Năm học 2026 - 2027 và "sức sống" của Nghị quyết 71

Tại Hội nghị Chính phủ với các địa phương ngày 4/7 vừa qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đặt ra một câu hỏi ngắn gọn nhưng mang ý nghĩa chỉ đạo rất sâu sắc: "Nếu không bắt đầu ngay từ năm học này thì đến bao giờ mới có kết quả?" Đó không đơn thuần là yêu cầu đẩy nhanh tiến độ triển khai Nghị quyết 71, mà là yêu cầu phải chuyển nhanh từ giai đoạn chuẩn bị sang giai đoạn tạo ra kết quả thực chất.

Tinh thần đó được thể hiện xuyên suốt trong Kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước về công tác chuẩn bị năm học 2026 - 2027 và tình hình triển khai Nghị quyết 71 (Kết luận - PV). Sau 10 tháng thực hiện, nhận thức đã chuyển biến, nhiều cơ chế, chính sách được hoàn thiện, một số điểm nghẽn đã được tập trung tháo gỡ. Tuy nhiên, phần lớn kết quả vẫn đang ở khâu chuẩn bị. Tính "đột phá" phát triển giáo dục và đào tạo vẫn chưa được phản ánh rõ trong trường học, lớp học, trong điều kiện làm việc của giáo viên hay trải nghiệm học tập của học sinh. Chính vì thế, có thể nói rằng, năm học 2026 - 2027 sẽ là năm học đầu tiên kiểm chứng Nghị quyết 71 đã thực sự đi vào cuộc sống hay chưa.

Điều quan trọng nữa là, sự kiểm chứng ấy không chỉ dành cho riêng ngành giáo dục. Trong Kết luận, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã giao nhiệm vụ cụ thể cho Đảng ủy Chính phủ, Ban Tổ chức Trung ương, Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính. Đặc biệt, phát biểu tại Hội nghị Chính phủ với các địa phương, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu Bí thư Tỉnh ủy, Thành ủy, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố phải trực tiếp làm việc với ngành giáo dục để chỉ đạo việc cụ thể hóa và triển khai nghiêm túc, hiệu quả Nghị quyết 71 cùng Kết luận về chuẩn bị năm học mới.

Qua đó có thể thấy, giáo dục phải là nhiệm vụ chính trị trọng tâm của cả hệ thống chính trị, không "khoán trắng" cho ngành giáo dục. Đây là sự thay đổi quan trọng trong tư duy quản trị. Giáo dục không còn là nhiệm vụ riêng của cơ quan quản lý giáo dục mà trở thành trách nhiệm chung của toàn hệ thống chính trị. Một địa phương có đủ trường lớp, đủ giáo viên, có quy hoạch quỹ đất cho giáo dục, có bố trí đủ nguồn lực hay giải quyết được tình trạng quá tải trường học... hay không phản ánh trực tiếp năng lực điều hành, năng lực thực thi của chính quyền địa phương. Thành công của Nghị quyết 71, vì vậy, còn được quyết định bởi khả năng phối hợp, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, đặc biệt là ở cấp cơ sở.

Nghị quyết 71 cũng đặt ra yêu cầu phải thay đổi cách đánh giá kết quả thực hiện. Tình trạng thiếu giáo viên cục bộ có được khắc phục không; trường lớp, thiết bị dạy học có đáp ứng yêu cầu năm học mới không; các khoản thu trong trường học có minh bạch hơn không; việc dạy thêm, học thêm có được chấn chỉnh không; môi trường giáo dục có an toàn, nhân văn hơn không; chuyển đổi số và trí tuệ nhân tạo có thực sự hỗ trợ giáo viên giảng dạy, học sinh học tập và nhà trường quản trị hiệu quả hơn không...?

Yêu cầu "phải bắt đầu ngay từ năm học này" của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước không có nghĩa là mọi tồn tại tích tụ nhiều năm qua của giáo dục đều có thể giải quyết ngay trong một năm học. Nhiều nhiệm vụ sẽ cần phải có lộ trình dài, có nguồn lực lớn và sự kiên trì, quyết tâm. Nhưng điều không thể chậm trễ là phải tạo ra những chuyển động đầu tiên ngay từ năm học này với mục tiêu rõ ràng, tiến độ cụ thể, trách nhiệm cụ thể và kết quả có thể kiểm chứng được. Mỗi mục tiêu phải gắn với trách nhiệm rõ ràng, mỗi chính sách phải tạo ra kết quả cụ thể và mỗi kết quả đều phải được kiểm chứng bằng những đổi thay trong từng lớp học, từng nhà trường, từng địa phương.

Khi học sinh được học tập trong điều kiện tốt hơn, giáo viên yên tâm cống hiến hơn, phụ huynh giảm bớt gánh nặng và chính quyền địa phương chủ động hơn, quyết tâm hơn trong chăm lo cho sự nghiệp giáo dục, đó không chỉ là thành công của một năm học mới. Khi người dân nhìn thấy sự thay đổi thực chất ngay từ năm học 2026 - 2027, Nghị quyết 71 sẽ củng cố vững chắc niềm tin và động lực cho những bước cải cách đột phá tiếp theo. Đó sẽ là minh chứng thuyết phục nhất cho năng lực tổ chức thực thi của cả hệ thống chính trị và cho "sức sống" của Nghị quyết 71 trong cuộc sống.