Hà Nội tiếp tục dẫn đầu Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương năm 2026

Ngày 4/10, Bộ KH&CN tổ chức Lễ hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026 với chủ đề “Đổi mới sáng tạo - Động lực phát triển của toàn xã hội”, đồng thời công bố kết quả Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương (PII) năm 2026.

Theo kết quả PII 2026, Hà Nội dẫn đầu cả nước với 63,80 điểm. Đây là năm thứ tư liên tiếp Hà Nội giữ vị trí đứng đầu về chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương.

10 địa phương dẫn đầu PII 2026 lần lượt là Hà Nội, TPHCM, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Huế, Đà Nẵng, Thái Nguyên, Tây Ninh và Hưng Yên.

Trong tốp 10 địa phương dẫn đầu có 7 thành phố trực thuộc Trung ương. Xét theo vùng miền, miền Bắc có 6 địa phương, miền Trung có 2 địa phương và miền Nam có 2 địa phương.

 Cao Bằng có điểm số thấp nhất, đạt 21,22 điểm, xếp hạng 34.

Hà Nội dẫn đầu 18 chỉ số thành phần

Kết quả PII không chỉ phản ánh thứ hạng tổng thể mà còn cho thấy những lợi thế và điểm mạnh cụ thể của từng địa phương.

Hà Nội dẫn đầu 18/52 chỉ số thành phần. Đây là những chỉ số liên quan trực tiếp đến năng lực nghiên cứu, phát triển và đổi mới sáng tạo như nhân lực nghiên cứu và phát triển (R&D), chi cho R&D, số tổ chức khoa học và công nghệ, tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động R&D, tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo.

Hà Nội cũng dẫn đầu ở một số chỉ số đầu ra về tài sản trí tuệ như sáng chế, giải pháp hữu ích, giống cây trồng, nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, cùng các chỉ số về giảm nghèo và phát triển con người.

TPHCM đứng thứ hai về số lượng chỉ số thành phần dẫn đầu, với 12/52 chỉ số. Thành phố có thế mạnh ở các chỉ số đầu vào như tổ chức khoa học và công nghệ, hạ tầng chung, tín dụng cho khu vực tư nhân, tài chính vi mô, mật độ doanh nghiệp; tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động R&D, đổi mới sáng tạo và doanh nghiệp mới thành lập.

Quảng Ninh đứng thứ ba với 5/52 chỉ số dẫn đầu, trong đó có hạ tầng số, tín dụng cho khu vực tư nhân, dự án đầu tư trong các cụm công nghiệp, sản phẩm OCOP và tốc độ giảm nghèo.

Những kết quả này cho thấy PII không đơn thuần là bảng xếp hạng giữa các địa phương, mà còn giúp nhận diện cấu trúc năng lực đổi mới sáng tạo và những lĩnh vực mà mỗi địa phương đang có lợi thế.

Công cụ để thúc đẩy đổi mới sáng tạo từ cơ sở

Theo Bộ KH&CN, việc xây dựng một chỉ số tổng hợp về đổi mới sáng tạo nhằm lượng hóa hiện trạng mô hình phát triển kinh tế - xã hội dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Qua đó, các cấp lãnh đạo có thêm cơ sở khoa học và thực tiễn để xác định điểm mạnh, điểm yếu, các yếu tố tiềm năng và điều kiện cần thiết, từ đó lựa chọn định hướng, giải pháp phù hợp.

Ở cấp quốc gia, từ năm 2017, Chính phủ sử dụng Chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) do Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) công bố như một công cụ để nhận diện năng lực đổi mới sáng tạo của Việt Nam và xây dựng chính sách.

Năm 2026, Việt Nam xếp thứ 43/139 nền kinh tế, tăng 1 bậc so với năm trước. Tính từ năm 2013, thứ hạng GII của Việt Nam đã tăng 33 bậc, từ vị trí 76 lên 43. Việt Nam tiếp tục đứng thứ hai trong nhóm các quốc gia có thu nhập trung bình thấp, sau Ấn Độ.

Từ kết quả GII, việc triển khai PII ở cấp địa phương giúp đưa cách tiếp cận đo lường đổi mới sáng tạo đến gần hơn với thực tiễn phát triển của từng tỉnh, thành phố.

Năm 2022, Bộ KH&CN phối hợp với WIPO và các cơ quan liên quan thử nghiệm PII tại một số địa phương. Từ năm 2023, Chính phủ giao Bộ KH&CN chính thức triển khai PII trên phạm vi toàn quốc.

PII được xây dựng bám sát khung và phương pháp đo lường đổi mới sáng tạo của GII, trong đó đổi mới sáng tạo được hiểu theo nghĩa rộng. Không chỉ là những kết quả từ hoạt động R&D chuyên nghiệp, đổi mới sáng tạo còn bao gồm việc đưa ra thị trường sản phẩm mới hoặc được cải tiến đáng kể, áp dụng quy trình mới hoặc cải tiến đáng kể trong hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp; đồng thời bao gồm những sáng kiến nhỏ, những cách thức tái sử dụng công nghệ, tri thức đã có theo phương thức mới.

Với cách tiếp cận này, đổi mới sáng tạo không chỉ là câu chuyện của các viện nghiên cứu, trường đại học hay doanh nghiệp công nghệ, mà có thể hiện diện trong mọi ngành, mọi lĩnh vực và trong đời sống xã hội. Đây cũng là thông điệp được nhấn mạnh tại Ngày hội Đổi mới sáng tạo quốc gia năm 2026: đưa đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển của toàn xã hội.