Thúc đẩy hợp tác an ninh ở Biển Đông

 

Ngày 4/12, tại Hà Nội, Hội thảo quốc tế về “Thúc đẩy hợp tác an ninh biển ở Biển Đông” được Học viện Ngoại giao, Đại sứ quán Anh, Đại sứ quán Australia đồng tổ chức với sự tham dự của 120 đại biểu, đại diện gần 30 phái đoàn ngoại giao tại Việt Nam, các chuyên gia và học giả Việt Nam trên lĩnh vực an ninh và luật pháp quốc tế trên biển.

Với sự tham gia của các diễn giả quốc tế và khu vực đến từ Ủy ban Luật pháp quốc tế LHQ (UN ILC), Anh, Australia, Pháp, Nhật Bản, Malaysia, Philippines và Việt Nam, hội thảo tập trung vào 3 phiên với các nội dung: Kinh nghiệm khu vực và quốc tế về phân định biển và giải quyết tranh chấp trên biển; các khía cạnh pháp lý trong hoạt động và hợp tác giữa các lực lượng thực thi pháp luật trên biển; thúc đẩy hợp tác giữa các lực lượng thực thi pháp luật trên Biển Đông.

Kết thúc hội thảo, đã có 9 bài tham luận của các diễn giả đến từ nhiều quốc gia trong khu vực, hơn 20 ý kiến trao đổi trong 3 phiên thảo luận.

TS. Phạm Lan Dung, Phó Giám đốc Học viện Ngoại giao chia sẻ, hội thảo thể hiện tinh thần chủ động và trách nhiệm trong việc bảo vệ hoà bình, trật tự khu vực và luật pháp quốc tế, là không gian để các học giả chia sẻ nghiên cứu, quan điểm và tìm kiếm các ý tưởng mới phù hợp, thúc đẩy hợp tác vì an ninh và ổn định trong khu vực.

Những diễn biến gần đây trên Biển Đông đặt an ninh khu vực vào tình thế các quốc gia ven biển sử dụng lực lượng chấp pháp nhằm áp đặt sức mạnh trên biển, dẫn đến nhiều sự cố không mong muốn trên Biển Đông. Do đó, bây giờ là thời điểm để thảo luận thẳng thắn về tăng cường hợp tác giữa các lực lượng chấp pháp trong khu vực, hạn chế những va chạm đáng tiếc.

Đại sứ Australia tại Việt Nam Craig Chittick khẳng định, ổn định trong khu vực không đến ngẫu nhiên, mà có sự nỗ lực của các nước, trong đó ASEAN đóng vai trò then chốt.

Australia chia sẻ với ASEAN và nhiều nước khác về tầm nhìn chung đối với khu vực và các nguyên tắc vận hành của hệ thống quốc tế; trong đó có giải quyết tranh chấp bằng các biện pháp hoà bình theo luật quốc tế, không sử dụng hoặc đe doạ sử dụng vũ lực, các quyền tự do hàng hải và hàng không được tôn trọng, và quyền lợi của các nước nhỏ hơn được bảo vệ.

Ông Steph Lysaght, Phó Đại sứ Anh tại Hà Nội, nhấn mạnh, Vương quốc Anh chia sẻ lợi ích trong việc bảo đảm an ninh hàng hải và hội thảo là một cơ hội quý báu để tăng cường hiểu biết về an ninh hàng hải và vai trò của tự do hàng hải đối với thương mại toàn cầu.

Về kinh nghiệm giải quyết tranh chấp lãnh thổ và tranh chấp vùng biển trong khu vực và trên thế giới, các diễn giả đã chia sẻ thực tiễn đa dạng về nhiều loại biện pháp hoà bình được sử dụng để dàn xếp các tranh chấp quốc tế. Một số bài học rút ra từ việc phân định biển, phân vùng hợp tác giữa Nhật Bản và Trung Quốc được các học giả, chuyên gia phân tích, mổ xẻ để đưa ra các kiến nghị đối với việc phân định biển và thúc đẩy hợp tác ở Biển Đông, nhất là trong lĩnh vực nghề cá.

Các diễn giả đã dành nhiều thời lượng để phân tích khuôn khổ pháp lý, các quy định cơ bản về vận hành hệ thống các cơ quan thực thi pháp luật tại một số quốc gia… Một số bài học hợp tác thành công giữa các lực lượng chấp pháp ở khu vực được chia sẻ.

Tuy nhiên, các học giả cũng chỉ ra rằng nhiều mô hình hợp tác hiện vẫn chưa phát huy hết vai trò, do đó, cần những thảo luận sâu hơn về vấn đề này trong tương lai.

Một số ý kiến đề xuất được nêu ở hội thảo về hợp tác bao gồm mở rộng Bộ Quy tắc tránh đụng độ bất ngờ trên biển (CUES) áp dụng với các lực lượng thực thi pháp luật; tổ chức Khoá học về luật pháp quốc tế cho các lực lượng chấp pháp các nước ASEAN, tăng cường thúc đẩy các khuổn khổ hợp tác ba bên, nhiều bên, bên cạnh các tiến trình hợp tác của ASEAN…

Đây là lần thứ ba hội thảo được tổ chức. Hội thảo lần đầu tiên được tổ chức vào năm 2016.