Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn: Nâng tầm hoạt động giám sát của Quốc hội đi vào thực chất, sắc bén hơn

Tập trung vào các điểm nghẽn, chỉ rõ những khó khăn, vướng mắc

Phát biểu khai mạc Phiên chất vấn và trả lời chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, chất vấn và trả lời chất vấn là hình thức giám sát trực tiếp, thể hiện rõ trách nhiệm của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan trước cử tri, Nhân dân đối với việc thực hiện các cam kết, nhiệm vụ được giao và những chuyển biến sau các phiên chất vấn trước đó.

Phiên chất vấn và trả lời chất vấn được tiến hành trong 1 ngày. Trả lời chất vấn là Bộ trưởng Bộ Tài chính và Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ; các Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, trưởng ngành có liên quan cùng tham gia trả lời, giải trình. Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ trực tiếp trả lời chất vấn những vấn đề thuộc trách nhiệm của Chính phủ.

Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, phiên chất vấn lần này tiếp tục thể hiện tinh thần Quốc hội đồng hành cùng Chính phủ, quán triệt tinh thần của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo là: phải nâng tầm hoạt động giám sát của Quốc hội để đi vào thực chất, sắc bén hơn, tránh hình thức. Tập trung vào các điểm nghẽn, chỉ rõ những khó khăn, vướng mắc, để kịp thời tháo gỡ, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng, đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển nhanh, bền vững và nâng cao đời sống của Nhân dân.

Trả lời thẳng vào vấn đề, xác định rõ trách nhiệm, giải pháp, thời hạn thực hiện

Chủ tịch Quốc hội cho biết, thực hiện Nghị quyết số 263 ngày 11/12/2025 của Quốc hội thực hiện các nghị quyết của Quốc hội khóa XIV và khóa XV về giám sát chuyên đề và chất vấn.

Trong gần 1 năm thực hiện, nhiều nhiệm vụ đã được Chính phủ, các Bộ, ngành hoàn thành, có sản phẩm cụ thể, như: tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách về tài chính, đầu tư, phát triển thị trường vốn; ban hành danh mục các nền tảng số dùng chung quốc gia, đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu và chuẩn hóa thông tin thuê bao di động; hoàn thiện chính sách trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa, xã hội, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

Bên cạnh đó, Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, còn một số nhiệm vụ đang được tiếp tục thực hiện như: phát triển thị trường vốn, tín dụng cho các lĩnh vực ưu tiên; các dự án lưới điện và thị trường điện cạnh tranh; hoàn thiện cơ sở dữ liệu, kết nối, chia sẻ dữ liệu và dịch vụ công trực tuyến; chính sách về nông nghiệp, môi trường, đô thị, văn hóa, du lịch, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ; cải cách tiền lương, phát triển nguồn nhân lực; hoàn thiện pháp luật, thi hành các bản án, quyết định hành chính, giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo và thực hiện kết luận thanh tra.

Thực hiện Nội quy kỳ họp Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội nêu rõ, phiên chất vấn tiếp tục theo cách thức “hỏi nhanh, đáp gọn”. Người trả lời chất vấn có không quá 5 phút để phát biểu trước khi chất vấn. Mỗi lượt, Chủ tọa mời 3 đại biểu; mỗi đại biểu chất vấn không quá 1 phút và kiến nghị mỗi đại biểu cố gắng chỉ tập trung vào 1 vấn đề, đúng phạm vi nội dung chất vấn. Thời gian trả lời không quá 3 phút đối với mỗi câu hỏi; đại biểu được quyền tranh luận với người trả lời chất vấn, thời gian không quá 2 phút.

Các nội dung thuộc hai nhóm vấn đề chất vấn đã được một số ĐBQH quan tâm, phát biểu tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội ngày 30 và 31/10/2026, đã có 19 đại biểu thảo luận về các vấn đề thuộc lĩnh vực tài chính, 11 đại biểu thảo luận về các vấn đề thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị các đại biểu thảo luận tránh trùng lặp những nội dung đã được giải trình đầy đủ; tập trung vào những vấn đề còn chưa rõ, chưa được giải trình; làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp; Đề nghị các thành viên Chính phủ trả lời thẳng vào vấn đề, xác định rõ trách nhiệm, giải pháp, thời hạn thực hiện; đối với những vấn đề liên quan đến nhiều bộ, ngành thì cần làm rõ trách nhiệm và biện pháp phối hợp giải quyết.

Trên tinh thần xây dựng, trách nhiệm cao, phát huy dân chủ, thẳng thắn, Chủ tịch Quốc hội tin tưởng, phiên chất vấn sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội và hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng sự tin tưởng, mong đợi của cử tri và Nhân dân cả nước.

Ngay sau đó, Quốc hội tiến hành phiên chất vấn và trả lời chất vấn đối với lĩnh vực tài chính, tập trung vào 4 nhóm vấn đề:

Công tác phân bổ, quản lý và thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công năm 2026, gắn với triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030; nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp khắc phục tình trạng chậm giải ngân, nhất là đối với các công trình, dự án trọng điểm; bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư;

Những khó khăn, vướng mắc và giải pháp nâng cao hiệu quả huy động, phân bổ và sử dụng vốn ODA, vốn vay ưu đãi và vốn đầu tư huy động theo phương thức đối tác công tư (PPP);

Công tác quản lý thuế đối với hoạt động thương mại điện tử, kinh doanh trên nền tảng số và nhà cung cấp ở nước ngoài; giải pháp chống thất thu thuế, bảo đảm công bằng, minh bạch trong thực hiện nghĩa vụ thuế;

Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, tháo gỡ khó khăn về vốn, chi phí sản xuất, kinh doanh, thủ tục hành chính và các điều kiện kinh doanh đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh.