Bỏ điểm sàn: Cần có lộ trình phù hợp để bảo đảm chất lượng

 

GS. Nguy?n Quý Thanh, Giám ??c Trung tâm Ki?m ??nh ch?t l??ng giáo d?c c?a ??i h?c Qu?c gia Hà N?i

Trong nh?ng ngày g?n ?ây, sau khi B? GD&?T công b? D? th?o Quy ch? tuy?n sinh ??i h?c n?m 2017 v?i d? ki?n b? ?i?m sàn chung, trong xã h?i ?ã có m?t s? ý ki?n lo l?ng khi b? ?i?m sàn thì ch?t l??ng giáo d?c ??i h?c s? gi?m sút do h? th?ng các c? s? giáo d?c ??i h?c ? n??c ta hi?n nay r?t ?a d?ng, kinh nghi?m và n?ng l?c qu?n lý khác xa nhau.

Các n??c quy ??nh ?i?m sàn nh? th? nào?

Theo GS. Nguy?n Quý Thanh, ?i?m sàn, hay nói r?ng h?n là tiêu chu?n tuy?n sinh t?i thi?u ? các n??c, khá ?a d?ng. ?ó có th? là m?t m?c ?i?m c?a bài thi tuy?n sinh ho?c m?t m?c ?i?m c?a bài thi chu?n hóa ho?c ?i?m trung bình chung h?c t?p, th?m chí ?ó là yêu c?u ph?i h?c và tích l?y ???c tín ch? c?a m?t s? môn quan tr?ng n?u ch??ng trình giáo d?c ph? thông quá khác nhau gi?a các tr??ng.

Ví d?, trong tuy?n sinh ??i h?c ? ??c, Th?y ?i?n, Brazil, Trung Qu?c… và th?m chí ? nhi?u bang t?i Hoa K?, các c? quan qu?n lý giáo d?c ??a ra các m?c ?i?m sàn d??i các hình th?c khác nhau. Nh? theo Quy ho?ch t?ng th? giáo d?c bang California, các tr??ng thu?c H? th?ng ??i h?c California (g?m các ??i h?c nghiên c?u c?a bang, ?ào t?o ??n t?n b?c ti?n s?) ch? ???c tuy?n các h?c sinh thu?c nhóm kho?ng 12,5% h?c sinh gi?i nh?t. Các tr??ng thu?c H? th?ng ??i h?c bang c?a California (các tr??ng ch? y?u là ?ào t?o b?c ??i h?c, ch? m?t s? ?ào t?o b?c th?c s?) ch? ???c tuy?n h?c sinh trong nhóm kho?ng 33% h?c sinh gi?i nh?t.

Ch? có các tr??ng cao ??ng c?ng ??ng m?i ???c tuy?n sinh m?, theo ?ó, t?t c? h?c sinh có b?ng t?t nghi?p THPT ??u có th? vào h?c. 

Trong khi ?ó, S? Giáo d?c ??i h?c bang Massachusetts, Hoa K? ??t ra yêu c?u v? ?i?m trung bình h?c t?p t?i thi?u là 3.0 ?? ???c vào các tr??ng công c?a bang. Bang Colorado, Hoa K? thì s? d?ng Ch? s? tuy?n sinh t?i thi?u (???c tính b?ng cách tích h?p ?i?m trung bình h?c t?p b?c THPT và ?i?m bài thi chu?n hóa).

? các n??c, vi?c tuy?n sinh m? ???c áp d?ng khi h?c sinh ?ã ?? ?i?u ki?n là t?t nghi?p THPT. Theo m?t nghiên c?u cho ?y ban Giáo d?c và V?n hóa Ngh? viên châu Âu, ch? có 5 n??c (trong s? 16 qu?c gia châu Âu và 3 n??c ??i sánh là Nh?t B?n, Australia và Hoa K?) th?c hi?n tuy?n sinh m?.

Nh? v?y, h?u h?t các n??c ??u áp d?ng c? ch? tuy?n ch?n, chính vì v?y, h? ??u áp d?ng m?c ?i?m sàn ho?c tiêu chu?n t?i thi?u. Suy cho cùng, ? n??c ngoài, yêu c?u t?t nghi?p THPT c?ng là m?t hình th?c ?i?m sàn. B?i vì, ?? t?t nghi?p THPT, h?c sinh các n??c ?ó ph?i thi ??t và tích l?y ?? s? tín ch? c?a t?t c? các môn trong ch??ng trình. B?t c? môn nào b? tr??t thì ??u không ?? ?i?u ki?n t?t nghi?p.

Ai quy?t ??nh ?i?m sàn?

Ông Thanh cho bi?t, ? các n??c, có 2 ch? th? tham gia quy?t ??nh ?i?m sàn: B? Giáo d?c và tr??ng ??i h?c. B?c tranh phân quy?n gi?a 2 ch? th? này khá ?a d?ng. 

? Hoa K?, theo nghiên c?u n?m 1985 c?a H?i ??ng ??i h?c, có 24 bang t?i n??c này ??t ra các tiêu chu?n tuy?n sinh t?i thi?u c?a bang (t??ng t? ?i?m sàn c?a Vi?t Nam) ?? áp d?ng trong vi?c tuy?n sinh c?a các tr??ng ??i h?c công l?p trong bang. Tuy nhiên, t? ?ó ??n nay ?ã có nh?ng s? thay ??i. Ví d?, có nh?ng bang tr??c ?ây có áp d?ng, nh?ng sau b? tiêu chu?n này và ?? các tr??ng ??i h?c t? quy?t. Ng??c l?i, có nh?ng bang tr??c ?ây không áp d?ng nh?ng hi?n nay s? Giáo d?c c?a bang ?ó l?i ban hành chính sách cho các tr??ng công l?p c?a bang (nh? bang Colorado). Nh? v?y, gi?a các bang c?a Hoa K? c?ng r?t khác nhau v? ng??i quy?t ??nh tiêu chu?n tuy?n sinh t?i thi?u.

