Tăng cường minh bạch, chống thất thoát khi bán vốn Nhà nước

Ông ??ng Quy?t Ti?n, Phó C?c tr??ng C?c Tài chính DN tr? l?i t?i h?p báo. ?nh: VGP/Huy Th?ng

T?i bu?i h?p báo chuyên ?? trao ??i xung quanh d? th?o Ngh? ??nh v? CPH doanh nghi?p Nhà n??c (DNNN) do B? Tài chính t? ch?c chi?u 16/3, ông ??ng Quy?t Ti?n, Phó C?c tr??ng C?c Tài chính DN (B? Tài chính) cho bi?t, d? th?o Ngh? ??nh m?i v? chuy?n DNNN thành công ty c? ph?n (thay th? Ngh? ??nh 59/2011/N?-CP ngày 18/7/2011, Ngh? ??nh 189/2013/N?-CP ngày 20/11/2013 và Ngh? ??nh 116/2015/N?-CP ngày 11/11/2015) có nhi?u ?i?u ch?nh, b? sung ?áng chú ý.

C? th? là v?n ?? x? lý ??t ?ai và xác ??nh giá tr? quy?n s? d?ng ??t trong giá tr? DN CPH. ?ây là v?n ?? ???c quan tâm nh?t trong quá trình CPH, do có tình tr?ng l?i d?ng k? h? CPH ?? mua ??t v?i giá th?p kinh doanh sai m?c ?ích ki?m l?i, gây nhi?u b?c xúc trong th?i gian qua.

Ông Ti?n cho r?ng, d? th?o Ngh? ??nh m?i quy ??nh, c?n c? giá ??t c? th? do UBND t?nh, thành ph? tr?c thu?c Trung ??ng (n?i DN có di?n tích ??t ???c giao và thuê) công b?. DN CPH ph?i có trách nhi?m tính vào giá tr? DN và n?p ngân sách Nhà n??c theo quy ??nh c?a pháp lu?t v? ??t ?ai.

??ng th?i, d? th?o Ngh? ??nh m?i b? sung quy ??nh v? x? lý ??t ?ai ??i v?i các DN qu?n lý nhi?u ??t ?ai ? nh?ng v? trí có l?i th? th??ng m?i cao theo h??ng yêu c?u DN CPH có trách nhi?m xây d?ng ph??ng án s? d?ng ??t trình c? quan có th?m quy?n xem xét, quy?t ??nh.  

Ph??ng án s? d?ng ??t c?a DN ph?i b?o ??m phù h?p v?i quy ??nh v? s?p x?p l?i, x? lý nhà, ??t theo quy?t ??nh c?a Th? t??ng Chính ph?; phù h?p v?i quy ho?ch, k? ho?ch s? d?ng ??t, quy ho?ch xây d?ng t?i ??a ph??ng và ph?i ???c g?i ??n UBND t?nh, thành ph? tr?c thu?c Trung ??ng trên ??a bàn tr??c khi th?c hi?n xác ??nh giá tr? DN.

Quy ??nh m?i yêu c?u ph??ng án s? d?ng ??t c?a DN ph?i ???c c?p có th?m quy?n phê duy?t phù h?p v?i quy ??nh v? s?p x?p l?i, x? lý nhà, ??t theo quy?t ??nh c?a Th? t??ng Chính ph?, phù h?p v?i quy ho?ch, k? ho?ch s? d?ng ??t, quy ho?ch xây d?ng t?i ??a ph??ng tr??c khi t? ch?c th?c hi?n xác ??nh giá tr? DN… s? giúp ng?n ng?a tình tr?ng DN l?i d?ng ti?p t?c n?m gi?, “ôm” l?i toàn b? di?n tích ??t ?ang qu?n lý m?c dù ch?a phù h?p ngành ngh? kinh doanh, m?c ?ích s? d?ng ??t, c?ng nh? quy ho?ch c?a ??a ph??ng.

D? th?o Ngh? ??nh c?ng quy ??nh rõ, khi phê duy?t ph??ng án s? d?ng ??t c?a DN CPH, ph?i rà soát và quy?t ??nh thu h?i nh?ng di?n tích ??t DN s? d?ng ch?a phù h?p và không ?úng quy ho?ch… Quy ??nh m?i c?ng yêu c?u ph?i xác ??nh l?i giá ??t ?? xác ??nh giá tr? quy?n s? d?ng ??t, ti?n thuê ??t h?ng n?m vào giá tr? DN CPH ph?i sát v?i giá th? tr??ng.

??ng th?i, ?? t?ng c??ng qu?n lý và nâng cao hi?u qu? s? d?ng ??t thuê tr? ti?n h?ng n?m (tránh vi?c l?i d?ng tr? ti?n 1 l?n vào th?i ?i?m giá th?p), d? th?o Ngh? ??nh quy ??nh rõ công ty c? ph?n ???c chuy?n ??i t? DNNN ph?i th?c hi?n qu?n lý và s? d?ng ??t c?a DN theo ?úng m?c ?ích, ?úng ph??ng án s? d?ng c?a toàn b? di?n tích ??t ?ã ???c c? quan có th?m quy?n phê duy?t.

Tr??ng h?p công ty c? ph?n ???c c? quan có th?m quy?n cho phép chuy?n m?c ?ích s? d?ng ??t thì ph?i th?c hi?n ??u giá quy?n s? d?ng ??t và th?c hi?n các ngh?a v? v?i Nhà n??c theo giá th? tr??ng t?i th?i ?i?m chuy?n m?c ?ích s? d?ng ??t theo quy ??nh c?a pháp lu?t v? ??t ?ai.

