Hướng tới Đại hội IX Hội Nông dân Việt Nam: Đột phá từ Nghị quyết 46 của Bộ Chính trị về đổi mới hoạt động Hội (Bài 1)

Đại hội đại biểu toàn quốc Hội Nông dân Việt Nam lần thứ IX, nhiệm kỳ 2026–2031 dự kiến sẽ được diễn ra vào đầu tháng 6 tới. Nhiệm kỳ Đại hội VIII được rút ngắn nhằm phù hợp với bối cảnh, tình hình mới ngay sau Đại hội lần thứ XIV của Đảng.

Đại hội IX Hội NDVN là sự kiện chính trị quan trọng của giai cấp nông dân và tổ chức Hội trong giai đoạn đất nước bước vào kỷ nguyên mới, với yêu cầu đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp, nông thôn gắn với nông nghiệp xanh, chuyển đổi số và hội nhập quốc tế sâu rộng.

Nhìn lại nhiệm kỳ qua, dấu ấn đậm nét nhất, xuyên suốt và tạo ra sự thay đổi về chất cho công tác Hội chính là việc triển khai quyết liệt Nghị quyết số 46-NQ/TW của Bộ Chính trị và 4 Đề án chiến lược đã được Thủ tướng Chính phủ ký quyết định phê duyệt ban hành.

Trong nhiệm kỳ Đại hội VIII, các cấp Hội Nông dân đã đổi mới mạnh mẽ phương thức tuyên truyền, vận động, hỗ trợ hội viên nông dân; là hành trình bứt phá đầy tự hào của thế hệ nông dân mới, những "Giám đốc nông dân", chủ doanh nghiệp, HTX ứng dụng công nghệ cao làm chủ chuỗi giá trị. Đó còn là tinh thần sáng tạo, "nghĩ lớn, làm lớn" của hàng triệu hộ nông dân giỏi, chủ động bắt tay liên kết phát triển kinh tế tập thể, xây dựng những vùng nguyên liệu bền vững và nỗ lực kiện toàn bộ máy tổ chức Hội theo hướng tinh gọn, hiệu quả, bám sát cơ sở.

Chào mừng sự kiện chính trị trọng đại của giai cấp nông dân cả nước, Báo điện tử Dân Việt trân trọng giới thiệu Loạt bài: "Hướng tới Đại hội IX Hội Nông dân Việt Nam: Điểm tựa bứt phá, khơi dậy khát vọng của nông dân trong kỷ nguyên mới". Loạt bài sẽ phác họa toàn diện bức tranh đổi mới sáng tạo, những dấu ấn mang tính bước ngoặt và câu chuyện thực tiễn sinh động từ cơ sở, khẳng định vai trò chủ thể, vị trí trung tâm của người nông dân trong nền kinh tế nông thôn hiện đại.

Đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của Hội Nông dân Việt Nam

Ngày 20/12/2023 Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 46- NQ/TW về đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động của Hội Nông dân Việt Nam đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn mới.

Đồng chí Lương Quốc Đoàn – Uỷ viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Ban Chấp hành Trung ương Hội Nông dân Việt Nam khẳng định đây là những nội dung hết sức quan trọng định hướng, dẫn dắt cho hoạt động công tác Hội và phong trào nông dân trong nhiều năm tới.

Để cụ thể hoá, Ban Chấp hành, Ban Thường vụ Trung ương Hội Nông dân Việt Nam đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo xây dựng và ban hành Chương trình hành động, kế hoạch triển khai thực hiện Nghị quyết số 46 của Bộ Chính trị.

Theo đó, về quan điểm chỉ đạo của Nghị quyết 46 có 3 nhóm quan điểm: (i) Bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng đối với Hội Nông dân và phong trào nông dân; (ii) Nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nông dân và (iii) Xây dựng tổ chức hội là trách nhiệm của hệ thống chính trị và xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng, trong đó chủ yếu, trực tiếp là cấp uỷ, chính quyền và ban chấp hành Hội Nông dân các cấp.

Tăng cường trách nhiệm của Hội Nông dân trong đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng và phát huy quyền làm chủ của nông dân; động viên, hỗ trợ nông dân thực hiện tốt vai trò chủ thể, trung tâm của quá trình phát triển nông nghiệp, kinh tế nông thôn, xây dựng nông thôn mới bền vững và công nghiệp hoá, đô thị hoá nông thôn, hội nhập quốc tế; góp phần xây dựng liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức, làm cầu nối vững chắc giữa Đảng với nông dân.

Củng cố vai trò nòng cốt chính trị của Hội trong phong trào nông dân; nâng cao hiệu quả, đổi mới nội dung, phương thức hoạt động; kiện toàn tổ chức bộ máy, xây dựng đội ngũ cán bộ hội, phát triển tổ chức, phát triển hội viên đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ cách mạng trong giai đoạn mới.

Chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam Lương Quốc Đoàn cho biết: Để thực hiện Nghị quyết số 46-NQ/TW của Bộ Chính trị, nhanh chóng đưa Nghị quyết đi vào cuộc sống, Trung ương Hội đã ban hành các văn bản để lãnh đạo, chỉ đạo triển khai thực hiện trong toàn hệ thống Hội.

Từ tinh thần Nghị quyết 46 của Bộ Chính trị, Hội Nông dân Việt Nam đã đổi mới, nâng cao chất lượng hoạt động Hội Nông dân với nhiều hoạt động cụ thể về thiết thực.

Ngay sau đó, ngày 11/5/2024, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 69/NQ-CP về Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 46 của Bộ Chính trị. Đây là cơ sở, nền tảng để Chính phủ giao Trung ương Hội Nông dân Việt Nam trực tiếp tham mưu và chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành để xây dựng 4 Đề án chuyên đề.

Trên cơ sở tờ trình của Trung ương Hội Nông dân Việt Nam, chỉ trong 2 năm 2024 và 2025, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt 4 đề án quan trọng bằng các quyết định: Quyết định số 182/QĐ-TTg về phê duyệt Đề án Hội NDVN tham gia phát triển kinh tế tập thể đến năm 2030; Quyết định số 517/QĐ-TTg về phê duyệt Đề án bồi dưỡng cán bộ Hội, chi hội trưởng nông dân, nông dân Việt Nam xuất sắc; Qyết định số 1081/QĐ-TTg về kiện toàn Quỹ Hỗ trợ nông dân Trung ương; Quyết định số 110/QĐ-TTg về Hội NDVN tham gia tuyên truyền, vận động nông dân sản xuất, kinh doanh nông sản an toàn.

Nội dung, phương thức hoạt động Hội có nhiều đổi mới, sáng tạo, chuyển từ vận động sang dẫn dắt, hỗ trợ; tổ chức các phong trào nông dân hiệu quả, thiết thực, kết hợp giữa chiều rộng và chiều sâu, chú trọng chất lượng; vai trò nòng cốt trong xây dựng giai cấp nông dân ngày càng được khẳng định; chất lượng hội viên, nhận thức chính trị, trình độ, kỹ năng sản xuất, kinh doanh của nông dân được nâng lên, đời sống vật chất, tinh thần được cải thiện.

Công tác xây dựng tổ chức, hoạt động của Hội và đóng góp của hội viên, nông dân đã góp phần quan trọng vào thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, nhất là phát triển nông nghiệp, xây dựng nông thôn mới.

Thực hiện 16/18 chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch trong nhiệm kỳ

Trong nhiệm kỳ qua, công tác Hội và phong trào nông dân tiếp tục đạt được những kết quả quan trọng, có nhiều điểm đột phá. Các cấp Hội Nông dân Việt Nam đã thực hiện 16/18 chỉ tiêu đạt và vượt kế hoạch.

Đáng chú ý, nhiều chỉ tiêu khó nhưng đạt kết quả cao như chỉ tiêu thành lập tổ hợp tác vượt gấp 2,6 lần, thành lập hợp tác xã gấp 2,4 lần, số hội viên tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện gấp 2,3 lần, tăng trưởng Quỹ Hỗ trợ nông dân gấp 1,3 lần.

Trong nhiệm kỳ qua, Hội Nông dân Việt Nam đã kết nạp mới 474.262 hội viên (đạt 117% kế hoạch) nâng tổng số hội viên lên hơn 10,2 triệu người.

Hội đã tiếp tục đổi mới, đa dạng hình thức tập hợp, phát triển hội viên, thành lập mới 2.419 chi Hội Nông dân nghề nghiệp (đạt 190,0% kế hoạch), 11.708 tổ Hội Nông dân nghề nghiệp (đạt 116,6% kế hoạch) và 3.230 Câu lạc bộ của nông dân. Các mô hình này đã tạo ra những cộng đồng nông dân cùng sở thích, cùng mục tiêu phát triển kinh tế, giúp tổ chức Hội ngày càng gắn kết chặt chẽ với hội viên.

Trong nhiệm kỳ qua, tổ chức bộ máy của các cấp Hội tiếp tục được củng cố, kiện toàn tinh gọn, hoạt động hiệu quả, chất lượng đội ngũ cán bộ và hội viên được nâng lên. Việc sắp xếp tổ chức bộ máy của Hội trực thuộc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam được thực hiện quyết liệt, đồng bộ. Công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ được quan tâm, đạt 156,3% kế hoạch. Nhiều nơi đã chủ động tham mưu bố trí cán bộ có năng lực, trình độ, kinh nghiệm giữ vị trí người đứng đầu tổ chức Hội, tạo điều kiện cho cán bộ Hội trưởng thành ở môi trường công tác Đảng, chính quyền.

Chuyển đổi số, đổi mới hoạt động công tác Hội Nông dân

Dấu ấn đột phá trong việc thực hiện Nghị quyết 46 chính là chiến lược chuyển đổi số toàn diện, đưa vào vận hành App "Nông dân Việt Nam” nhằm hiện thực hóa yêu cầu của Bộ Chính trị về việc đổi mới phương thức quản lý và tương tác với hội viên trong kỷ nguyên số.

Trong nhiệm kỳ qua, các cấp Hội đã tổ chức cho hơn 7,3 triệu hội viên, nông dân cài đặt App Nông dân Việt Nam, tiêu biểu như tỉnh Thanh Hóa, Quảng Ninh, thành phố Hà Nội…

Thông qua Nền tảng số, Hội Nông dân Việt Nam đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, chỉ đạo, điều hành, nâng cao hiệu quả hoạt động công tác Hội và phong trào nông dân. Đồng thời gia tăng tiện ích, cơ hội kết nối, lợi ích cho Hội viên nông dân thông qua việc cung cấp thông tin và các tiện ích phù hợp trên Nền tảng số Nông dân Việt Nam.

Sự đổi mới còn thể hiện rõ nét trong vai trò tham mưu của Hội đối với Chính phủ nhằm tạo ra nguồn lực thực thi Nghị quyết 46.

Nhiệm kỳ qua, Hội Nông dân Việt Nam đã tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt 04 Đề án chiến lược. Cụ thể đó là: Quyết định 182/QĐ-TTg ngày 20/02/2024, Quyết định 517/QĐ-TTg ngày 05/3/2025, Quyết định 1081/QĐ-TTg ngày 05/6/2025, Quyết định số 110/QĐ-TTg ngày 16/01/2026.

Các quyết định này của Thủ tướng Chính phủ đã tạo nguồn lực cho các cấp Hội đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, nhất là trong việc hỗ trợ hội viên, nông dân đẩy mạnh hợp tác, liên kết, phát triển sản xuất, kinh doanh hiệu quả, an toàn, bền vững, nâng cao trình độ cán bộ Hội và nông dân sản xuất kinh doanh giỏi.

Dưới tác động của các đề án này, kinh tế tập thể trong nông nghiệp đã có bước phát triển đột phát. Hội Nông dân Việt Nam đã thành lập mới với hơn 1.028 Hợp tác xã và 5.225 Tổ hợp tác, đạt tỷ lệ vượt kế hoạch lên tới hơn 200%.

Phong trào “Nông dân thi đua sản xuất, kinh doanh giỏi, đoàn kết giúp nhau làm giàu và giảm nghèo bền vững” được đổi mới, nâng cao chất lượng. Hằng năm vận động 6,5 triệu hộ đăng ký (đạt 112,6% kế hoạch), trong đó trên 3,4 triệu hộ đạt danh hiệu sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp (đạt 121,3% kế hoạch).

Từ phong trào nông dân giỏi, hàng nghìn "tỷ phú nông dân" đã xuất hiện, không chỉ làm giàu cho bản thân mà còn dẫn dắt cộng đồng, tạo việc làm và lan tỏa tinh thần khởi nghiệp sáng tạo tại nông thôn.

Bên cạnh nhiệm vụ phát triển kinh tế, thực hiện Nghị quyết 46 còn thúc đẩy Hội Nông dân Việt Nam tham gia sâu hơn vào công tác giám sát, phản biện xã hội và xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh. Các cấp Hội đã chủ động tham gia giám sát việc thực hiện các chính sách về nông nghiệp, nông thôn, đảm bảo quyền lợi hợp pháp của hội viên.

Về mục tiêu tổng quát Nghị quyết 46 của Bộ Chính trị đưa ra là đổi mới, nâng cao chất lượng phong trào nông dân, xây dựng Hội Nông dân Việt Nam vững mạnh; làm tốt vai trò đại diện; động viên, cổ vũ nông dân nâng cao nhận thức, trách nhiệm, trình độ, tích cực tham gia phát triển nông nghiệp sinh thái, nông thôn hiện đại, nông dân văn minh, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần, góp phần cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, phát triển đất nước ngày càng phồn vinh, hạnh phúc.

Mục tiêu cụ thể hàng năm theo nghị quyết, phấn đấu thực hiện:

Kết nạp từ 200.000 hội viên nông dân mới trở lên. 100% cán bộ hội nông dân chuyên trách các cấp, chi hội trưởng chi hội nông dân được bồi dưỡng kiến thức, nghiệp vụ.

Đào tạo, bồi dưỡng nghề cho từ 250.000 hội viên nông dân, lao động nông thôn trở lên; bồi dưỡng nâng cao trình độ, kỹ năng cho 50.000 nông dân xuất sắc, nông dân sản xuất, kinh doanh giỏi cấp huyện trở lên.

Thành lập mới 5.000 tổ hội nông dân nghề nghiệp, 500 chi hội nông dân nghề nghiệp.

Vận động từ 450.000 hội viên nông dân trở lên tham gia tổ hợp tác, hợp tác xã; thành lập mới 1.000 tổ hợp tác trong lĩnh vực nông nghiệp và 200 hợp tác xã nông nghiệp.

60% số hộ nông dân trở lên đăng ký phấn đấu, trong đó có 50% số hộ đăng ký trở lên đạt danh hiệu sản xuất, kinh doanh giỏi các cấp.

100% hội viên nông dân tham gia bảo hiểm y tế; 50.000 hội viên nông dân trở lên tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện.