Hiệu trưởng phải chịu trách nhiệm về chất lượng giáo dục

B? tr??ng Phùng Xuân Nh? phát bi?u t?i h?i ngh?. ?nh: VGP/H?ng H?nh

Th?c tr?ng ngu?n lao ??ng qua ?ào t?o t?i Vi?t Nam

Ngh? quy?t ??i h?i ??ng  khóa XI ??n khóa XII ??u coi phát tri?n ngu?n nhân l?c ch?t l??ng cao là 1 trong 3 ??t phá chính. Chính ph? c?ng có nhi?u ch? ??o  quy?t li?t, n? l?c th?c hi?n ?? có ngu?n nhân l?c ch?t l??ng cao, ph?c v? cho chuy?n ??i mô hình t?ng tr??ng. Còn hi?n nay, chúng ta ?ang ??ng tr??c cu?c cách m?ng công ngh? l?n th? 4. Tuy nhiên, v?n ?? ch?t l??ng giáo d?c ??i h?c v?n luôn là bài toán khó c?n gi?i pháp h?u hi?u.

N?m 2016, Vi?t Nam có kho?ng 1,1/54,4 tri?u lao ??ng trong ?? tu?i trên 15 th?t nghi?p; trong s? lao ??ng th?t nghi?p, có kho?ng 38,7% là lao ??ng ?ã qua ?ào t?o chuyên nghi?p ho?c ?ào t?o ngh? t? 3 tháng tr? lên.

Trong s? lao ??ng th?t nghi?p có trình ?? chuyên môn khoa h?c k? thu?t thì nhóm lao ??ng có trình ?? t? ??i h?c tr? lên chi?m l?n nh?t, kho?ng 44,7%. Nhóm có trình ?? t? cao ??ng tr? lên là h?n 80%.

Có nhi?u nguyên nhân d?n tình tr?ng này nh?ng theo PGS. ?? V?n D?ng (Hi?u tr??ng ??i h?c S? ph?m k? thu?t TPHCM) thì nguyên nhân ???c nh?n m?nh nhi?u là do c? c?u cung – c?u không g?p nhau. T?i Vi?t Nam, d? báo nhu c?u lao ??ng t?ng ngành ngh? ch?a th?t s? chu?n xác ?? ng??i lao ??ng ch?n l?a. T? v?n h??ng nghi?p ch?a ???c chú tr?ng ?úng v?i giá tr? c?a nó.

T? k?t qu? ?ánh giá s? b? 20 tr??ng ??i h?c TOP trên c?a Vi?t Nam trong n?m 2016, có kho?ng 72.000 sinh viên/n?m không tìm ???c vi?c làm trong 12 tháng sau t?t nghi?p. 70% sinh viên c?a các tr??ng ??i h?c này tìm ???c vi?c làm phù h?p, v?i thu nh?p bình quân kho?ng 6,6 tri?u ??ng/tháng. Các sinh viên dù tìm ???c vi?c làm nh?ng v?n thi?u th?c ti?n, y?u v? ngo?i ng?, tin h?c, m?t s? k? n?ng m?m và ??c bi?t là thái ?? ngh? nghi?p.

T? l? t? t?o vi?c làm, kh?i nghi?p ch? chi?m 1%.

“B?t m?ch - kê toa” tình tr?ng th?t nghi?p

Theo GS. Nguy?n Quý Thanh (Giám ??c Trung tâm Ki?m ??nh ch?t l??ng giáo d?c ?HQG Hà N?i), ch?t l??ng giáo d?c ?ào t?o ph? thu?c vào 3 v?n ?? chính: ??i ng? gi?ng viên; c? s? v?t ch?t và thi?t b?; cùng v?n ?? tài chính.

Hi?n nay, ??i ng? gi?ng d?y ??i h?c ch?t l??ng th?p, trình ?? toàn ngành bình quân ti?n s? ch? ??t 17%, còn l?i là th?c s? và gi?ng viên ch?a ??t chu?n (t?i thi?u trên ??i h?c) còn khá cao. Trong khi ?ó, gi?ng viên thi?u d?n ??n tình tr?ng 50% gi?ng viên d?y quá 200 gi?/n?m, r?t nhi?u ng??i d?y trên 540 gi?/n?m (v??t g?p ?ôi quy chu?n).

Hi?n các tr??ng ??i h?c ?ang gánh ch?u m?t ngh?ch lý: yêu c?u, nhu c?u v? ch?t l??ng giáo d?c cao nh?ng ?i?u ki?n ??m b?o ch?t l??ng và môi tr??ng c? ch?, th? ch? l?i còn nhi?u v?n ?? bàn cãi. C? s? v?t ch?t và thi?t b? thi?u th?n. Phòng h?c nh?, thi?u phòng th?c hành, trang thi?t b?, c? s? v?t ch?t ph?i ?i thuê/m??n khi?n ch?t l??ng giáo d?c Vi?t Nam n?ng v? lý thuy?t …

Theo B? tr??ng Phùng Xuân Nh?, ngu?n thu ít, d?n ??n nhi?u tr??ng ??i h?c ph?i lo “m?u sinh”, ?i theo xu th? “ki?m s?ng”, m? nhi?u ngành “th??ng vàng h? cám”. Nhi?u tr??ng ph?i l?y thu bù chi, ít tr??ng có tích l?y.

Hi?n nay, 95% kho?n thu c?a các tr??ng ??i h?c là chi cho ?ào t?o. Kho?n chi cho khoa h?c công ngh?, con ng??i, chi th??ng xuyên r?t ít. Ngu?n chi cho ??u t?, sáng t?o, phát tri?n ngu?n nhân l?c h?u nh? không có gì.

H?i ngh? thu hút g?n 400 giáo s?, ti?n s?, lãnh ??o các tr??ng ??i h?c, các nhà nghiên c?u c?a g?n 300 tr??ng ??i h?c, cao ??ng trong c? n??c. ?nh: VGP/H?ng H?nh

Tr??c th?c tr?ng trên, B? tr??ng Phùng Xuân Nh? cho r?ng ?? v??t qua nh?ng thách th?c này, vai trò c?a lãnh ??o ngành giáo d?c r?t quan tr?ng.

B? tr??ng nh?n m?nh hi?u tr??ng các tr??ng ??i h?c ph?i ch?u trách nhi?m v? ch?t l??ng ?ào t?o. ??ng th?i, phân công trách nhi?m rõ ràng ??i v?i các bên liên quan. Lãnh ??o nhà tr??ng ph?i quy?t li?t ??i m?i ch?t l??ng giáo d?c, ??i ng? gi?ng viên, cách qu?n tr? giáo d?c… Bên c?nh ?ó, các tr??ng ??i h?c c?ng c?n ph?i chú tr?ng trong d? báo nhu c?u th? tr??ng lao ??ng, n?ng l?c ?ào t?o ?? có h??ng ?i phù h?p.

Ph?i ??t v?n ?? ngu?n nhân l?c trong b?i c?nh toàn c?u hóa ?? có th? d? báo xu h??ng sát v?i th?c ti?n. L?c l??ng lao ??ng Vi?t Nam s? ph?i ??i m?t v?i s? c?nh tranh trong chuy?n d?ch lao ??ng, ??c bi?t trong khu v?c ASEAN. 

B? tr??ng Phùng Xuân Nh? cho r?ng ngành giáo d?c Vi?t Nam không th?t s? "l?t xác" s? thua ngay trên sân nhà.