số bán sách tăng vọt từ 600.000 bản trong hai thập kỷ lên hơn năm triệu bản trong vài năm gần đây.

Dong Yuhui, trước đây là một giáo viên tiếng Anh, là một trong những KOL nổi tiếng nhất trên Douyin. Những KOL như Dong thậm chí hoạt động như một hiệu sách trực tuyến vì vừa có thể đàm phán mức giảm giá lớn từ các nhà xuất bản và vừa có sẵn tệp khách hàng lớn.

Không hề nói quá rằng Douyin đã thay đổi cách bán sách ở Trung Quốc. Vào năm 2023, các nền tảng video ngắn chiếm 26,6% thị phần sách trong khi các hiệu sách truyền thống chỉ chiếm 12%.

Trong khi BookTok ở các quốc gia như Australia, Mỹ và Vương quốc Anh thường tập trung vào tiểu thuyết, đặc biệt là các tác phẩm dành cho thanh thiếu niên thì sách được bán trên Douyin có phạm vi rộng hơn nhiều, bao gồm sách thiếu nhi, sách giáo dục, sách self-help và đa dạng sách văn học.

WeChat thúc đẩy đọc sách trên mạng xã hội

Tại Trung Quốc, siêu ứng dụng WeChat nhận được sự ưa chuộng vì tính linh hoạt của nó. Đây là một nền tảng giao tiếp và nhắn tin, nhưng cũng có các chức năng chuyên dụng cho phép người dùng thực hiện nhiều dịch vụ như thanh toán hóa đơn và mua sắm trực tuyến.

WeChat cũng đã tham gia vào lĩnh vực đọc sách số. WeRead (còn được gọi là WeChat Reading) được ra mắt vào năm 2015, với khẩu hiệu "khiến việc đọc sách không còn cô đơn". WeRead tận dụng mạng lưới người dùng hiện có của WeChat và khuyến khích việc đọc sách như một hoạt động cộng đồng.

Tuy nhiên, WeRead không chỉ đơn thuần khuyến khích đọc sách. Thay vào đó, họ sử dụng cách tiếp cận thực hiện nhiều nhiệm vụ để tạo ra động lực cho người tham gia. Người dùng kiếm được điểm và có thể mở khóa đọc sách điện tử miễn phí bằng cách hoàn thành các nhiệm vụ như chia sẻ tác phẩm, đăng bình luận, tham gia các thử thách đọc sách cá nhân hoặc nhóm. Chiến lược mở rộng mạng lưới thông qua những người đã biết nhau cũng được phản ánh trong các đầu sách điện tử phổ biến trên WeRead, thường là những tác phẩm nhận được sự quan tâm lớn của xã hội.

Một số tác phẩm ăn khách trên WeRead.
 
sach Trung Quoc anh 2

Các tiểu thuyết được hoan nghênh như The Three-Body Problem của Cixin Liu, The Kite Runner của Khaled Hosseini và To Live của Yu Hua nằm trong số những cuốn sách bán chạy nhất, cùng với các đầu sách theo chủ đề hoặc văn học kinh điển. Đây là những loại sách mà độc giả có thể tự hào chia sẻ với sếp, đồng nghiệp hoặc gia đình để phản ánh sở thích và giá trị của họ.

Mặc dù WeRead cung cấp sách điện tử miễn phí cho nhiều người dùng, nhưng họ không dựa vào quảng cáo. Thay vào đó, họ hoạt động với sự trợ cấp từ Tencent, công ty sở hữu WeChat. Đổi lại, WeRead mang lại giá trị đáng kể cho công ty mẹ bằng cách thúc đẩy việc sử dụng ứng dụng, thu thập dữ liệu người dùng và củng cố sự thống trị của WeChat trong bối cảnh công nghệ số cạnh tranh mạnh mẽ của Trung Quốc. Mô hình này cho thấy việc đọc sách kỹ thuật số có thể mang lại lợi ích kinh tế ngoài việc bán sách điện tử trực tiếp hoặc quảng cáo.

Trong khi sự phát triển của các nền tảng mạng xã hội trên phần nào bắt nguồn từ điều kiện độc đáo của Trung Quốc (sự thống trị của các siêu ứng dụng và văn hóa đọc sách di động sôi động), thì chúng cũng cho thấy một viễn cảnh về tương lai của việc đọc sách ở những nơi khác: kết nối sâu sắc với mạng xã hội và cuộc sống số.

Tác giả: Hà Linh

Nguồn tin: znews.vn

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây