EU và Thái Lan tăng tốc đàm phán thương mại tự do

Phó Thủ tướng Thái Lan Somkid Jatusripitak cho biết chính phủ đã lên kế hoạch cho các đoàn đại biểu Thái Lan thực hiện một cuộc viếng thăm chính thức đến EU vào năm sau, nhằm thắt chặt mối quan hệ giữa Thái Lan và các nước EU, đặc biệt là Anh và Pháp.

Ông Somkid cho biết “năm sau sẽ là thời điểm thích hợp để hồi phục mối quan hệ giữa Thái Lan và EU, kể cả quan hệ song phương lẫn đa phương, cũng như khởi động lại đàm phán FTA giữa hai nước. Tôi đã đề nghị Bộ thương mại và các đơn vị liên quan chuẩn bị khởi động lại đàm phán.”

Ông cho biết mình ủng hộ việc hợp tác song phương hoặc làm đối tác chiến lược với từng nước EU hơn là với cả khối EU.

Đàm phán FTA giữa Thái Lan và EU từng chính thức khởi động vào ngày 6 tháng 3 năm 2013. Mục tiêu là tạo ra một FTA toàn diện về hàng rào thuế quan, phi thuế quan và các vấn đề liên quan đến thương mại như dịch vụ, đầu tư, mua sắm công, quyền sở hữu trí tuệ, các vấn đề pháp lý, cạnh tranh và phát triển bền vững.

Tuy nhiên, các cuộc đàm phán đã bị hoãn lại sau khi đảo chính quân sự diễn ra vào ngày 22 tháng 5 năm 2014.

Đến tháng 6 năm 2015, EU thông báo sẽ trì hoãn việc kí kết hiệp định thắt chặt mối quan hệ kinh tế và chính trị với Thái Lan, đồng thời yêu cầu Thái Lan nhanh chóng quay lại chế độ dân chủ.

Vào thứ hai mới đây (11/12), EU cho biết họ đã đồng ý khôi phục lại quan hệ chính trị ở các cấp với Thái Lan.

Khối Châu Âu cho rằng những diễn biến tại Thái Lan trong năm nay, bao gồm việc thông qua hiến pháp mới và cam kết tổ chức bầu cử vào tháng 11 năm 2018 của Thủ tướng Prayut Chan-o-cha cho thấy đây là thời điểm “phù hợp” để EU hàn gắn lại các mối quan hệ.

Tuy nhiên EU vẫn lặp lại lời yêu cầu đối với Thái Lan về việc hồi phục hoàn toàn chế độ dân chủ. Đồng thời, EU vẫn còn cảm thấy quan ngại về sự quấy nhiễu của chính phủ Thái Lan đối với các nhà hoạt động nhân quyền và hạn chế tự do ngôn luận.

Trong một cuộc họp tại Brussels, các bộ trưởng ngoại giao EU đã xem “việc dần dần khôi phục quan hệ chính trị với Thái Lan là một chiến lược phù hợp”.

Năm 2016, EU là đối tác thương mại lớn thứ tư của Thái Lan. Tổng trị giá thương mại giữa hai nước là 40,13 tỷ USD (tức 1,3 nghìn tỷ baht). Tổng giá trị xuất khẩu từ Thái Lan sang EU là 22,04 tỷ USD, còn nhập khẩu là 10,08 tỷ USD. EU cũng đã đầu tư khoảng 6,73 tỷ USD vào Thái Lan.

Ông Poj Aramwattananont, phó chủ tịch Hội đồng Thương mại Thái Lan, cho biết quyết định của các bộ trưởng ngoại giao EU về việc tái thiết lập quan hệ chính trị với Thái Lan, bao gồm cả đàm phán FTA, là một dấu hiệu tốt. Quyết định này có lẽ được đưa ra do những tiến bộ của Thái Lan trong việc khắc phục nạn đánh bắt cá bất hợp pháp, không được báo cáo và không được kiểm soát ( IUU).

Ông cho rằng, động thái của EU sẽ giúp Thái Lan có thêm nhiều cơ hội được “xóa tấm thẻ vàng” mà cơ quan Châu Âu từng áp đặt vào tháng 4 năm 2016, sau khi Thái Lan không thực hiện đúng các hoạt động đánh bắt cá theo quy định IUU.

Theo ông Poj, “Giờ là lúc để chính phủ tăng cường theo đuổi đàm phán FTA với EU, bởi vì rất nhiều hàng hoá Thái Lan đã bị loại bỏ khỏi hệ thống ưu đãi phổ cập (GSP) của EU”.