Nghiên cứu phương án cụ thể để bố trí vốn cho dự án

Tiếp tục chương trình phiên họp giữa hai đợt Kỳ họp thứ Sáu, chiều nay, 15.11, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về Báo cáo một số ý kiến về điều chỉnh một số nội dung của Nghị quyết số 53/2017/QH14 của Quốc hội về Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Cảng hàng không quốc tế Long Thành.

Không còn tiền chuyển nguồn nên phương án Chính phủ đề xuất không thể thực hiện được

Trình bày Báo cáo một số ý kiến về điều chỉnh một số nội dung của Nghị quyết số 53/2017/QH14 của Quốc hội về Báo cáo nghiên cứu khả thi dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Cảng hàng không quốc tế Long Thành, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh cho biết, về việc bố trí nguồn vốn cho dự án, Thường trực Ủy ban Kinh tế nhận thấy, theo quy định tại khoản 1 Điều 68 và khoản 5 Điều 101 của Luật Đầu tư công, kế hoạch đầu tư công năm 2020 chỉ được giải ngân đến hết ngày 31.12.2021; kế hoạch đầu tư công năm 2021 của dự án đã được Chính phủ cho phép kéo dài giải ngân đến ngày 31.12.2022. Do đó, đến thời điểm hiện nay, toàn bộ số vốn kế hoạch năm 2020, 2021 còn lại chưa giải ngân hết đã bị hủy dự toán theo quy định.

Về nguyên tắc, UBND tỉnh Đồng Nai phải nộp toàn bộ số vốn chưa giải ngân hết của năm 2020, 2021 về ngân sách Trung ương. Do đó, số tiền 2.510,372 tỷ đồng (trong đó bao gồm 1.543,623 tỷ đồng thuộc kế hoạch vốn năm 2021 và 966,749 tỷ đồng thuộc kế hoạch vốn năm 2020) đã hủy dự toán theo quy định của pháp luật, nên phương án kéo dài giải ngân lượng vốn này đến năm 2024 được Chính phủ đề xuất tại Tờ trình số 558/TTr-CP là không thể thực hiện được.

Theo Báo cáo số 12684/BC-BGTVT của Bộ Giao thông Vận tải về tiếp thu, giải trình các ý kiến đại biểu Quốc hội tại Tổ về điều chỉnh một số nội dung của Nghị quyết số 53/2017/QH14, do khó khăn trong việc bổ sung Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 cũng như cân đối hằng năm cho Dự án, Chính phủ đề nghị Quốc hội cho phép kéo dài thời gian thực hiện và giải ngân số vốn 2.510,372 tỷ đồng sang năm 2024 để hoàn thành Dự án. Việc này cũng tương tự như Quốc hội đã cho phép gia hạn thời gian giải ngân nguồn vốn kế hoạch năm 2018 tại Nghị quyết số 29/2021/QH15 và tương tự như Quốc hội đã cho phép gia hạn thời gian giải ngân nguồn vốn dự phòng ngân sách trung ương năm 2016 bổ sung cho tỉnh Bình Thuận để thực hiện dự án hồ chứa nước Ka Pét tại Nghị quyết số 101/2023/QH15.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế cũng cho biết, trên cơ sở Thông báo Kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội số 2847/TB-TTKQH, ý kiến đại biểu Quốc hội thảo luận tại Tổ và ý kiến của Lãnh đạo Quốc hội, Tổng Thư ký Quốc hội đã có văn bản số 2991/TTKQH-KT đề nghị Chính phủ bổ sung Tờ trình về việc đề xuất nguồn để bổ sung Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 và bố trí dự toán hằng năm, vì số tiền 2.510,372 tỷ đồng đã hủy dự toán theo quy định của pháp luật, không còn tiền chuyển nguồn nên phương án Chính phủ đề xuất tại Tờ trình số 558/TTr-CP không thể thực hiện được.

Tuy nhiên, theo Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế, đến hết ngày 14.11.2023, Thường trực Ủy ban Kinh tế vẫn chưa nhận được Tờ trình chính thức của Chính phủ về nội dung nêu trên. Do hiện chưa có Tờ trình chính thức của Chính phủ về đề xuất nguồn để bổ sung Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021 - 2025 và bố trí dự toán hằng năm, Thường trực Ủy ban Kinh tế nhận thấy, nếu trên cơ sở ý kiến đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét, quyết định ngay thì chưa chặt chẽ. Trường hợp Chính phủ có Tờ trình về nguồn vốn, cũng cần có cơ quan thẩm tra để báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội để bảo đảm đầy đủ quy trình, thủ tục, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế nhấn mạnh.

