Kỷ cương của Đảng và sức mạnh quốc gia

Tư duy biện chứng về “cái không được làm” để kiến tạo và bảo vệ “cái làm được”

Ngày 26/7/2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký ban hành Quy định số 207-QĐ/TW về những điều đảng viên không được làm, thay thế cho Quy định số 37-QĐ/TW năm 2021. Đây không đơn thuần là những điều cấm khô khan mà chính là thông điệp chính trị mạnh mẽ, một bộ "thiết luật", một chiếc khiên bảo vệ Đảng, bảo vệ đảng viên trước nguy cơ suy thoái, cám dỗ, bảo đảm giữa kỷ cương của Đảng và vận mệnh của quốc gia.

Muốn có tự do vô hạn trong sáng tạo và cống hiến, người ta phải tự nguyện đặt mình vào những giới hạn nghiêm khắc của đạo đức và kỷ luật. Sự tự giới hạn của một người đảng viên không phải là sự trói buộc tư tưởng, mà là bệ đỡ để nhân cách xứng đáng với dân tộc. Đảng không cấm đảng viên giàu có bằng bàn tay và khối óc chính đáng, không hạn chế tinh thần đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung. Ngược lại, Quy định số 207-QĐ/TW nhấn mạnh việc khoanh vùng những vùng đỏ không được phép chạm đến hay cố tình bước qua.

Đó là những ranh giới phân định giữa một chiến sĩ cách mạng tiên phong với một kẻ cơ hội chính trị; giữa một đầy tớ trung thành của nhân dân với một “quan cách mạng” trục lợi; giữa một tư duy chiến lược vì dân tộc với một thứ "tư duy nhiệm kỳ", "lợi ích nhóm" ích kỷ, nhỏ nhen. Kỷ luật Đảng chính là bộ lọc, giữ cho “dòng máu” của Đảng luôn trong sạch hòa quyện trong “cơ thể” quốc gia.

Nhìn lại lịch sử, từ Quy định số 1115-QĐ/TW, ngày 7/12/2007 tới Quy định số 47-QĐ/TW, ngày 1/11/2011 và Quy định số 37-QĐ/TW, ngày 25/10/2021 đến Quy định số 207-QĐ/TW, đó là sự phát triển tư duy chính trị liên tục, nhất quán, ngày càng toàn diện và sắc bén. Đây là sự cụ thể hóa rất quan trọng và cụ thể Điều lệ Đảng, bảo đảm thống nhất với pháp luật của Nhà nước.

Ở mỗi giai đoạn, Đảng đi tiên phong bảo đảm kỷ cương phù hợp với quy mô, tốc độ và trình độ lãnh đạo, cầm quyền dẫn dắt công cuộc đổi mới với tốc độ mới và sự phức tạp không ngừng tăng.

Theo đó, Quy định số 207-QĐ/TW là bước phát triển biện chứng, cụ thể hóa các chuẩn mực đạo đức cách mạng trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang đi vào chiều sâu, khi mà các hình thức vi phạm không còn đơn thuần là hữu hình mà đã biến tướng thành các hành vi phức tạp và tinh vi trên không gian mạng, các mạng lưới "lợi ích nhóm" xuyên quốc gia hay sự thao túng chính sách bằng công nghệ và tiền tệ.

Sự bổ sung, hoàn thiện các hành vi bị nghiêm cấm trong Quy định số 207-QĐ/TW chính là câu trả lời kịp thời của Đảng trước những đòi hỏi khách quan của thực tiễn đất nước và chính sự phát triển tất yếu của Đảng ngang tầm quy mô, tốc độ và chiều sâu phát triển kỷ nguyên mới.

Những thách thức mới và sự bảo vệ, phát triển nền tảng tư tưởng

Chúng ta đang sống trong một thế giới phẳng, nơi thông tin lan truyền với vận tốc ánh sáng và không gian mạng đã trở thành một "lãnh thổ thứ năm” cần bảo vệ. Đây là bối cảnh rất mới mẻ.

Không gian mạng và trận chiến không tiếng súng: trong kỷ nguyên công nghệ số, xuất hiện một nguy cơ mới vô cùng đáng ngại là sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI), công nghệ Deepfake để tạo lập, phát tán các thông tin sai lệch, bóp méo sự thật. Không gian mạng là nơi các thế lực thù địch, cơ hội chính trị điên cuồng tìm bới những vết nứt trong tư tưởng của cán bộ, đảng viên để gieo rắc sự hoài nghi và mưu toan làm phân rã Đảng.

Điều 4 và Điều 5 của Quy định số 207-QĐ/TW chỉ rõ những hành vi nghiêm cấm liên quan đến việc bảo mật thông tin, tàng trữ, phát tán tài liệu trái với đường lối của Đảng, hay việc cung cấp thông tin sai sự thật. Đây là một điểm bổ sung cực kỳ nhạy bén, mang tính thời sự rất cao của Trung ương. Một khi người đảng viên đánh mất bản lĩnh, dao động trước các luồng thông tin độc hại, hoặc tệ hơn là dùng tri thức công nghệ để tiếp tay cho cái xấu, họ không còn là người chiến sĩ tiên phong nữa, mà đã trở thành kẻ phản bội lý tưởng.

Bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng (Điều 3) trên không gian số không còn là chuyện bàn lý luận sách vở mà là trận chiến sinh tử giành giật từng trận địa từ lòng dân tới các không gian sinh tồn, trong đó có không gian mạng. Trong bảo vệ nền tảng tưởng, cần tập trung chống lợi dụng AI xuyên tạc chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng, suy thoái, cơ hội; chống thông tin giả, Deepfake….

Lường trước và khắc chế sự biến tướng của chủ nghĩa cá nhân và "virus" cơ hội: chủ nghĩa cá nhân thời kỳ nào cũng là kẻ thù hung ác của đạo đức cách mạng, nhưng ngày nay, nó không còn mang gương mặt thô lậu của sự tham lam vật chất đơn thuần; nó ẩn mình dưới những chiếc áo hoa mỹ: "dân chủ hình thức", "đoàn kết xuôi chiều", "thấy đúng không bảo vệ, thấy sai không đấu tranh" (Điều 3). Đó là căn bệnh "tư duy nhiệm kỳ", cục bộ; "lợi ích nhóm", vụ lợi; sợ trách nhiệm, "co mình lại" để cầu an, giữ mình sạch sẽ một cách ích kỷ trong khi cơ quan, đơn vị gặp khó khăn. Đó là sự im lặng đáng sợ trước cái sai của cấp trên vì sợ bị trù dập hoặc sự im lặng vụ lợi trước cái sai của cấp dưới để kiếm chác, vun vén phiếu bầu.

Đồng thời, tệ nạn “tư duy nhiệm kỳ” và “lợi ích nhóm” là những rào cản kìm hãm sự phát triển của đất nước. Khi một bộ phận cán bộ có thẩm quyền cấu kết với các doanh nghiệp sân sau để thao túng chính sách, tẩu tán tài sản quốc gia rồi tìm cách hợp thức hóa sai phạm, trốn tránh trách nhiệm (Điều 15). Đó không chỉ là vi phạm kỷ luật; đó là tội ác phá hoại tương lai của dân tộc, làm suy giảm nghiêm trọng niềm tin của người dân vào sự lãnh đạo của Đảng.

Từ bộ “thiết luật” đến bản lĩnh người đứng đầu và không gian đổi mới sáng tạo

Trách nhiệm nêu gương và quyền lực được “nhốt” trong lồng cơ chế: Quy định số 207-QĐ/TW đặt ra một yêu cầu cực kỳ cao đối với trách nhiệm nêu gương của đảng viên, cán bộ, đặc biệt là người đứng đầu. Sự sa ngã của một đảng viên không giữ chức vụ trong Đảng có thể làm hỏng một chi bộ, nhưng sự tha hóa của một người đứng đầu, một cán bộ cấp chiến lược có thể làm sụp đổ cả một hệ thống, làm tê liệt một bộ máy địa phương.

Quy định nghiêm cấm các hành vi chạy chức, chạy quyền, can thiệp vào công tác cán bộ (Điều 12), nhất là việc dung túng, bao che, thờ ơ trước những biểu hiện tiêu cực của người thân, gia đình (Điều 18). Quyền lực là thứ tài sản công cộng do nhân dân giao phó, phải được vận hành trong khuôn khổ kiểm soát nghiêm ngặt. Không thể có chuyện dùng quyền lực của nhân dân ủy thác để ban phát đặc quyền, đặc lợi cho dòng tộc, phe cánh. Người đứng đầu phải là người chịu áp lực lớn nhất, chịu sự giám sát ngặt nghèo nhất và phải là tấm gương sáng nhất về sự liêm chính, khiêm cung và cầu thị.

Biện chứng giữa "cấm vi phạm" và "khuyến khích sáng tạo": một câu hỏi lớn đặt ra khi Quy định số 207-QĐ/TW ra đời rằng, liệu những điều cấm đoán nghiêm khắc này có làm chùn bước những người dám nghĩ, dám làm? Có làm gia tăng tâm lý sợ sai, sợ chịu trách nhiệm trong một bộ phận cán bộ hiện nay không?

Câu trả lời được khẳng định rõ ràng ngay trong phần nguyên tắc cốt lõi: Quy định này không hạn chế tinh thần đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm vì lợi ích chung, lợi ích quốc gia - dân tộc. Đây là một tư duy cực kỳ biện chứng và minh triết của Trung ương Đảng khóa XIV.

Tư duy này là điểm tựa để phân biệt rạch ròi giữa một bên là xé rào vì lợi ích ích kỷ, cố ý làm trái để trục lợi, bất chấp pháp luật và kỷ cương và một bên là vượt qua những nút thắt của cơ chế lỗi thời nhằm khơi thông nguồn lực, mang lại của cải vật chất, hạnh phúc cho nhân dân, hoàn toàn không có động cơ vụ lợi cá nhân.

