Việt Nam đăng cai Lễ ký Công ước Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng

Với việc đăng cai Lễ ký và Hội nghị cấp cao của Công ước Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng, Việt Nam một lần nữa khẳng định vai trò chủ động, trách nhiệm và uy tín quốc tế.

Đây là lần đầu tiên Việt Nam đăng cai một sự kiện quốc tế quy mô toàn cầu trong lĩnh vực an ninh mạng - an ninh số, đánh dấu bước tiến mới trong vị thế và đóng góp của Việt Nam trên trường quốc tế.

Sự kiện có sự tham dự của Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres, đại diện gần 100 quốc gia và hơn 100 tổ chức quốc tế, khu vực, bao gồm lễ ký chính thức và 40 phiên thảo luận chuyên sâu về các vấn đề liên quan đến tội phạm mạng, hợp tác quốc tế và bảo vệ an ninh không gian số.

Phát biểu trong Thông điệp gửi tới sự kiện, Chủ tịch nước Lương Cường nhấn mạnh: "Tôi tin tưởng rằng với sự tham gia và cam kết của các quốc gia, Lễ mở ký Công ước tại Hà Nội sẽ trở thành dấu mốc lịch sử".

Chủ tịch nước khẳng định Việt Nam luôn coi công tác phòng, chống tội phạm mạng là ưu tiên hàng đầu trong chiến lược an ninh quốc gia, đồng thời sẵn sàng chung tay cùng cộng đồng quốc tế để xây dựng một không gian mạng an toàn, minh bạch và nhân văn.

Theo Thứ trưởng Ngoại giao Đặng Hoàng Giang, việc lựa chọn Hà Nội là nơi diễn ra lễ ký “phản ánh sự ghi nhận của cộng đồng quốc tế đối với những đóng góp tích cực của Việt Nam trong quá trình xây dựng Công ước”. Đây cũng là lần đầu tiên một địa danh của Việt Nam được gắn với một hiệp ước đa phương toàn cầu, khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của Việt Nam trong lĩnh vực an ninh mạng và hợp tác quốc tế.

Công ước Liên Hợp Quốc về chống tội phạm mạng gồm 9 chương, 71 điều, được soạn thảo trong 4 năm với sự tham gia của hàng trăm chuyên gia từ khắp thế giới. Công ước có những nội dung quan trọng như: hình sự hóa các hành vi phạm tội qua mạng; cơ chế hợp tác quốc tế trong điều tra, dẫn độ, chia sẻ chứng cứ điện tử, tịch thu, xử lý tài sản phạm tội, bảo vệ nhân chứng, hỗ trợ nạn nhân.

Đáng chú ý, Chương II của Công ước yêu cầu các quốc gia thành viên quy định hình sự hóa các hành vi như sử dụng trái phép dữ liệu điện tử, làm giả hoặc trộm cắp thông tin công nghệ.

Đối với tội phạm mạng liên quan đến trẻ em, Công ước dành riêng hai điều khoản quy định chi tiết việc nghiêm cấm sản xuất, lưu hành, truyền tải, mua bán, sở hữu hoặc thậm chí chỉ truy cập các tài liệu lạm dụng tình dục trẻ em trên mạng hoặc qua các phương tiện lưu trữ. Các hành vi rửa tiền, tài trợ hoặc lôi kéo trẻ em tham gia cũng bị hình sự hóa thành tội độc lập.

Bên cạnh đó, Điều 16 của Công ước quy định rõ: việc phát tán hình ảnh riêng tư của người trưởng thành (từ 18 tuổi trở lên) khi chưa có sự đồng ý của chủ thể sẽ bị xử lý hình sự. Các quốc gia thành viên được khuyến nghị xây dựng khung pháp lý cụ thể để định nghĩa và bảo vệ quyền riêng tư của công dân trong môi trường số.

Công ước cũng cho phép các nước hình sự hóa cả các hành vi chuẩn bị hoặc có ý định phạm tội, đồng thời quy định trách nhiệm pháp lý đối với pháp nhân, nhằm đảm bảo các hình phạt đủ sức răn đe. Ngoài ra, thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự đối với các tội phạm này cần được thiết lập đủ dài và dài hơn nếu đối tượng cố tình trốn tránh pháp luật.