Đồng bộ pháp luật, cắt giảm thủ tục, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp

Sáng 27/8, tiếp tục Phiên họp thứ 5, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng.

Cắt giảm tối đa thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp

Trình bày Tờ trình tóm tắt, Thứ trưởng Bộ Công Thương Trương Thanh Hoài cho biết, dự án Luật được xây dựng để thể chế hóa đầy đủ quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng; bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, tính đồng bộ, thống nhất và tính khả thi của hệ thống pháp luật; phù hợp với các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên; cắt giảm tối đa thủ tục hành chính cho người dân và doanh nghiệp; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền.

Dự thảo Luật gồm 6 điều. Đối với Luật Thương mại có 2 nội dung sửa đổi, hoàn thiện; 3 nhóm nội dung lược bỏ; bãi bỏ 4 thủ tục hành chính, 3 điều kiện kinh doanh; 2 nội dung phân cấp, phân quyền.

Đối với Luật Cạnh tranh có 5 nhóm nội dung sửa đổi, hoàn thiện; 6 nội dung bổ sung; 2 nội dung lược bỏ; đơn giản hóa 2 thủ tục hành chính.

Đối với Luật Quản lý ngoại thương có 6 nội dung sửa đổi, hoàn thiện; 1 nội dung bổ sung, hoàn thiện; bãi bỏ 2 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 9 thủ tục hành chính; 5 nội dung phân quyền, phân cấp.

Đối với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng có 1 nội dung sửa đổi, hoàn thiện; 1 nội dung lược bỏ; 4 nội dung phân quyền, phân cấp.

Trình bày Báo cáo thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành sự cần thiết sửa đổi, bổ sung Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng; nhất trí với phạm vi sửa đổi, bổ sung như Chính phủ trình, tập trung xử lý những vấn đề đã được nhận diện rõ, có căn cứ thực tiễn và có sự đồng thuận cao; đồng thời, lưu ý việc rà soát toàn diện Luật Thương mại và Luật Quản lý ngoại thương đã được đưa vào Kế hoạch số 64/KH-UBTVQH16.

Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo Luật, bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật, tính tương thích với điều ước quốc tế có liên quan; tiếp tục rà soát những nội dung có phạm vi tác động rộng hoặc còn có ý kiến khác nhau.

Đồng thời, cần đánh giá kỹ lưỡng các nguồn lực, điều kiện bảo đảm thi hành Luật, nhất là với nội dung phân cấp, phân quyền, chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang cơ chế hậu kiểm. Có ý kiến đề nghị báo cáo rõ hơn sau khi sửa 4 luật này sẽ giảm được bao nhiêu thủ tục hành chính, đơn giản hóa bao nhiêu thủ tục hành chính, có đạt yêu cầu của cấp có thẩm quyền hay không.

Cần bổ sung cơ chế bảo vệ người tiêu dùng khi kết quả đo bị sai lệch

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho rằng, 4 luật được đề xuất sửa đổi, bổ sung có nhiều nội dung liên quan mật thiết tới nhau và cùng do một cơ quan tham mưu Chính phủ xây dựng. Do đó, việc xây dựng một luật sửa đổi, bổ sung 4 phù hợp với Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật và Kết luận số 19 của Bộ Chính trị.

Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp cũng lưu ý, 4 luật được sửa đổi, bổ sung có nhiều nội dung liên quan tới các luật khác, trong đó có những luật vừa được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất vừa qua. Do vậy, cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát thật kỹ, đặc biệt là những luật liên quan trực tiếp như Bộ luật Dân sự, Luật Xử lý vi phạm hành chính, Luật Giao dịch điện tử…

Các khoản 19, 20, 21, Điều 2 của dự thảo Luật quy định sửa đổi, bổ sung các quy định của Luật Cạnh tranh về thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính, mức phạt tiền tối đa, thẩm quyền xử phạt trong lĩnh vực cạnh tranh.

Về nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp lưu ý, dự án Luật Xử lý vi phạm hành chính (sửa đổi) đã được đưa vào chương trình lập pháp năm 2026, do đó cần cân nhắc quy định định thống nhất ở trong dự án Luật này để tránh quy định về xử lý vi phạm hành chính tản mát trong các luật khác nhau, khó cho truy cứu và áp dụng sau này.

Về một số nội dung sửa đổi, bổ sung về Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải đề nghị nghiên cứu, bảo đảm sự liên thông, đồng bộ với dự thảo Luật Đo lường đang được sửa đổi, đặc biệt về cơ chế bảo vệ người tiêu dùng khi kết quả đo bị sai lệch.

Theo Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường, các hành vi gian lận tại cây xăng, trong đo lường công tơ điện, nước có thể ảnh hưởng trực tiếp đến quyền lợi, túi tiền của người dân. Đáng lưu ý, gian lận trong máy quan trắc đo nồng độ ô nhiễm có thể ảnh hưởng đến sức khỏe của toàn bộ người dân; việc nồng độ chất cấm, chất độc, độc tố còn lưu tồn trong thuốc bảo vệ thực vật, thức ăn, thực phẩm cũng ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe và quyền lợi người tiêu dùng.

Trong bối cảnh các hành vi gian lận ngày càng tinh vi, máy móc và số liệu có thể bị can thiệp, sửa đổi từ xa trên môi trường số, thậm chí từ nước ngoài, Chủ nhiệm Nguyễn Thanh Hải nhận thấy, cơ chế bảo vệ người tiêu dùng khi kết quả đo bị sai lệch hiện chưa được quy định rõ, nhất là việc hoàn trả, bồi thường cho người dân bị thiệt hại trong các lĩnh vực thiết yếu như điện, nước, xăng dầu, viễn thông.

Đây là những vấn đề người dân mong mỏi nhất trong sửa đổi, bổ sung Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng lần này. Do vậy, Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường đề nghị, cơ quan chủ trì soạn thảo nghiên cứu bổ sung quy định cụ thể hoặc có văn bản hướng dẫn dưới luật; đồng thời tăng cường phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ trong quá trình sửa đổi Luật Đo lường, đáp ứng mong mỏi của cử tri.

Phát biểu kết luận nội dung này, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên đề nghị, Chính phủ chỉ đạo cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, hoàn thiện dự thảo Luật để thể chế hóa đầy đủ các chủ trương của Đảng, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất trong các luật được sửa đổi, bổ sung và giữa dự thảo Luật với hệ thống pháp luật hiện hành; tránh trùng lặp, chồng chéo hoặc tạo khoảng trống pháp lý; bảo đảm quy định rõ ràng và hiệu lực, hiệu quả trong thực thi.

Tiếp tục rà soát thật kỹ, bổ sung báo cáo thuyết minh đầy đủ cơ sở chính trị, pháp lý và thực tiễn, tính bao quát, toàn diện và khả thi đối với từng nội dung đề xuất sửa đổi; bảo đảm giải quyết căn bản những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn, đáp ứng yêu cầu quản lý và phát triển trong tình hình mới.

Phó Chủ tịch Quốc hội cũng nêu rõ, trên cơ sở kết quả phiên họp, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thống nhất trình Quốc hội xem xét, cho ý kiến đối với dự án luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương, Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng tại Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI. Cơ quan chủ trì soạn thảo chịu trách nhiệm toàn diện đối với việc tiếp thu, chỉnh lý và chất lượng của dự án Luật, khẩn trương hoàn thiện hồ sơ dự án Luật gửi các đại biểu Quốc hội, bảo đảm tiến độ theo quy định.