“Không có gì quý hơn độc lập, tự do” là chủ đề triển lãm tài liệu lưu trữ trực tuyến do Trung tâm Lưu trữ quốc gia I tổ chức nhân kỷ niệm 80 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (02/9/1945-02/9/2025).
Triển lãm giới thiệu tới công chúng các tài liệu lưu trữ và hình ảnh minh họa quý giá (trong số đó có nhiều tài liệu lần đầu tiên được công bố rộng rãi) về quá trình đấu tranh kiên cường của dân tộc Việt Nam trong gần một thế kỷ dưới ách thực dân, cũng như hành trình xây dựng đất nước trong 80 năm độc lập.
Phần đầu của triển lãm “Không có gì quý hơn độc lập, tự do” nhắc lại một thời gông xiềng thực dân - máu và nước mắt trong lịch sử dân tộc. Trong gần một thế kỷ, dưới ách thống trị của thực dân Pháp, người dân Việt Nam không chỉ mất nước, mà còn bị bóc lột thậm tệ, bị tước đoạt ruộng đất, tự do và phẩm giá. Ảnh nông dân dưới ách thống trị của thực dân Pháp.
Ảnh công nhân dưới ách thống trị của thực dân Pháp.
Thuế khóa hà khắc, cưỡng bức lao động, bắt lính, trại giam, nhà tù khắc nghiệt… là những công cụ được thực dân Pháp áp dụng để đàn áp và duy trì quyền lực nhưng không làm nao núng ý chí đấu tranh kiên cường của dân tộc ta... Ảnh thẻ thuế thân của một người dân.
Ảnh nhà tù Hỏa Lò, Hà Nội.
Ngay từ khi thực dân Pháp nổ súng xâm lược năm 1858, tinh thần đấu tranh của nhân dân Việt Nam đã bùng lên mạnh mẽ trên khắp cả nước. Từ chiến khu Gò Công của Trương Định đến căn cứ Yên Thế của Đề Thám, từ phong trào Đông Du đến Đông Kinh Nghĩa Thục, từ Hà thành đầu độc đến khởi nghĩa Thái Nguyên, mỗi cuộc đấu tranh đều mang trong mình khát vọng độc lập dân tộc. Dù chưa thành công, nhưng chính những hy sinh và ý chí kiên cường của các thế hệ đi trước đã thắp sáng con đường dẫn tới cách mạng 1930 và thắng lợi sau này. Ảnh những người yêu nước tham gia Vụ Hà Thành đầu độc bị thực dân Pháp bắt.
Thực dân Pháp hành quyết những người yêu nước tham gia Vụ Hà Thành đầu độc, ngày 06/8/1908.
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời ngày 3/2/1930, là sự kiện lịch sử trọng đại, là bước ngoặt quan trọng trong lịch sử cách mạng Việt Nam. Ảnh Sách lược vắn tắt của Đảng thông qua ngày 3/2/1930.
Dưới ánh sáng soi đường của Đảng, nhân dân ta đã anh dũng đứng lên đấu tranh, lật đổ chế độ đô hộ của thực dân Pháp và phát xít Nhật, lập nên Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Ảnh phá kho thóc Nhật năm 1944.
Hiệu triệu của Tổng Bộ Việt Minh phát động tổng khởi nghĩa giành chính quyền ngày 14/8/1945 [TTLTQGIII]
Ảnh Nhân dân giành chính quyền ở Bắc Bộ Phủ, 19/8/1945 [TTXVN]
Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh trịnh trọng đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà - chấm dứt ách thống trị của thực dân, phong kiến, mở ra kỷ nguyên độc lập, tự do cho dân tộc Việt Nam.
Tuyên ngôn Độc lập. Bản được lưu hành ở Hà Nội ngay sau ngày 2/9/1945 [TTXVN]
