Hà Nội sẽ khôi phục vòm cầu đá hơn 100 năm tuổi?

Các vòm cầu được bịt kín nhằm tăng sức chịu của cây cầu. Ảnh: VGP/Nhật Bắc

Chiếc cầu đường sắt chạy trong nội đô Hà Nội qua phố Phùng Hưng - phố Gầm Cầu - ga Long Biên được xây dựng từ thời Pháp thuộc (1900-1902). Trong hơn 100 năm qua, cây cầu với những vòm cầu bằng đá có thể coi là chứng nhân lịch sử của ngành đường sắt Việt Nam, của Hà Nội qua biến thiên của thời gian,

Để đỡ cây cầu đường sắt, các nhà xây dựng đã làm 130 vòm cầu xây bằng đá xanh Thanh Hóa, kéo dài từ ngã tư Cửa Đông-Phùng Hưng đến ga Long Biên, đỉnh vòm cao từ 3,5-4,5 m. Phần trên các vòm cầu vững chắc là hệ lan can sắt được rèn thủ công.

Trong số này, có 126 vòm đã bị bịt kín và chỉ còn 4 vòm mở thông làm đường đi.

Suốt 3 thập kỷ đầu thế kỷ XX (1902-1930), những đoàn tàu chạy thuyến Hà Nội-Hải Phòng là đoàn tàu ngắn, toa tàu nhỏ, tải trọng không lớn. Từ sau năm 1930 và nhất là từ sau năm 1945 trở về sau, nhu cầu vận tải tăng cao, mạng lưới đường sắt được mở rộng; khổ đường cũng được “nới” ra thêm. Điều này dẫn đến việc các vòm rỗng được gia cố bằng cách xây bịt khoảng rỗng ở dưới vòm để đỡ cây cầu… Từ sau năm 1975,  các vòm cầu được bịt kín, chỉ còn để thông 4 vòm.

Tuy nhiên, hiện nay khu vực quanh các vòm cầu bị một số hộ kinh doanh chiếm dụng. Vỉa hè hai bên cũng bị “tận dụng” làm bãi để xe, chỗ tập kết hàng hóa... gây mất mỹ quan đô thị. Vì vậy, Hà Nội sẽ khôi phục các vòm cầu đá này bằng cách đục bỏ phần bịt kín để “trả lại nguyên dạng kiến trúc” vòm cầu.

Dự kiến, sau khi đục thông các vòm, cải tạo trong lòng vòm (diện tích từ 19-22 m2/1 vòm) và vỉa hè, Thành phố sẽ có thêm hơn 7.000 m2 dành cho sinh hoạt văn hóa công cộng và trả lại vẻ đẹp cho công trình này.

*Một số hình ảnh về vòm cầu đường sắt Hà Nội:

Dự án khôi phục các vòm cầu đá đã bị bịt kín kéo dài từ phố Phùng Hưng đến ga Long Biên.

Một đoạn cầu đường sắt mà vòm cầu bị bịt. Nếu đục thông, mỗi vòm sẽ có diện tích từ 19-22 m2.

Ngõ Hàng Hương là 1 trong 4 vòm không bị bịt kín....

Nhiều khu vực quanh các vòm cầu bị một số hộ kinh doanh chiếm dụng làm nơi buôn bán, tập kết hàng hóa...

... và bị tận dụng làm điểm trông xe, chiếm hết đường của người đi bộ.

Cầu đá đường sắt được xây dựng bằng đá xanh Thanh Hóa nên rất vững chắc....

Phần trên các vòm cầu là hệ lan can sắt được rèn thủ công.

Hơn 100 năm qua, những vòm cầu đá có thể coi là chứng nhân lịch sử của ngành đường sắt Việt Nam.