Syria: Đổi gì lấy yên tĩnh

Các tòa nhà đổ nát ở vùng Jobar, ngoại ô Damascus - Ảnh: Reuters

Ngày 12/9, lệnh ngừng bắn được quốc tế bảo trợ tại Syria chính thức có hiệu lực. Đây là một phần của thỏa thuận hướng tới chấm dứt cuộc chiến giữa lực lượng phiến quân và quân đội chính quyền quốc gia Trung Đông này.

Lệnh ngừng bắn do Nga và Mỹ làm trung gian, bắt đầu lúc 19 giờ (giờ địa phương) trên khắp lãnh thổ Syria, trừ các khu vực do lực lượng thánh chiến Hồi giáo kiểm soát.

Theo Ngoại trưởng Mỹ John Kerry, lệnh ngừng bắn được hy vọng sẽ giúp giảm bạo lực, làm dịu đi những đau khổ và nối lại hoạt động hướng tới một nền hòa bình thông qua đàm phán và sự chuyển tiếp chính trị tại Syria.

Trong khi chính quyền Syria và các đồng minh đã ký thỏa thuận ngừng bắn, các lực lượng đối lập vẫn chưa đưa ra phản hồi chính thức.

Cáo buộc vi phạm

Chỉ chưa đầy một giờ sau khi có hiệu lực, theo tờ The New York Times, có thông tin cho thấy lệnh ngừng bắn đã bị vi phạm. Tại tỉnh Daraa ở miền Nam, một nhóm nổi dậy ra tuyên bố rằng họ đã giết chết 4 binh sĩ chính phủ.

Còn kênh truyền hình tiếng Arab Aljazeera của Qatar cho biết đã ghi nhận tổng cộng 14 lần vi phạm của quân đội chính phủ Syria tại 5 địa phương là Aleppo, Idlib, Hamah, Daraa và ngoại ô thủ đô Damascus, ngay trong những giờ đầu tiên của lệnh ngừng bắn.

Trong đó, vụ vi phạm đầu tiên được ghi nhận lúc 19h15', tức chỉ 15' sau khi lệnh ngừng bắn phát huy hiệu lực, khi máy bay của quân đội Syria ném bom vào một vị trí không hề có các nhóm khủng bố hoạt động ở thành phố Aleppo. Nguồn tin khẳng định đã xảy ra thương vong trong các cuộc tấn công, song không nói rõ con số cụ thể.

Còn theo hãng tin Reuters, các nguồn tin thực địa cho biết lệnh ngừng bắn được tuân thủ trong những giờ đầu tiên nhưng các vi phạm tăng dần lên.

Tổ chức Theo dõi nhân quyền (SOHR) cho biết, chính phủ thực hiện các cuộc không kích ở Aleppo và Hama khi đêm xuống, nã pháo vào các khu vực do phiến quân kiểm soát gần Damascus, dù các vi phạm không nghiêm trọng.

Trong khi đó, một nguồn tin của quân đội Syria nói các lực lượng có vũ trang đã bắn tỉa từ các toà nhà dân cư, đánh bom vào khu vực do chính phủ kiểm soát.

Quân đội Syria từng tuyên bố sau khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, họ vẫn bảo lưu quyền đáp trả bằng tất cả các phương thức hoả lực với bất kỳ sự vi phạm nào của "các nhóm có vũ trang".

Trước đó, dư luận đã hoài nghi về khả năng lệnh ngừng bắn, được đưa ra trùng với thời điểm bắt đầu ngày lễ Eid al-Adha của đạo Hồi, sẽ được tuân thủ. Theo các điều khoản, nếu như lệnh ngừng bắn này được tuân thủ nghiêm túc trong 7 ngày, Mỹ và Nga sẽ tiến hành một chiến dịch phối hợp oanh kích nhằm vào các phiến quân thánh chiến ở Syria, trong khi không quân Syria không được phép bay trên vùng trời các khu vực mà quân nổi dậy kiểm soát.