Nhiều điểm mới trong dự thảo nghị định về bảo vệ công trình điện lực và quản lý an toàn công trình thủy điện

Vì sao cần ban hành Nghị định mới?

Sau khi Quốc hội khóa XVI ban hành luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực năm 2024, hàng loạt thẩm quyền trước đây thuộc Chính phủ đã được chuyển giao cho Bộ trưởng Bộ Công Thương.

Cụ thể, các khoản 5 Điều 67, khoản 9 Điều 69, khoản 3 Điều 74, khoản 7 Điều 75, khoản 5 Điều 77 và khoản 8 Điều 78 của Luật Điện lực đều được điều chỉnh theo hướng giao quyền chủ động cho Bộ trưởng Bộ Công Thương thay vì Chính phủ như trước đây.

Đồng thời, Nghị định số 146/2025/NĐ-CP về phân quyền, phân cấp trong lĩnh vực công nghiệp và thương mại, có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, cũng đã phân quyền rõ ràng hơn trong lĩnh vực bảo vệ công trình điện lực và an toàn điện.

Như vậy, Nghị định số 62/2025/NĐ-CP sẽ được điều chỉnh bổ sung qua 50% số điều (từ 54 điều còn dự kiến 24 điều), tức sửa đổi vượt quá 50% tổng số điều. Căn cứ theo quy định tại điểm b khoản 4 Điều 8 của Luật Ban hành Văn bản quy phạm pháp luật, khi sửa đổi bổ sung về nội dung quá 1/2 tổng số điều thì phải ban hành văn bản mới thay thế cho văn bản quy phạm pháp luật hiện hành.

Chính vì thế, trường hợp này bắt buộc phải ban hành văn bản mới thay thế, không thể chỉ sửa đổi bổ sung và Bộ Công Thương đề xuất tên của Nghị định sẽ là: “Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Điện lực về hành lang bảo vệ công trình điện lực và quản lý an toàn công trình thủy điện”.

Những điểm mới đáng chú ý trong dự thảo Nghị định

Dự thảo Nghị định mới gồm 3 chương, 22 điều và 8 phụ lục biểu mẫu, kế thừa các quy định còn phù hợp của Nghị định 62, đồng thời bổ sung một số nội dung đáng chú ý như sau:

Về hành lang bảo vệ công trình điện lực, dự thảo cập nhật khái niệm "đô thị" thay cho cụm từ "thành phố, thị xã, thị trấn" để phù hợp với mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Về quản lý an toàn công trình thủy điện, dự thảo Nghị định tách biệt quy định liên quan đến điều chỉnh quy trình vận hành hồ chứa thủy điện, điều chỉnh phương án bảo vệ đập, hồ chứa thủy điện, điều chỉnh phương án ứng phó tình huống khẩn cấp thành các điều riêng để đơn giản hóa thủ tục hành chính phê duyệt điều chỉnh so với phê duyệt lần đầu. Qua đó, rút gọn đầu mục hồ sơ, tài liệu; rút ngắn thời hạn giải quyết từ 30 ngày xuống còn 20 ngày.

Về phân cấp cho địa phương, thay vì quy định cứng "Sở Công Thương" là cơ quan tiếp nhận và giải quyết thủ tục hành chính cấp tỉnh, dự thảo chuyển sang quy định "Ủy ban nhân dân cấp tỉnh giao cơ quan chuyên môn thuộc phạm vi quản lý" để phù hợp với Luật Chính quyền địa phương và thực tế sắp xếp bộ máy tại các địa phương sau tinh gọn.

Việc ban hành Nghị định mới không chỉ đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, mà còn thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng về đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, nâng cao tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương - tinh thần được Nghị quyết số 66-NQ/TW ngày 30/4/2025 của Bộ Chính trị về đổi mới công tác xây dựng và thi hành pháp luật nhấn mạnh.