Tâm điểm hội tụ và sứ mệnh dẫn dắt trong kỷ nguyên vươn mình

Đây chính là lời giải trọn vẹn cho bài toán mang tầm vóc dân tộc - để Thủ đô không chỉ là một đô thị hành chính mà phải là biểu tượng của sức mạnh và khát vọng vươn mình của quốc gia.

Hà Nội là “hạt nhân” trong chỉnh thể vùng

Nghị quyết số 30-NQ/TW đã xác định một diện mạo mới cho vùng Đồng bằng sông Hồng - vùng có vai trò rất quan trọng, đầu tàu, tiên phong trong việc thực hiện các nhiệm vụ chiến lược của quốc gia. Điểm chính yếu Nghị quyết khẳng định: Vùng Đồng bằng sông Hồng khó có thể phát triển nếu thiếu vai trò hạt nhân của Hà Nội - động lực thúc đẩy phát triển vùng và cả nước.

Hà Nội được định vị là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, trung tâm lớn về văn hóa, khoa học, giáo dục, kinh tế và giao dịch quốc tế. Nhưng sâu sắc hơn, Nghị quyết số 30-NQ/TW coi Hà Nội là “điểm tựa” để các tỉnh lân cận cùng cất cánh. Dữ liệu thực tế cho thấy, mỗi phần trăm tăng trưởng của Hà Nội đóng góp đáng kể vào việc kích thích sự tăng trưởng của các vệ tinh xung quanh qua chuỗi cung ứng và dịch vụ chất lượng cao.

Nghị quyết số 30-NQ/TW đã đặt nền móng vững chắc cho việc xóa bỏ tư duy “địa giới hành chính” để tiến tới tư duy “không gian kinh tế vùng”. Điều này có ý nghĩa rất quan trọng, bởi nó phá vỡ những rào cản hạn hẹp về địa lý hành chính, thay vào đó là sự cộng hưởng sức mạnh giữa Hà Nội và các cực tăng trưởng như: Hải Phòng, Quảng Ninh, tạo thành một hệ sinh thái kinh tế bền vững, có sức cạnh tranh quốc tế.

Tại phiên thảo luận ở Tổ Đoàn đại biểu Quốc hội Hà Nội về dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) của kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI (diễn ra ngày 8-4), khi đề cập đến cơ chế liên kết vùng, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định, Thủ đô không thể phát triển nếu tách rời vùng và ngược lại, các địa phương trong vùng Thủ đô cũng cần vai trò dẫn dắt của Hà Nội.

Nếu Nghị quyết số 30-NQ/TW là cái nhìn “từ ngoài vào” (vùng nhìn vào Hà Nội), thì Nghị quyết số 02-NQ/TW ban hành ngày 17-3-2026 về xây dựng Thủ đô trong kỷ nguyên mới là cái nhìn “từ nội tại” (Hà Nội tự làm mới mình). Đây là sự tiếp nối mang tính nâng tầm vượt bậc. Nghị quyết số 02-NQ/TW không chỉ lặp lại các mục tiêu kinh tế, mà nhấn mạnh vào khái niệm kỷ nguyên của chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn và vị thế dẫn dắt mang tầm quốc tế.

Sự “nâng tầm” nằm ở việc xác lập Hà Nội thành “Thành phố kết nối toàn cầu”. Hà Nội không chỉ dẫn dắt vùng Đồng bằng sông Hồng mà phải đủ sức cạnh tranh với các Thủ đô lớn trong khu vực như: Bangkok, Singapore hay Seoul. Nghị quyết số 02-NQ/TW chính là “kim chỉ nam” để Thủ đô hiện thực hóa khát vọng đó.

Thể chế mở đường và khát vọng thế kỷ

Để Nghị quyết không chỉ nằm trên văn bản, Hà Nội cần “thanh bảo kiếm” pháp lý và “bản thiết kế” không gian. Việc được Quốc hội thông qua Luật Thủ đô (sửa đổi) và HĐND thành phố Hà Nội thông qua Quy hoạch Thủ đô tầm nhìn 100 năm chính là sự cụ thể hóa các quyết tâm chính trị.

Trong đó, Luật Thủ đô (sửa đổi) chính là đột phá thể chế khi đã trao những quyền hạn vượt trội để Hà Nội tự giải quyết các “bài toán” của mình, từ việc tự chủ trong sử dụng ngân sách đầu tư liên vùng đến các cơ chế thu hút nhân tài và phát triển khoa học công nghệ. Đây là “chìa khóa” để phá vỡ các nút thắt mà Nghị quyết số 30-NQ/TW đã chỉ ra.

Trong khi đó, việc thông qua Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm - tầm nhìn thế kỷ - là một lựa chọn dũng cảm và có trách nhiệm với hậu thế. Không còn những quy hoạch manh mún 5-10 năm, Hà Nội nhìn về tương lai với trục sông Hồng là trung tâm cảnh quan, là biểu tượng cho một thành phố “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc”. Đây là bản quy hoạch kiến tạo không gian sống bền vững, bảo tồn giá trị di sản song hành với nhịp đập của một đô thị thông minh bậc nhất khu vực.

