Đổi mới mạnh mẽ phương pháp đào tạo cán bộ, đáp ứng yêu cầu quản trị đô thị hiện đại

Sau khi Hà Nội vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1-7-2025, nhiều yêu cầu mới đặt ra đối với đội ngũ cán bộ, nhất là ở cấp xã, phường.

Trao đổi với phóng viên Báo Hànộimới, PGS.TS Phạm Minh Anh, Hiệu trưởng Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong cho rằng, việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ phải đi trước một bước nhằm đáp ứng yêu cầu của mô hình mới.

minh-anh.jpg
Hiệu trưởng Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong Phạm Minh Anh.

Ba nhóm năng lực cốt lõi để vận hành hiệu quả

- Sau 5 tháng Hà Nội vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, theo đồng chí, đâu là những nhóm năng lực cốt lõi mà đội ngũ cán bộ, đặc biệt ở cấp xã, phường, cần được đào tạo, bồi dưỡng để thích ứng hiệu quả?

- Việc Hà Nội cùng với các tỉnh, thành phố trong cả nước chính thức vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là một bước chuyển lớn, đòi hỏi cán bộ, nhất là cán bộ ở cấp xã, phường, phải nâng cao năng lực toàn diện. Qua tổng hợp các báo cáo của Thành ủy Hà Nội và hướng dẫn của Bộ Nội vụ, chúng tôi xác định có ba nhóm năng lực cốt lõi cần ưu tiên đào tạo, bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ của thành phố.

Thứ nhất là bồi dưỡng, nâng cao năng lực lãnh đạo và quản lý nhà nước. Khi bỏ cấp huyện, cấp xã, phường không chỉ cung cấp dịch vụ công mà còn đảm nhiệm chức năng quy hoạch, kiến tạo phát triển địa phương và điều phối liên ngành. Do đó, cán bộ phải có tư duy chiến lược, khả năng dự báo, phân cấp thẩm quyền và điều phối vấn đề liên ngành. Báo cáo của Thành ủy Hà Nội cho thấy, 70% vướng mắc thời gian qua xuất phát từ phân cấp thẩm quyền. Vì vậy, năng lực dự báo và quản lý tổng hợp là nền tảng để cán bộ thực thi hiệu quả nhiệm vụ trong mô hình chính quyền 2 cấp.

Lĩnh vực thứ hai cần bồi dưỡng chính là năng lực chuyên môn nghiệp vụ và chuyển đổi số. Đây là nhóm kỹ năng quan trọng vì 30% vướng mắc còn lại liên quan đến pháp lý, tài chính - ngân sách, quản lý đô thị, y tế, giáo dục và công nghệ thông tin. Vừa qua, thành phố đã tổ chức nhiều khóa tập huấn về quản lý tài chính, ngân sách và số hóa thủ tục hành chính, góp phần giảm 20-30% thời gian xử lý. Trong bối cảnh Nghị quyết số 18-NQ/TU, Chỉ thị số 42-CT/TU của Thành ủy Hà Nội và Nghị định số 171/2025/NĐ-CP của Chính phủ đều đặt ra yêu cầu 100% cán bộ cấp xã sử dụng các nền tảng số thì việc bồi dưỡng, nâng cao năng lực chuyển đổi số trở thành yêu cầu bắt buộc với đội ngũ cán bộ quản lý của thành phố, đặc biệt là cán bộ cấp xã.

Một lĩnh vực khác cần được bồi dưỡng là đạo đức, liêm chính và năng lực phục vụ nhân dân. Thực tế, sau sắp xếp, tinh gọn bộ máy, nhiều địa phương đã phát sinh những vấn đề mới, phức tạp và dễ dẫn đến khiếu nại.

- Với lực lượng cán bộ trẻ và cán bộ cơ sở trực tiếp triển khai nhiệm vụ ở cấp xã, phường trong mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, nhà trường sẽ đổi mới đào tạo như thế nào để đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và quản trị đô thị hiện đại?

- Cán bộ cơ sở là lực lượng nòng cốt để vận hành mô hình 2 cấp. Vì thế, nội dung đào tạo phải thực chất, hiện đại và gắn với yêu cầu chuyển đổi số, quản trị đô thị. Cán bộ xã, phường hiện trực tiếp xử lý thủ tục hành chính, quản lý dữ liệu đô thị, nhưng nhiều người vẫn thiếu kỹ năng sử dụng các hệ thống như iHanoi, Hà Nội Smart City, Trung tâm điều hành thông minh (IOC), dữ liệu dân cư hay hệ thống camera ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI). Do đó, chương trình đào tạo của nhà trường sẽ tập trung 70% thời lượng cho thực hành, hướng dẫn cán bộ sử dụng thành thạo dịch vụ công trực tuyến mức 3-4, ký số, khai thác dữ liệu phục vụ quản lý.

Cùng với đó, chúng tôi sẽ thiết kế chuyên đề “Quản trị đô thị hiện đại trong chính quyền 2 cấp”. Chuyên đề sẽ đào tạo kỹ năng ra quyết định dựa trên dữ liệu, xử lý tình huống phức hợp (trật tự xây dựng, môi trường, giao thông...), quản lý sự thay đổi và truyền thông chính sách.

