10 'chợ' sách tốt nhất thế giới, có Đường sách Nguyễn Văn Bình

Tạp chí 1000 Thư viện đã chọn ra những khu "chợ" sách nổi bật trên thế giới, câu chuyện hình thành và đặc điểm chính của những không gian sách độc đáo này.

Les Bouquinistes, Paris, Pháp

Les Bouquinistes là những hiệu sách ngoài trời nổi tiếng nằm dọc bờ sông Seine ở Paris, Pháp. Với khoảng 900 chiếc hộp màu xanh lá đặc trưng kéo dài hơn 3 km, nơi đây bày bán hàng trăm nghìn cuốn sách cũ, bản in cổ, bưu thiếp và tranh ảnh lịch sử, tạo nên một nét văn hóa lâu đời từ thế kỷ 16. Ngày nay, có khoảng 240 người bán sách làm việc với khoảng 900 chiếc hộp màu xanh lá cây đặc trưng nơi đây.

Jimbōchō, Tokyo, Nhật Bản

Rẽ khỏi những đại lộ ồn ào của Tokyo và đi vào Jimbōchō, tiếng ồn dường như biến mất. Khu phố này được đặt tên theo Nagaharu Jimbo, một võ sĩ samurai từng sống ở đây vào cuối những năm 1600, hiện nay là nơi tập trung khoảng một phần ba số lượng các cửa hàng sách cũ của Nhật Bản. Nhiều người coi đây là khu phố sách cũ lớn nhất thế giới.

Chợ sách Southbank Centre, London, Anh

Đi bộ dưới cầu Waterloo trên con đường Queen's Walk, bạn sẽ thấy London nhộn nhịp trong ánh sáng lờ mờ, bất kể trời mưa hay nắng. Cây cầu đóng vai trò như mái che, khiến nơi đây trở thành một trong số ít những khu bán sách ngoài trời không bao giờ đóng cửa vì thời tiết.

Chợ sách mở cửa từ ngày 2/7/1983, từ mong muốn thổi sức sống vào không gian ảm đạm dưới gầm cầu. Cuối cùng, nó trở thành một phần của Trung tâm Southbank vào năm 2001.

Những người bán sách ban đầu cho rằng thỏa thuận này chỉ là tạm thời. Bốn thập kỷ trôi qua, một số người trong số họ vẫn còn ở đó, trông coi những chiếc bàn đầy ắp sách kinh điển, truyện tranh, bản đồ và tranh in.

Cuesta de Moyano, Madrid, Tây Ban Nha

Trên sườn dốc thoai thoải bên cạnh Vườn Bách thảo Madrid, khoảng 30 gian hàng bằng gỗ vẫn còn tồn tại từ năm 1925. Đây là chợ sách ngoài trời thường trực lớn nhất châu Âu và, tính đến năm 2025 đã tròn 100 tuổi.

Nhà văn Ramón Gómez de la Serna đã đặt biệt danh cho Cuesta de Moyano là Feria del boquerón, tức hội chợ cá cơm, bởi vì vào thời đó, một cuốn sách có giá xấp xỉ một con cá cơm.

Sahaflar Carsisi, Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ

Một khoảng sân rợp bóng mát, nơi những chú mèo nằm ngủ giữa các kệ sách. Một khu chợ sách và giấy đã hoạt động ở khu vực này từ thời Byzantine. Dưới thời Ottoman, nơi đây trở thành điểm tụ họp của các học giả và là trung tâm của hoạt động buôn bán sách.

Một bức tượng bán thân trong sân vinh danh Ibrahim Müteferrika, người đã thành lập nhà in đầu tiên của Ottoman vào những năm 1720, một cuộc cách mạng thực sự trong một nền văn hóa sao chép sách bằng tay thời bấy giờ.

Khu chợ đã được chuyển đến vị trí hiện tại sau trận động đất kinh hoàng xảy ra ở Istanbul năm 1894. Nó vẫn giữ nguyên vẻ đẹp vốn có trong nhiều thế kỷ: Một góc yên tĩnh giữa lòng thành phố cổ kính.

Chợ sách Spui, Amsterdam, Hà Lan

Đến Amsterdam vào thứ sáu, bạn sẽ thấy khoảng 25 nhà sách bày bán các ấn phẩm cũ, hiếm và đã ngừng xuất bản bằng tiếng Hà Lan, tiếng Anh, tiếng Pháp và tiếng Đức tại quảng trường Spui.