Với những căn cứ trên, Hà Nội đang đứng trước thời cơ lịch sử chưa từng có khi hội tụ đầy đủ “bộ ba trụ cột chiến lược” gồm: Thể chế - Quy hoạch - Mô hình tăng trưởng mới. Đây chính là nền tảng để Thủ đô định vị và vận hành như một trung tâm kiến tạo phát triển quốc gia, có khả năng dẫn dắt, lan tỏa các mô hình mới và kết nối toàn cầu.

Đưa các nghị quyết nêu trên vào cuộc sống với Hà Nội không chỉ là chủ trương hay những lời hứa, mà Hà Nội đang hiện thực hóa bằng các con số và công trình cụ thể. Đây là giai đoạn của “hành động”, là lúc biến tư tưởng chỉ đạo thành giá trị hữu hình trong thực tiễn đời sống.

Trong đó, hạ tầng là ưu tiên số 1. Có thể thấy, chiến dịch thi công “3 ca, 4 kíp” trên công trường đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô là minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần Nghị quyết số 30-NQ/TW. Đây không chỉ là con đường, mà là dải kết nối kinh tế nối liền Hà Nội với các tỉnh Hưng Yên, Bắc Ninh và nhiều địa phương khác, đồng thời liên thông với hệ thống cao tốc hướng tâm, tạo ra không gian phát triển mới cho toàn vùng. Tuyến đường này khi hoàn thành sẽ thay đổi cục diện kinh tế của vùng đồng bằng sông Hồng, biến các khu vực ngoại vi thành những vệ tinh kinh tế năng động.

Cùng với đó, Hà Nội đang duy trì tốc độ giải ngân thuộc nhóm dẫn đầu cả nước, tập trung vào các dự án mang tính xoay chuyển cục diện như đường sắt đô thị và các trung tâm logistics quốc tế. Đây là sự nỗ lực vượt bậc trong việc khơi thông nguồn lực, đảm bảo “mạch máu” kinh tế luôn được vận hành trơn tru.

Việc triển khai “Chính quyền điện tử”, “Thủ đô số” đang biến Hà Nội thành một thực thể nhanh nhạy, giảm phiền hà cho doanh nghiệp, đúng theo tinh thần “dẫn dắt” về quản trị đô thị hiện đại. Một thủ đô dẫn dắt phải là một thủ đô có bộ máy hành chính tinh gọn, hiện đại và liêm chính.

Hà Nội - động lực cho cả nước - trách nhiệm và vinh quang

Đến lúc này, quy luật lan tỏa ngày càng có ý nghĩa. Một Thủ đô mạnh mẽ sẽ tạo hiệu ứng lan tỏa công nghệ, nguồn vốn và tư duy quản lý ra khắp cả nước. Trong bối cảnh kỷ nguyên mới, Hà Nội đang gánh vác vai trò “Phòng thí nghiệm chính sách” cho cả nước. Những gì thí điểm thành công tại Hà Nội (thông qua Luật Thủ đô sửa đổi) sẽ là bài học quý để nhân rộng ra các vùng kinh tế khác. Đây không chỉ là quyền lợi, mà là trách nhiệm nặng nề nhưng vinh quang.

Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng khẳng định, Hà Nội sẽ tiếp tục quán triệt sâu sắc chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, trong đó yêu cầu Thủ đô phải tiên phong, gương mẫu, đi đầu cả nước; xây dựng chính quyền hành động, liêm chính, kỷ cương, hiệu lực, hiệu quả, với tinh thần “nói là làm, cam kết là thực hiện, đã làm là có kết quả cụ thể”. Bài toán phát triển Thủ đô và vùng đồng bằng sông Hồng đã có lời giải trọn vẹn thông qua hệ thống Nghị quyết số 30-NQ/TW, Nghị quyết số 02-NQ/TW, cùng các công cụ pháp lý và quy hoạch chiến lược. Vấn đề còn lại là sự kiên định và quyết liệt trong thực thi. Khi ý Đảng đã chỉ rõ lối đi và lòng dân đã sẵn sàng cho sự thay đổi, thì sức mạnh đó là không gì ngăn cản được.

Nhìn vào sự thay đổi từng ngày của diện mạo đô thị và quyết tâm của cả hệ thống chính trị thành phố hiện nay, chúng ta có quyền tin tưởng rằng: Hà Nội không chỉ là trái tim của cả nước, mà sẽ thực sự là ngọn hải đăng dẫn dắt. Một Hà Nội “Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc” đang dần hiện hữu từ bàn tay, trí tuệ con người hôm nay kiến tạo. Thành công của Hà Nội trong việc thực hiện các Nghị quyết này sẽ khẳng định vị thế Thủ đô trong một tâm thế mới, tầm vóc mới.