Nhà trường cũng sẽ phát triển chương trình “Cán bộ trẻ tiên phong chuyển đổi số”. Lực lượng cán bộ dưới 40 tuổi có lợi thế về công nghệ, cần được trao quyền và bồi dưỡng để trở thành hạt nhân lan tỏa đổi mới ở cơ sở. Nội dung tập trung vào lãnh đạo chuyển đổi số, phân tích dữ liệu lớn, ứng dụng AI, RPA, chatbot và xây dựng sáng kiến số áp dụng tại quy mô xã, phường.

lop-hoc.jpg
Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc của 126 xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội dự lớp tập huấn do Ban Tổ chức Thành ủy và Trường Đào tạo cán bộ Lê Hồng Phong phối hợp tổ chức, tháng 9-2025. Ảnh: Nguyên Anh

Nuôi dưỡng tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm

- Đồng chí đã nhiều lần nhấn mạnh vai trò của tư duy chiến lược, dự báo và hội nhập quốc tế. Vậy việc gắn kết lý luận chính trị với thực tiễn quản trị đô thị Hà Nội sẽ được triển khai như thế nào?

- Lý luận chính trị luôn là nền tảng để phân tích quy luật phát triển, nhưng phải gắn với thực tiễn Hà Nội thì mới phát huy hiệu quả. Để thực hiện, chúng tôi sẽ triển khai theo ba hướng. Đầu tiên, nhà trường sẽ tích hợp vào chương trình cốt lõi, đặc biệt là chuyên đề “Tư duy, tầm nhìn lãnh đạo”, gắn với các nghiên cứu tình huống của Hà Nội như dự báo rủi ro đô thị hóa khu vực sông Hồng - Hồ Tây hay thách thức giảm phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch.

Nhà trường cũng sẽ thúc đẩy hội nhập quốc tế, đẩy mạnh hợp tác với các cơ sở đào tạo của Singapore, Hàn Quốc, Trung Quốc, Nhật Bản… để học viên tiếp cận kinh nghiệm quản trị đô thị thông minh và dự báo xu hướng toàn cầu trong chuyển đổi số, biến đổi khí hậu. Cùng với đó, trường sẽ triển khai linh hoạt các chương trình đào tạo cán bộ thông qua phân tích tình huống từ thực tiễn Hà Nội.

Đơn cử, từ 109 vướng mắc mà đại diện các xã, phường kiến nghị về phân cấp, ủy quyền được ghi nhận trong các báo cáo của Thành ủy, học viên sẽ được hướng dẫn, đào tạo để dự báo tác động và đề xuất giải pháp phù hợp.

- Trong bối cảnh Thành ủy Hà Nội tăng cường siết chặt kỷ luật, kỷ cương và đề cao liêm chính công vụ, nhà trường sẽ làm gì để vừa rèn luyện đạo đức, phong cách công vụ, vừa nuôi dưỡng tinh thần đổi mới, dám nghĩ dám làm của đội ngũ cán bộ Thủ đô?

- Tôi cho rằng, kỷ luật phải đi đôi với khuyến khích sáng tạo, nếu không cán bộ sẽ dễ rơi vào tâm lý “sợ trách nhiệm”. Để thực hiện, trước tiên phải rèn luyện đạo đức và kỷ cương. Tất cả lớp học của nhà trường đều sẽ tích hợp Quy định số 296-QĐ/TƯ ngày 30-5-2025 của Ban Chấp hành Trung ương về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng. Các tình huống thực tế về xử lý khiếu nại của người dân cũng sẽ được đưa vào chương trình đào tạo để học viên tự đánh giá và rút kinh nghiệm.

Tiếp đến là việc nuôi dưỡng tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm. Chúng tôi sẽ áp dụng phương pháp đào tạo thông qua hành động thực tiễn, khuyến khích học viên đề xuất sáng kiến. Tôi cho rằng việc kiến tạo môi trường “nghiêm khắc nhưng đậm chất nhân văn” sẽ giúp cán bộ mạnh dạn hơn trong thực hiện tinh thần đổi mới, dám nghĩ, dám làm.

- Để xây dựng đội ngũ cán bộ chất lượng cao đáp ứng yêu cầu của mô hình 2 cấp, đồng chí có đề xuất gì về chiến lược hợp tác, liên kết đào tạo trong nước và quốc tế?

- Xây dựng đội ngũ cán bộ chất lượng cao là nhiệm vụ chiến lược được xác định trong Đề án 27-ĐA/TU của Thành ủy Hà Nội. Để hiện thực hóa nhiệm vụ này, nhà trường sẽ đẩy mạnh hợp tác trong nước với Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh và các học viện, trường đại học đào tạo cán bộ. Nội dung hợp tác sẽ ưu tiên liên quan đến 36 vị trí việc làm cấp xã được Bộ Nội vụ ban hành. Nhà trường cũng sẽ mở rộng hợp tác đào tạo cán bộ với các quốc gia như Singapore, Australia, Trung Quốc và một số cơ sở đào tạo hàng đầu thế giới như Trường Quản lý Nhà nước Kennedy (Đại học Harvard, Hoa Kỳ).

Chúng tôi tin rằng, với sự quan tâm của Thành ủy Hà Nội và kế hoạch đào tạo bám sát thực tiễn của Thủ đô, chất lượng đào tạo cán bộ của thành phố sẽ không ngừng được đổi mới theo hướng bài bản, chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu cao trong giai đoạn phát triển mới.

- Xin trân trọng cảm ơn ông!

Tác giả: Hà Linh

Nguồn tin: hanoimoi.vn