Đảng nghiêm trị loại thứ nhất nhưng bảo vệ, tôn vinh và phát triển loại thứ hai. Kỷ luật nghiêm minh không phải để làm thui chột động lực phát triển mà trái lại, dọn sạch cỏ rác, tạo ra một môi trường chính trị minh bạch, an toàn để những tài năng đích thực, những nhà quản trị quả cảm tự tin cống hiến mà không sợ bị "vướng vòng lao lý" bởi những mũi tên tẩm độc của sự đố kỵ hay sự mập mờ của cơ chế.

Hành động tự giác từ lương tâm và đạo lý

Quy định số 207-QĐ/TW phá vỡ mọi vùng cấm, dỡ bỏ mọi ngoại lệ: sức sống của Quy định số 207-QĐ/TW nằm ở tính triệt để trong tổ chức thực hiện. Ủy ban Kiểm tra Trung ương kịp thời ban hành Hướng dẫn số 02-HD/UBKTTW giải thích chi tiết từng hành vi vi phạm, tạo ra cẩm nang thực thi nhất quán từ Bộ Chính trị đến từng chi bộ và mỗi đảng viên.

Cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng, tiêu cực dưới sự chỉ đạo của Đảng trong giai đoạn hiện nay tiếp tục được đẩy mạnh với tinh thần "kiên quyết, kiên trì, không dừng, không nghỉ", "không có vùng cấm, không có ngoại lệ, bất kể người đó là ai".

Về phạm vi kiểm soát: nếu trước Quy định số 207-QĐ/TW, tập trung vào vi phạm hành chính, tài chính, đất đai… thì Quy định số 207-QĐ/TW mở rộng sang không gian mạng, AI, Deepfake, sự thao túng chính sách.

Về động cơ hành động: tương tự, xử lý khi hậu quả đã xảy ra, mang tính răn đe sau vi phạm thì Quy định số 207-QĐ/TW, chủ động giám sát dòng tài sản, kiểm soát quyền lực, ngăn ngừa từ sớm, từ xa.

Về bảo vệ cán bộ: nếu trước Quy định số 207-QĐ/TW, chưa ngang tầm vì chưa có ranh giới rõ ràng giữa sai sót và cố ý thì Quy định số 207-QĐ/TW tách biệt rõ ràng: nghiêm trị vụ lợi - bảo vệ đổi mới, dám nghĩ, dám làm.

Bất cứ đảng viên, cán bộ nào có hành vi tẩu tán tài sản, hợp thức hóa sai phạm, nhận hối lộ hay đi ngược lại lợi ích của nhân dân đều phải bị đưa ra ánh sáng và xử lý nghiêm minh trước kỷ luật Đảng và pháp luật Nhà nước.

Văn hóa đạo đức - sức mạnh nội sinh bền vững: suy cho cùng, mọi sự kiểm tra, giám sát từ bên ngoài dù dày đặc đến đâu cũng không thể thay thế được bộ kiểm soát nội tâm của mỗi con người. Đó chính là văn hóa đạo đức.

Khi người đảng viên ý thức rõ danh dự cá nhân, lòng tự trọng của người công bộc của nhân dân, sẽ tự mình biết dừng lại trước mọi cám dỗ. "Danh dự là điều thiêng liêng, cao quý nhất" phải trở thành phương châm sống, thành máu thịt của mỗi đảng viên.

Đó cũng chính là văn hóa liêm chính.

Chỉ có như vậy, kỷ cương mới càng được giữ vững, các tệ nạn, sự diễn biến, suy thoái trong đảng viên mới bị đẩy lùi và niềm tin của nhân dân càng được củng cố vững chắc.

Khi 19 điều đảng viên không được làm trở thành nhận thức, liêm sỉ và hành động tự giác, nhân dân ta sẽ có một đội ngũ đảng viên, cán bộ đủ tầm vóc và phẩm hạnh để cùng toàn dân tộc chèo lái con thuyền đất nước trong kỷ nguyên mới.

Với tư cách là đội tiên phong của dân tộc, Đảng không né tránh sự thật, không che giấu khuyết điểm và dũng cảm tự gột rửa và vươn lên mạnh mẽ hơn. Quy định số 207-QĐ/TW về những điều đảng viên không được làm ra đời vào thời khắc này càng khắc sâu hơn lời thề sắt đá của Đảng trước nhân dân về quyết tâm tự đổi mới, tự chỉnh đốn, giữ vững kỷ cương trước hết từ trong Đảng.

Một Đảng có đường lối đúng đắn, có kỷ cương thép, được nhân dân đồng thuận, giám sát và bảo vệ thì không có thế lực nào có thể ngăn cản được bước tiến của Đảng, của đất nước.

Toàn Đảng giữ vững và thực thi nghiêm cẩn 19 điều đảng viên không được làm là trách nhiệm, là danh dự, là mệnh lệnh từ trái tim của mỗi đảng viên, của từng tổ chức đảng, là tôn trọng đạo lý giám sát “đứa con nòi” và tinh thần tham gia xây dựng Đảng của người dân; đó chính là nền móng, là sức mạnh để toàn dân tộc xây dựng một Việt Nam phú cường, trường tồn cùng thời đại!