Làm rõ phương thức hậu kiểm đối với từng nhóm thủ tục được cắt giảm

Tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng, thúc đẩy đổi mới, sáng tạo

Tờ trình dự án Luật do Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng trình bày cho biết, việc ban hành Luật nhằm thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng về cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng, thúc đẩy đổi mới, sáng tạo, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và tạo chuyển biến mạnh mẽ trong quản trị hành chính.

Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều về nội dung thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh của 10 luật, bao gồm: Luật Trồng trọt, Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, Luật Chăn nuôi, Luật Thú y, Luật Thủy sản, Luật Địa chất và khoáng sản, Luật Tài nguyên nước, Luật Thủy lợi, Luật Khí tượng thủy văn, Luật Đê điều, với bố cục gồm 12 Điều.

Các nội dung cơ bản của dự án Luật, đó là về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, dự án Luật sửa đổi, bổ sung 8 luật để cắt giảm 40 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 12 thủ tục hành chính và cắt giảm 40 điều kiện kinh doanh.

Về phân quyền thủ tục hành chính, dự án Luật sửa đổi, bổ sung 4 luật để phân quyền 24 thủ tục hành chính của Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho Chủ tịch UBND cấp tỉnh thực hiện.

Về bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, ngoài 2 nội dung chính nêu trên, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều khoản khác có mối liên hệ với hai nội dung nêu trên để bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ trong nội dung tại các luật được sửa đổi, bổ sung (không phát sinh chính sách mới).

Dự kiến Luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 1/11/2027 (hiệu lực sớm hơn 2 tháng so với yêu cầu thời hạn có hiệu lực của Nghị quyết số 206/2025/QH15).

Phân cấp, phân quyền phải gắn với năng lực thực thi của địa phương

Báo cáo thẩm tra dự án Luật do Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải trình bày nêu rõ, Ủy ban tán thành với sự cần thiết ban hành, phạm vi sửa đổi, bổ sung của dự án Luật.

Tuy nhiên, do thời gian áp dụng Nghị quyết số 66.19/2026/NQ-CP của Chính phủ trong thực tiễn chưa nhiều (mới hơn 2 tháng) nên việc luật hóa các nội dung của Nghị quyết vẫn tiềm ẩn nguy cơ thiếu tính khả thi, tính đồng bộ.

Do đó, đề nghị tiếp tục rà soát dự thảo Luật và các dự thảo văn bản hướng dẫn, đặc biệt làm rõ phương thức hậu kiểm đối với từng nhóm thủ tục được cắt giảm; việc cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh phải dựa trên mức độ rủi ro của hàng hóa, dịch vụ, gắn với hạ tầng số, liên thông dữ liệu và bảo đảm cơ chế giám sát thống nhất, hiệu quả của các Bộ, ngành; rà soát việc phân cấp, phân quyền gắn với năng lực thực thi của địa phương để đảm bảo tính khả thi; tiếp tục rà soát bảo đảm tính thống nhất trong dự thảo Luật và giữa dự thảo Luật với các luật có liên quan.

Về các nội dung, với sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, Ủy ban tán thành việc sửa đổi theo hướng kéo dài thời hạn cấp và gia hạn Giấy chứng nhận đăng ký thuốc bảo vệ thực vật từ 5 năm lên 10 năm.

Tuy nhiên, Ủy ban nhận thấy, thuốc bảo vệ thực vật thuộc hàng hóa có mức độ rủi ro cao, là sản phẩm có độc tính cao, ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường, an toàn thực phẩm và sức khỏe con người; trong chu kỳ 10 năm của mỗi loại sản phẩm, thế giới có thể có những phát hiện mới về độc tính hoặc dịch hại đã kháng thuốc.

Do đó, đề nghị bổ sung cơ chế rà soát, đánh giá lại các hoạt chất đã được cấp phép lưu hành theo hướng chủ động, định kỳ và đột xuất khi cần thiết, do chính cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền của Việt Nam thực hiện, trên cơ sở điều kiện thổ nhưỡng, khí hậu, tập quán canh tác và thực tiễn sử dụng trong nước; bảo đảm kịp thời phát hiện các rủi ro phát sinh trong quá trình sử dụng lâu dài đối với sức khỏe con người, môi trường và an toàn sinh học tại Việt Nam; làm căn cứ để cơ quan quản lý chủ động quyết định loại bỏ khỏi Danh mục những hoạt chất, sản phẩm không còn phù hợp, bên cạnh tiếp nhận, thừa hưởng kết quả đánh giá, cảnh báo hoặc loại bỏ từ tổ chức quốc tế, các quốc gia khác…

Về sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thú y, dự thảo Luật đã phân quyền cho cấp tỉnh một số nội dung kiểm dịch động vật, sản phẩm động vật trên cạn xuất khẩu, nhập khẩu.

Tuy nhiên, việc phân quyền như hiện nay chưa thực sự giảm tải cho cơ quan Trung ương khi phần lớn hoạt động kiểm dịch vẫn do cơ quan Trung ương thực hiện. Vì thế, chưa phát huy tối đa sự chủ động của địa phương và thúc đẩy thông thương hàng hóa xuất nhập khẩu động vật, sản phẩm động vật.

Do đó, Ủy ban đề nghị đánh giá toàn diện công tác kiểm dịch thú y để tiếp tục có sự phân cấp, phân quyền hợp lý theo hướng tăng cường phân quyền cho cấp tỉnh; quy định cụ thể hơn về cơ chế liên thông dữ liệu giữa hải quan, cơ quan thú y Trung ương và địa phương; tăng cường thanh tra, kiểm tra để tránh rủi ro lọt lưới kiểm dịch, dịch bệnh nguy hiểm…