T?ng c??ng minh b?ch, hi?u qu?

Ông ??ng Quy?t Ti?n c?ng cho bi?t, d? th?o Ngh? ??nh m?i c?ng quy ??nh v? x? lý các v?n ?? v? tài chính tr??c và trong quá trình CPH ???c t?ng c??ng, b?o ??m ng?n ch?n th?t thoát v?n và tài s?n Nhà n??c.

V? các ph??ng th?c bán c? ph?n l?n ??u, ngoài 3 ph??ng th?c bán c? ph?n hi?n hành (??u giá công khai, b?o lãnh phát hành, th?a thu?n tr?c ti?p), d? th?o Ngh? ??nh b? sung thêm ph??ng pháp m?i là d?ng s? (Book building).

Ph??ng th?c d?ng s? ?? bán c? ph?n này là m?t ph??ng th?c ph? bi?n trên th? gi?i c?n ???c nghiên c?u áp d?ng trong quá trình CPH. Ph??ng pháp này là quá trình t?o l?p, ti?p nh?n và ghi l?i c?u c? phi?u c?a nhà ??u t?, t? ch?c phát hành s? th?c hi?n chào bán ra công chúng thông qua b?o lãnh phát hành. Theo ?ó, t? ch?c b?o lãnh phát hành ph?i h?p v?i t? ch?c phát hành xác ??nh kho?ng giá d? ki?n và d?a vào nhu c?u c?a th? tr??ng trên c? s? d?ng s? l?nh v? nhu c?u nhà ??u t? ?? xác ??nh m?c giá cu?i cùng.

??i di?n B? Tài chính c?ng cho bi?t, ?ang tri?n khai t?ng c??ng ki?m tra, giám sát và nâng cao n?ng l?c và trách nhi?m c?a các t? ch?c tài chính trung gian, các công ty ki?m toán, t? v?n... khi tham gia ho?t ??ng h? tr? cho quá trình chuy?n ??i DN.

Do ??i t??ng CPH trong th?i gian t?i là các DN có quy mô l?n và ho?t ??ng trong nh?ng ngành, l?nh v?c ??c thù, nên d? th?o Ngh? ??nh ?ã b? sung thêm n?i dung ki?m toán Nhà n??c ?? ki?m toán l?i k?t qu? xác ??nh giá tr? DN và x? lý các t?n t?i v? tài chính trong giai ?o?n này ??i v?i các ??i t??ng nh? công ty m? thu?c t?p ?oàn kinh t? Nhà n??c; các DNNN (bao g?m công ty m? thu?c t?ng công ty Nhà n??c, các công ty TNHH MTV do Nhà n??c n?m gi? 100% v?n ?i?u l?) và các công ty TNHH MTV do các t?p ?oàn kinh t?, t?ng công ty Nhà n??c n?m gi? 100% v?n ?i?u l? có v?n ch? s? h?u theo s? sách k? toán t?i th?i ?i?m xác ??nh giá tr? DN t? 5.000 t? ??ng tr? lên; các công ty TNHH MTV khác khi có yêu c?u c?a Th? t??ng Chính ph?.

?áng chú ý, ông ??ng Quy?t Ti?n cho bi?t, ?? tránh tình tr?ng qu?n tr? kinh doanh v?n kém c?i sau khi CPH, d? th?o Ngh? ??nh m?i quy ??nh c? th? tiêu chu?n c?a nhà ??u t? chi?n l??c ph?i có k?t qu? ho?t ??ng s?n xu?t kinh doanh 2 n?m g?n nh?t, tính ??n th?i ?i?m ??ng ký mua c? ph?n, ph?i có lãi và không có l? l?y k?.

Có nhi?u ý ki?n cho r?ng, m?t ph?n vi?c th?t thoát v?n do v?n ?? ki?m tra, x? lý các vi ph?m v? thoái v?n gây th?t thoát ch?a nghiêm, vi?c bán v?n t?i m?t s? DNNN ch?a th?t s? hi?u qu?. V? v?n ?? này, ông ??ng Quy?t Ti?n cho bi?t, các c? quan nh? Ki?m toán Nhà n??c, Thanh tra Chính ph? ?ã thanh tra, ki?m toán vi?c tái c? c?u, CPH c?a các ??n v?, khi có k?t qu? s? công b? công khai. Còn B? Tài chính ch? y?u ?óng vai trò xây d?ng chính sách và c?nh báo. Ngoài ra, vi?c bán v?n ph?i th?c hi?n có l? trình, có s? th?m dò v?i nguyên t?c không làm xáo tr?n th? tr??ng.

Lãnh ??o C?c Tài chính DN cho r?ng, si?t ch?t các quy ??nh, nh?ng tinh th?n Ngh? ??nh m?i là t?ng c??ng minh b?ch, yêu c?u ph?i th?c hi?n ??u giá công khai, không ???c m?i chào c?nh tranh, cu?i cùng m?i tho? thu?n.

Nh?ng l?nh v?c quan tr?ng, ?nh h??ng ??n dân sinh, Nhà n??c công khai rõ các tiêu chí c?n có l?a ch?n t? ??u. Ngoài ra, có th? thúc ??y bán h?t c? ph?n cho DN, Nhà n??c không c?n làm c? ?ông chi?n l??c.