? châu Âu, ?a ph?n B? Giáo d?c các n??c quy?t ??nh ?i?m sàn. Tuy nhiên, ti?ng nói c?a các tr??ng trong v?n ?? này c?ng ?ang ngày càng ???c nâng cao.

Trong xu th? giao quy?n t? ch? cho các tr??ng ??i h?c, các n??c tr??c ?ây có s? qu?n lý giáo d?c ??i h?c t?p trung cao nh? Pháp, ??c c?ng ?ang chuy?n d?ch theo h??ng các tr??ng ??i h?c ???c quy?n t? quy?t cao h?n trong vi?c tuy?n sinh. Hi?n nay, có s? cùng t?n t?i c?a c? ch? qu?n lý t?p trung (v?i khung chính sách và tiêu chu?n tuy?n sinh chung do B? Giáo d?c các n??c ban hành) và nh?ng quy?n t? quy?t nh?t ??nh c?a các tr??ng ??i h?c trong v?n ?? này.

Nh? v?y, ai có quy?n quy?t ??nh ban hành chu?n tuy?n sinh t?i thi?u (?i?m sàn) ph? thu?c vào quá trình phân quy?n th?c t? và không gi?ng nhau ? các n??c.  

?? xu?t cho Vi?t Nam

Theo ông Thanh, nh?ng bài h?c thành công và ch?a thành công c?a các n??c s? giúp ích cho Vi?t Nam ??a ra chính sách c?a mình. Tuy nhiên, c?n l?u ý r?ng chính sách tuy?n sinh các n??c (bao g?m c? v?n ?? ?i?m sàn), c?n ???c xem xét trong b?i c?nh c?a n?n giáo d?c ??i h?c các n??c t??ng ?ng, nh?ng n?i mà vi?c giám sát ch?t l??ng giáo d?c ???c th?c hi?n ch?t ch? b?i c? quan ki?m ??nh ch?t l??ng.

Vi?c ki?m ??nh ch?t l??ng các tr??ng ??i h?c (dù là b?t bu?c hay t? nguy?n) ? các n??c này ?ã ???c th?c hi?n khá lâu và mang tính ??nh k?. Nh? ?ó, ni?m tin ??i v?i ch?t l??ng giáo d?c ??i h?c ?ã ???c kh?ng ??nh.

M?c dù vi?c b? ?i?m sàn là b??c ?i nh?m t?ng quy?n t? ch? c?a tr??ng ??i h?c, nh?ng, trong khi tr??ng ??i h?c ch?a th?c s? ch?ng t? ???c v? n?ng l?c th?c t? ?? th?c hi?n qu?n t? ch? và qu?n lý ch?t l??ng thì s? lo l?ng c?a xã h?i là có c? s?. ?i?u 32 Lu?t Giáo d?c ??i h?c c?a Vi?t Nam quy ??nh các tr??ng ??i h?c ???c giao các m?c t? ch? khác nhau phù h?p v?i n?ng l?c và k?t qu? ki?m ??nh ch?t l??ng giáo d?c.

Tr??ng ??i h?c ch? thuy?t ph?c ???c xã h?i v? n?ng l?c thông qua ki?m ??nh ch?t l??ng khách quan. Khi tr??ng ??i h?c ???c t? ch?c ki?m ??nh ch?t l??ng trong n??c ho?c qu?c t? ?ánh giá và công nh?n ??t tiêu chu?n ch?t l??ng thì m?i có th? xem tr??ng có ?? n?ng l?c th?c hi?n t? ch?.

Nh? v?y, ông Thanh kh?ng ??nh vi?c giao cho các tr??ng t? quy?t hoàn toàn v? tuy?n sinh và b? ?i?m sàn chung c?n có l? trình phù h?p ?? b?o ??m ch?t l??ng. Thí d?, tr??c m?t B? GD&?T có th? trao cho các tr??ng ??i h?c và nh?ng ch??ng trình ?ào t?o ???c ?ánh giá, ki?m ??nh ch?t l??ng và ??t chu?n ch?t l??ng c?a Vi?t Nam, chu?n ASEAN (AUN-QA) ho?c chu?n qu?c t? (ABET, AACSB, HCERES, CTI, v.v.) quy?n t? quy?t v? tuy?n sinh (k? c? v? ?i?m sàn).

Ng??c l?i, ??i v?i nh?ng tr??ng ho?c ch??ng trình ch?a ???c ki?m ??nh ch?t l??ng, B? GD&?T v?n nên áp d?ng ng??ng b?o ??m ch?t l??ng t?i thi?u. Tuy nhiên, bên c?nh lo?i hình ng??ng b?o ??m ch?t l??ng áp d?ng v?i ?i?m thi t?t nghi?p THPT qu?c gia, B? GD&?T có th? nghiên c?u thêm lo?i hình ?i?m sàn áp d?ng v?i ?i?m trung bình chung h?c t?p, ?i?m môn h?c (ít nh?t c?a l?p 12). ?i?u này nh?m m?c ?ích ?? các tr??ng ch? tuy?n b?ng h?c b? c?ng b?o ??m ng??ng ch?t l??ng ??u vào t?i thi?u, t?o ni?m tin chung c?a xã h?i v?i ch?t l??ng giáo d?c ??i h?c.