Phải tìm nguồn vốn hợp pháp để bố trí cho dự án

Cho ý kiến về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách Lê Quang Mạnh cho rằng, Chính phủ cần phải tìm nguồn hợp pháp, vì về nguyên tắc, khi số vốn kế hoạch năm 2020, 2021 chưa giải ngân hết đã bị hủy dự toán thì không có cách gì để kéo dài hơn.

Đối với đề nghị của Bộ Giao thông Vận tải về cho phép thực hiện tương tự như Quốc hội đã cho phép gia hạn thời gian giải ngân nguồn vốn dự phòng ngân sách Trung ương của tỉnh Bình Thuận để thực hiện dự án hồ chứa nước Kapet, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách lưu ý, hai việc này không giống nhau, không thể áp dụng tương tự được. “Đối với dự án hồ chứa nước Kapet, khi Quốc hội đồng ý cho phép kéo dài thời gian giải ngân nguồn vốn dự phòng ngân sách Trung ương thì Quốc hội chưa phê chuẩn quyết toán năm 2022. Bên cạnh đó, khoản dự toán cho dự án hồ chứa nước Kapet cũng chưa bị hủy”, Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính - Ngân sách nói.

Đồng tình với việc kéo dài thời gian thực hiện dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Cảng hàng không quốc tế Long Thành đến cuối năm 2024, song Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải lưu ý, Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách Nhà nước đã quy định rõ về việc bố trí nguồn vốn cho dự án. Theo quy định hiện hành, các dự toán chi, bao gồm cả khoản bổ sung trong năm cho đến hết năm ngân sách mà chưa thực hiện được, chưa giải ngân hết thì sẽ phải hủy bỏ, trừ một số khoản chuyển nguồn đã được cho phép.  

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng cho biết, tại Kết luận số 2847 ngày 5.10.2023, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã đề cập rõ về bố trí vốn cho dự án, đề nghị Chính phủ làm rõ số kinh phí chưa giải ngân hết của năm 2020, năm 2021 đã hủy bỏ theo quy định chưa, hay đang cho phép chuyển nguồn; trường hợp đang để ở chuyển nguồn đề nghị làm rõ trách nhiệm việc không hủy bỏ số kinh phí này theo quy định. Nói cách khác, Chính phủ phải căn cứ quy định của pháp luật để đề xuất phương án bố trí vốn cho dự án, trình Quốc hội xem xét, quyết định.

Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Đức Hải cũng nêu rõ, theo báo cáo của cơ quan chức năng, số tiền 2.510,372 tỷ đồng chưa giải ngân hết đến nay đã được hủy dự toán, chuyển về ngân sách Trung ương, không còn nằm ở tài khoản của tỉnh Đồng Nai. Do đó, về nguyên tắc, Chính phủ phải đề xuất về nguồn hợp pháp để bố trí cho dự án này, nhưng đến thời điểm này Chính phủ chưa đề xuất phương án cụ thể để Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội cho ý kiến.

Về nguồn vốn hợp pháp có thể bố trí cho dự án này, Phó Chủ tịch Quốc hội đề nghị, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cần phối hợp với các Bộ liên quan để rà soát nguồn kế hoạch đầu tư công trung hạn của năm 2023 còn hay không? Vì, nếu nguồn này còn thì có thể bổ sung thêm vào phần dự phòng chưa phân bổ của kế hoạch đầu tư công năm 2024. “Quốc hội chỉ quyết định tổng nguồn vốn, không quyết định danh mục cụ thể. Do đó, nếu nguồn vốn nêu trên còn thì Chính phủ có thể xin phép Quốc hội cho bổ sung vào danh mục dự án đầu tư công để có nguồn vốn triển khai thực hiện”, Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Kết luận nội dung này, Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ cho biết, trên cơ sở ý kiến của cơ quan thẩm tra, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đồng ý chủ trương kéo dài thời gian thực hiện dự án thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Cảng hàng không quốc tế Long Thành đến hết năm 2024.

Tuy nhiên, đối với việc bố trí nguồn vốn cho dự án, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Chính phủ cần chỉ đạo các bộ ngành liên quan, căn cứ quy định của pháp luật, nghiên cứu phương án cụ thể trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội cho ý kiến. "Tháo gỡ vướng mắc, khó khăn nhưng phải trên tinh thần đúng pháp luật. Một nội dung chi đã được hủy dự toán, không còn tiền để chuyển nguồn nên phương án Chính phủ đề xuất tại Tờ trình không thể thực hiện được”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.