Cần cơ chế, chính sách quản lý đặc biệt đối với tài nguyên khoáng sản chiến lược

Ông Trần Bình Trọng, Cục trưởng Cục Địa chất Việt Nam (Bộ Tài nguyên và Môi trường) cho biết, các khoáng sản chiến lược, trong đó có đất hiếm, đóng vai trò then chốt trong nhiều ngành công nghiệp mới nổi, như làm vật liệu nam châm vĩnh cửu, vật liệu quang học, vật liệu siêu dẫn dùng để sản xuất các pin, linh kiện điện tử quan trọng, như điện thoại thông minh, thiết bị gia dụng tiết kiệm năng lượng, ô tô điện, thiết bị hàng không vũ trụ và đặc biệt nhất là công nghiệp quốc phòng.

Việt Nam là quốc gia có tiềm năng về tài nguyên và trữ lượng khoáng sản chiến lược lớn trên thế giới. Ngoài các khu vực đã được điều tra, đánh giá, thăm dò và kết quả một số đề án do Bộ Tài nguyên và Môi trường thực hiện đã phát hiện trong nhiều khu vực có tiền đề, dấu hiệu địa chất liên quan đến trữ lượng khoáng sản chiến lược.

Tại cuộc họp, lãnh đạo các bộ, ngành cho rằng để Việt Nam trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng khoáng sản chiến lược, nhất là đất hiếm, của thế giới, chúng ta cần có đề án điều tra, đánh giá tổng thể tiềm năng tài nguyên khoáng sản chiến lược, xác lập cơ sở dữ liệu đầy đủ, làm căn cứ để xây dựng chiến lược, khung chính sách quản lý và sử dụng khoáng sản chiến lược phù hợp với xu thế và nhu cầu thị trường quốc tế.

Việc thực hiện Đề án là rất cần thiết để phục vụ phát triển kinh tế, cũng như bảo đảm an ninh quốc phòng, tạo cơ hội phát triển, giảm phụ thuộc vào nguồn cung của nước ngoài, tạo cơ hội phát triển cho ngành công nghiệp khoáng sản chiến lược của Việt Nam, gia tăng việc làm và phát triển của địa phương.

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh, việc điều tra, đánh giá tổng thể tiềm năng khoáng sản chiến lược của Việt Nam cần đặt trong mối quan hệ mang tính tổng thể và chiến lược đối với ngành công nghiệp khai khoáng của đất nước.

Trước hết, Đề án cần đánh giá đúng vai trò, tầm quan trọng của tài nguyên khoáng sản chiến lược, nhất là đất hiếm, đối với các ngành công nghiệp mới nổi, nguồn cung-cầu trên toàn cầu; tác động, ảnh hưởng của các khoáng sản chiến lược đến hoạt động kinh tế, thương mại, ngoại giao, địa chính trị… trong khu vực và thế giới. Vị trí, tiềm năng tài nguyên khoáng sản chiến lược của Việt Nam trên bản đồ thế giới.

Phó Thủ tướng yêu cầu, Đề án không chỉ dừng lại ở hoạt động điều tra, đánh giá, thăm dò, mà phải tham mưu, đề xuất những chủ trương, quan điểm lớn của Đảng, cơ chế, chính sách pháp luật của Nhà nước đối với công tác quản lý, phát triển ngành công nghiệp khoáng sản chiến lược của đất nước. Đồng thời kiến nghị triển khai một số dự án thí điểm trong thăm dò, điều tra, khai thác, chế biến, sử dụng, với trọng tâm là lựa chọn công nghệ, đối tác chiến lược, xây dựng hành lang pháp lý phù hợp đối với các tài nguyên khoáng sản chiến lược.