Hướng tới Đại hội IX Hội Nông dân Việt Nam: Quỹ Hỗ trợ nông dân các cấp đạt gần 6.000 tỷ đồng (Bài 7)

Bước chuyển mình mang tính đột phá từ chủ trương lớn của Đảng, Nhà nước

Trải qua 30 năm xây dựng và phát triển (1996–2026), Quỹ Hỗ trợ nông dân đã từng bước khẳng định vai trò là một chủ trương đúng đắn, sáng tạo của Đảng và Nhà nước trong hỗ trợ nông dân phát triển sản xuất, nâng cao đời sống, xây dựng nông thôn mới và củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc.

Từ nguồn vốn ban đầu chỉ 40 tỷ đồng, đến nay tổng nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân các cấp đã đạt gần 6.000 tỷ đồng, trở thành điểm tựa quan trọng cho hàng trăm nghìn hộ nông dân vươn lên thoát nghèo, làm giàu chính đáng.

Quỹ Hỗ trợ nông dân không chỉ là nguồn lực hỗ trợ phát triển kinh tế, còn mang ý nghĩa chính trị - xã hội sâu sắc, góp phần cụ thể hóa chủ trương của Đảng về phát triển “nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh”; đồng thời là công cụ quan trọng để tập hợp, đoàn kết hội viên nông dân, củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước và tổ chức Hội Nông dân Việt Nam.

Nhiệm kỳ vừa qua đánh dấu bước phát triển mạnh mẽ của hệ thống Quỹ Hỗ trợ nông dân cả về quy mô, chất lượng hoạt động và hành lang pháp lý. Một trong những dấu ấn nổi bật là việc Chính phủ ban hành Nghị định số 37/2023/NĐ-CP ngày 24/6/2023 về thành lập, tổ chức và hoạt động của Quỹ Hỗ trợ nông dân; tiếp đó, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1081/QĐ-TTg ngày 05/6/2025 phê duyệt Đề án “Kiện toàn tổ chức và hoạt động của Quỹ Hỗ trợ nông dân Trung ương”, ủy ban nhân dân cấp tỉnh phê duyệt Đề án kiện toàn Quỹ Hỗ trợ nông dân cấp tỉnh.

Đây không chỉ là cơ sở pháp lý quan trọng để hệ thống Quỹ phát triển bền vững, mà còn thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước đối với giai cấp nông dân và tổ chức Hội Nông dân Việt Nam trong giai đoạn phát triển mới của đất nước là bước ngoặt quan trọng, tạo nền tảng để Quỹ Hỗ trợ nông dân phát triển chuyên nghiệp, minh bạch, hiệu quả hơn; đồng thời tiếp tục khẳng định vai trò của Hội Nông dân Việt Nam trong thực hiện các chủ trương lớn của Đảng về nông nghiệp, nông dân, nông thôn.

Bà Nguyễn Thị Kim Hoa - Ủy viên Ban Thường vụ Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, Giám đốc Quỹ Hỗ trợ nông dân Trung ương nhấn mạnh: Hoạt động Quỹ Hỗ trợ nông dân thời gian qua có những bước phát triển mạnh mẽ, được Đảng, Nhà nước, các bộ, ngành Trung ương, cấp ủy, chính quyền các địa phương đánh giá cao, đạt được những kết quả cơ bản, nổi bật sau:

Về hoạt động Quỹ Hỗ trợ nông dân: Trong bối cảnh nhu cầu vốn phục vụ sản xuất nông nghiệp ngày càng lớn, trong khi khả năng tiếp cận tín dụng của nhiều hộ nông dân còn hạn chế do thiếu tài sản thế chấp, Quỹ Hỗ trợ nông dân đã trở thành “bà đỡ” thiết thực của hội viên nông dân.

Với hoạt động không vì lợi nhuận, không phải thế chấp tài sản khi vay vốn, lãi vay ưu đãi, thủ tục cho vay đơn giản, Quỹ Hỗ trợ nông dân ra đời đã đáp ứng được một phần nhu cầu về vốn của hội viên, nông dân.

Thông qua việc xây dựng và nhân rộng các mô hình, dự án nhóm hộ cùng tham gia sản xuất một loại giống, cây, con... hay cùng kinh doanh một nhóm ngành, nghề, lĩnh vực đã tạo tiền đề để Hội Nông dân các cấp triển khai xây dựng thành công các chi Hội, tổ Hội nghề nghiệp, tổ hợp tác, hợp tác xã để đổi mới nội dung, phương thức hoạt động Hội ở cơ sở.

Công tác quản lý, cho vay và thu hồi vốn trong nhiệm kỳ qua được thực hiện đúng quy định, bảo đảm an toàn dòng vốn và phát huy hiệu quả tối đa. Tổng dư nợ toàn hệ thống đạt trên 5.000 tỷ đồng, cho trên 25.000 hộ vay thông qua gần 15.000 dự án.

Trong đó, tổng dư nợ nguồn vốn Quỹ Hỗ trợ nông dân Trung ương đạt gần 600 tỷ đồng thông qua trên 1.000 dự án, cho trên 12.000 người vay; tổng dư nợ nguồn vốn quỹ địa phương đạt trên 4.500 tỷ đồng, cho 140.000 hộ vay thông qua hơn 13.000 dự án.

Đồng hành cùng nông dân liên kết sản xuất, phát triển kinh tế bền vững

Điểm nổi bật của Quỹ Hỗ trợ nông dân không chỉ nằm ở việc cho vay vốn, mà còn ở cách làm đồng hành toàn diện với nông dân. Các cấp Hội đã tích cực lồng ghép hoạt động chuyển giao khoa học kỹ thuật, dạy nghề, tư vấn hỗ trợ sản xuất, cung ứng giống cây trồng vật nuôi chất lượng cao, hỗ trợ xây dựng thương hiệu và kết nối tiêu thụ sản phẩm.

Thông qua hoạt động của Quỹ, nhiều mô hình sản xuất hiệu quả, nhiều nông dân sản xuất kinh doanh giỏi đã được hình thành và nhân rộng; góp phần chuyển đổi tư duy sản xuất từ nhỏ lẻ sang liên kết, từ manh mún sang sản xuất hàng hóa quy mô lớn.

Quỹ Hỗ trợ nông dân không chỉ đơn thuần là một kênh dẫn vốn cho hội viên, nông dân phát triển sản xuất kinh doanh mà còn là phương tiện hữu hiệu để kết nối, tập hợp hội viên nông dân cùng ngành nghề, lợi ích, chí hướng thoát nghèo, vươn lên làm giàu. Các dự án được triển khai tạo điều kiện để các cấp Hội Nông dân đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền góp phần nâng cao vị thế vai trò, vị thế của Hội Nông dân Việt Nam trong hệ thống chính trị.

Thông qua hoạt động của Quỹ Hỗ trợ nông dân hội viên ngày càng gắn bó với tổ chức Hội; góp phần thúc đẩy các phong trào Nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững; phong trào nông dân thi đua xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh. Đồng thời, Quỹ Hỗ trợ nông dân tiếp thêm nguồn lực cho Hội Nông dân các cấp trong việc đưa nội dung hoạt động hội thực chất hơn, chất lượng cán bộ Hội nông dân các cấp nói chung và cán bộ Quỹ nói riêng qua đó cũng dần được nâng lên.

Bên cạnh đó, Quỹ Hỗ trợ nông dân còn chủ động tham mưu Ban Thường vụ Hội Nông dân cùng cấp ký kết Chương trình phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội về việc thực hiện ủy thác cho vay vốn đối với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác, chương trình phối hợp với Ngân hàng Nông nghiệp và PTNT thực hiện chính sách tín dụng phục vụ phát triển nông nghiệp, nông thôn theo Nghị định số 55/2015/NĐ-CP ngày 09/6/2015, Nghị định 116/2018/NĐ-CP của Chính phủ với tổng dư nợ các chương trình phối hợp đạt hơn 200.000 tỷ đồng.

Có thể khẳng định, hoạt động Quỹ Hỗ trợ nông dân trong toàn hệ thống đã tác động tích cực đến công tác xây dựng, củng cố tổ chức Hội Nông dân các cấp ngày càng vững mạnh. Hoạt động Hội và phong trào nông dân ngày càng phát triển góp phần thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về nông nghiệp, nông dân, nông thôn.

Nhiệm kỳ mới 2026-2031, Hội Nông dân Việt Nam phấn đấu tăng trưởng Quỹ Hỗ trợ nông dân bình quân từ 10%/năm trở lên; dư nợ ủy thác với các ngân hàng phấn đấu đạt 200.000 tỷ đồng. Đây là mục tiêu lớn nhưng hoàn toàn có cơ sở để thực hiện, khi Quỹ Hỗ trợ nông dân đã có nền tảng pháp lý ngày càng hoàn thiện, phương thức hoạt động ngày càng đổi mới và đặc biệt là sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát của Đảng, Nhà nước.

Phát huy truyền thống 30 năm xây dựng và trưởng thành, Quỹ Hỗ trợ nông dân sẽ tiếp tục khẳng định vai trò là người bạn đồng hành tin cậy của nông dân Việt Nam; góp phần xây dựng giai cấp nông dân phát triển toàn diện, có tri thức, có khát vọng vươn lên, đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.