Đây là một khu chợ đặc biệt theo đúng nghĩa. Người bán hàng đều được kiểm tra kỹ lưỡng, mỗi người đều có một mặt hàng chuyên biệt, và chất lượng luôn được ưu tiên hơn số lượng.

Từ khu vực này, đi bộ vài phút về phía đông sẽ đến lối đi có mái che, nơi các quầy sách đã hoạt động từ thế kỷ 18. Ngay cả họa sĩ vĩ đại Vincent van Gogh cũng từng mua sách ở đó và ghi lại những cuốn sách mình đã mua.

Marché du Livre Georges Brassens, Paris, Pháp

Điểm đến sách lớn thứ hai của Paris nằm ẩn mình trong khu phố yên tĩnh, và khung cảnh của nó thuộc hàng kỳ lạ nhất trong giới buôn bán sách. Từ năm 1987, chợ chỉ họp vào cuối tuần, hoạt động bên dưới hai hội trường sắt từ thế kỷ 19, từng thuộc về lò mổ ngựa Vaugirard. Ngước nhìn lên những cánh cổng đồ sộ, bạn sẽ thấy chúng vẫn được trang trí bằng hình một con ngựa và hai con bò đực.

Chợ được đặt theo tên Georges Brassens, ca sĩ kiêm nhạc sĩ được yêu mến từng sống gần đó.

Hiệu sách Honesty tại Lâu đài Hay, Vương quốc Anh

Chợ sách thuần túy nhất nước Anh không có máy tính tiền và không có nhân viên. Trong khuôn viên lâu đài Hay, những kệ sách cũ kỹ nằm phơi nắng ngoài trời quanh năm. Bạn chọn sách, bỏ tiền xu vào hộp tự giác và bước đi. Đó là toàn bộ giao dịch.

Ý tưởng này mang đậm dấu ấn của Richard Booth, người bán sách đã mua lại lâu đài đổ nát vào đầu những năm 1960. Ông đã xây dựng hàng loạt hiệu sách ở thị trấn phía dưới. Sự kiện này góp phần khởi xướng phong trào thị trấn sách toàn cầu.

Đường sách Nguyễn Văn Bình, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam

Rời khỏi những đại lộ tấp nập xe máy ở trung tâm đô thị, bạn sẽ thấy tiếng động cơ hoàn toàn biến mất khi bước chân vào đường sách Nguyễn Văn Bình. Sự yên tĩnh bất ngờ ấy chính là món quà đầu tiên mà con phố này mang lại.

Được khai trương vào tháng 1/2016 với tư cách là phố sách đầu tiên của Việt Nam, con đường dành cho người đi bộ dài khoảng 100 m này nằm cạnh Bưu điện Trung tâm và Nhà thờ Đức Bà, dưới bóng mát của những cây me cổ thụ.

Nếu các địa điểm trong danh sách này đều đã có lịch sử tồn tại lâu dài, Đường sách Nguyễn Văn Bình (hay Đường sách TP.HCM) được chọn như một minh chứng cho thấy một siêu đô thị đang hiện đại hóa nhanh chóng hoàn toàn có thể quyết định, một cách có chủ ý, dành không gian cho việc đọc sách.

Hiệu sách Brattle, Boston, Massachusetts, Mỹ

Được thành lập tại khu Cornhill của Boston vào năm 1825, Brattle là một trong những hiệu sách cổ lâu đời và lớn nhất nước Mỹ, do gia đình Gloss điều hành từ năm 1949.

Trái tim của nơi này chính là khu bán hàng ngoài trời bên cạnh cửa hàng, nơi bạn có thể tìm thấy hàng nghìn cuốn sách giá rẻ trong một khoảng sân được trang trí bằng tranh tường.

Năm 1969, chủ cửa hàng George Gloss cưỡi xe ngựa đi khắp Boston, ném sách miễn phí cho đám đông và hô to “Đi về phía Tây!” hướng tới địa điểm mới của cửa hàng trên phố West. Ngày nay, con trai ông, Ken, điều hành cửa hàng, chuyên thẩm định sách quý hiếm cho các tổ chức.