Kỳ họp thứ mười, Quốc hội khóa XV: Đề xuất chuyển giao có bồi hoàn với dự án đường sắt khi hết hạn hoạt động

Thay mặt Chính phủ trình bày tờ trình dự án Luật Đầu tư (sửa đổi) trước Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, Luật Đường sắt và Luật Đầu tư có quy định khác nhau về cách thức xử lý tài sản sau khi hết thời hạn hoạt động của dự án.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn chủ trì phiên họp.

Theo quy định tại điểm c khoản 3 Điều 24 Luật Đường sắt, đối với dự án đường sắt, nhà đầu tư chuyển giao không bồi hoàn cho Nhà nước toàn bộ tài sản hình thành từ dự án sau khi hết thời hạn hoạt động của dự án. Quy định này chưa thật sự phù hợp với xu hướng chung và tinh thần tại Nghị quyết số 68-NQ/TW về việc bảo đảm, bảo vệ hữu hiệu quyền sở hữu, quyền tài sản, quyền cạnh tranh bình đẳng của kinh tế tư nhân.

Dự án đầu tư hệ thống hạ tầng đường sắt có vốn đầu tư ban đầu rất lớn, đòi hỏi nhà đầu tư phải liên tục bỏ thêm vốn, chi phí để bảo trì, bảo dưỡng, nâng cấp hệ thống đường sắt, phương tiện vận tải để đảm bảo việc vận hành được thông suốt, an toàn; khả năng thu hồi vốn chậm.

Vì vậy, việc yêu cầu nhà đầu tư phải chuyển giao không bồi hoàn cho Nhà nước toàn bộ tài sản hình thành từ dự án sau khi hết thời hạn hoạt động của dự án là không phù hợp, không khuyến khích được nhà đầu tư tham gia đầu tư, bảo trì, bảo dưỡng, nâng cấp hệ thống đường sắt, phương tiện vận tải đường sắt.

Dự án kết cấu hạ tầng đường sắt quốc gia là công trình giao thông quan trọng của đất nước, địa phương, không chỉ phục vụ mục đích kinh doanh mà còn thực hiện nhiệm vụ bảo đảm quốc phòng, an ninh, phục vụ mục đích công cộng nên cần có giải pháp để kiểm soát việc đầu tư, khai thác, vận hành, đặc biệt sau khi hết thời hạn hoạt động của dự án.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng trình bày tờ trình.

Luật Đầu tư quy định: “Nhà nước công nhận và bảo hộ quyền sở hữu về tài sản, vốn đầu tư, thu nhập và các quyền, lợi ích hợp pháp khác của nhà đầu tư” và “Nhà đầu tư tự thanh lý dự án đầu tư theo quy định của pháp luật về thanh lý tài sản khi dự án đầu tư chấm dứt hoạt động”.

Như vậy, Luật Đầu tư quy định nhà đầu tư được thực hiện thủ tục thanh lý tài sản trong khi Luật Đường sắt yêu cầu nhà đầu tư bàn giao lại toàn bộ tài sản hình thành từ dự án cho Nhà nước mà không được bồi hoàn. Do vậy cần xem xét sửa đổi quy định tại điểm c khoản 3 Điều 24 Luật Đường sắt.

Trình bày báo cáo thẩm tra dự án luật này, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết: Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhận thấy, theo quy định của Luật Đầu tư hiện hành và dự thảo Luật Đầu tư (sửa đổi), thời hạn của “dự án đầu tư có vốn đầu tư lớn nhưng thu hồi vốn chậm” là 70 năm, tuy nhiên, với tính chất đặc thù của dự án đường sắt, nhiều trường hợp cần thời hạn đầu tư dài hơn để thu hồi vốn, với đầu tư tư nhân còn đặt ra yếu tố hiệu quả kinh tế cho nhà đầu tư.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi.

Cũng có ý kiến đề nghị nghiên cứu thêm cách thức xử lý khác ngoài việc chuyển giao công trình có bồi hoàn trong trường hợp nhà đầu tư được phép gia hạn nhưng không đề xuất gia hạn, bảo đảm hài hòa lợi ích Nhà nước, người dân và nhà đầu tư.

Bên cạnh đó, có ý kiến đề nghị nghiên cứu áp dụng đối với một số dự án đặc thù khi được cấp có thẩm quyền cho phép, không áp dụng đối với tất cả các dự án.

* Sáng cùng ngày, Quốc hội nghe tờ trình, báo cáo thẩm tra các dự án: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo; Luật Phòng, chống ma túy (sửa đổi).