Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng: Hoàn thiện pháp lý, tạo đột phá cho ngành dầu khí phát triển

Yêu cầu từ kỷ nguyên phát triển mới

Sáng 9/7, tiếp tục Phiên họp thứ tư, dưới sự điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về dự án Luật Dầu khí (sửa đổi). Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn  tham dự và phát biểu cho ý kiến tại phiên họp.

Trình bày tóm tắt các nội dung quan trọng trong dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi), Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng đã nhấn mạnh sự cần thiết của việc sửa đổi dự án luật.

Theo Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng, trong bối cảnh đất nước bước vào kỷ nguyên vươn mình với mục tiêu tăng trưởng kinh tế trên 10% trong giai đoạn tới, việc bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng quốc gia trở thành nền tảng quan trọng nhất. Ngành dầu khí, với tính chất tự chủ và phát huy nội lực, cần một thể chế pháp lý đủ mạnh để trở thành lợi thế cho các doanh nghiệp trong nước.

Thực tế thi hành Luật Dầu khí năm 2022 dù đã mang lại nhiều kết quả tích cực, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của ngành dầu khí trong lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò và khai thác dầu khí, đóng góp lớn vào nguồn thu ngân sách nhà nước và phát triển kinh tế xã hội của đất nước, góp phần đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia và bảo vệ chủ quyền Việt Nam trên Biển Đông.

Tuy nhiên, trước những biến động bất thường của địa chính trị và sự sụt giảm sản lượng tại các mỏ cũ, những bất cập mới đã nảy sinh. Việc tìm kiếm thăm dò tại các vùng nước sâu, xa bờ đang đối mặt với nhiều thách thức về địa chất, an ninh quốc phòng và chi phí đầu tư lớn. Do đó, việc tiếp tục nâng cấp và sửa đổi toàn diện luật là nhiệm vụ cấp thiết để tạo động lực mới cho Petrovietnam và các nhà thầu nhằm gia tăng sản lượng khai thác, hiệu quả đầu tư, tạo động lực cho tăng trưởng đất nước và ngân sách nhà nước.

Bên cạnh đó, thời gian qua, hoạt động dầu khí đã phát sinh một số vướng mắc, bất cập cần được xử lý: một số vấn đề thường xuyên biến động được quy định tại Luật Dầu khí 2022 hiện không còn phù hợp với thực tiễn; một số vấn đề khung có tính nguyên tắc mang tính đặc thù của hoạt động dầu khí phát sinh nhưng chưa được quy định cụ thể tại Luật Dầu khí 2022; sự biến đổi không ngừng của các thành tựu khoa học kỹ thuật...

Chính vì vậy, Bộ trưởng Bộ Công Thương nhấn mạnh, việc sửa đổi dự án luật nhằm nâng tầm của Luật, tăng cường hiệu quả, hiệu lực trong quản lý nhà nước, loại bỏ rào cản, tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho nhà đầu tư, góp phần cải thiện mức độ hấp dẫn của môi trường đầu tư trong lĩnh vực dầu khí.

5 nhóm chính sách đột phá nhằm khơi thông nguồn lực

Dự thảo Luật Dầu khí (sửa đổi) gồm 12 chương và 62 điều, tập trung giải quyết 5 nhóm chính sách lớn đã được Chính phủ thông qua tại Nghị quyết số 81/NQ-CP ngày 3/4/2026. Các nhóm chính sách này không chỉ kế thừa những quy định tiến bộ mà còn bổ sung những định hướng mới mang tính thời đại:

Một là, hoàn thiện và đơn giản hóa thủ tục, trong đó, tăng cường phân cấp, phân quyền cho các cơ quan thẩm quyền trong việc phê duyệt các bước triển khai dự án, loại bỏ rào cản hành chính nhằm cải thiện độ hấp dẫn của môi trường đầu tư.

Hai là, bổ sung cơ chế cho hoạt động đặc thù, trong đó có quy định cụ thể về khung hợp đồng dầu khí và các hoạt động phát sinh từ thực tiễn sản xuất kinh doanh hiện nay.

Ba là, ưu đãi đầu tư đặc thù, hoàn thiện các chính sách về ưu đãi đầu tư đối với các lô, mỏ dầu khí nhằm khuyến khích nhà thầu tham gia vào các khu vực khó khăn, nhạy cảm.

Bốn là, phát triển chuỗi giá trị dầu khí và năng lượng ngoài khơi, trong đó, quy định cơ chế cho dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao và gắn kết với các nguồn năng lượng tái tạo ngoài khơi.

Năm là, khung pháp lý về thu giữ và lưu trữ các-bon (CCS). Đây là nội dung mới nhằm hiện thực hóa các cam kết của Việt Nam về giảm phát thải khí nhà kính và chuyển đổi năng lượng sạch.

Nhấn mạnh một số mục đích sửa đổi Luật Dầu khí, Bộ trưởng Bộ Công Thương cho biết, việc xây dựng dự án luật phải đáp ứng yêu cầu, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết, trước hết, gắn với xây dựng nền kinh tế độc lập, tự chủ, bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, các cân đối lớn của nền kinh tế nhất là về năng lượng; bảo vệ, khai thác hiệu quả tài nguyên, chủ quyền quốc gia.

Việc sửa đổi luật cũng nhằm nâng cao tính thực tiễn, khả thi, bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống luật pháp trong điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí, phù hợp với các cam kết quốc tế và thông lệ công nghiệp dầu khí quốc tế.

Cùng với đó, tăng cường thu hút đầu tư nước ngoài và tư nhân trong lĩnh vực tìm kiếm, thăm dò, khai thác dầu khí trong bối cảnh hoạt động dầu khí ngày càng khó khăn, phức tạp, nhất là những khu vực nước sâu, xa bờ, nhạy cảm về quốc phòng, an ninh trên Biển Đông. Dự thảo luật cũng nhấn mạnh việc phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo trong ngành dầu khí với mũi nhọn là dịch vụ dầu khí kỹ thuật cao tự chủ, phát triển dịch vụ dầu khí ra nước ngoài.

Ngoài ra, về quan điểm xây dựng dự án luật lần này, lãnh đạo Bộ Công Thương cũng cho biết, việc xây dựng dự án luật nhằm thể chế hóa các quan điểm, đường lối của Đảng, Nhà nước, trong xây dựng cơ chế, chính sách đột phá thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp năng lượng, trong đó có ngành dầu khí. 

Việc sửa đổi luật cũng hướng tới mục đích cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp, phân quyền, giao quyền đi kèm với tăng cường kiểm tra, giám sát của các cơ quan quản lý nhà nước trong điều tra cơ bản về dầu khí và hoạt động dầu khí; tạo sự minh bạch rõ ràng, phòng chống tham nhũng, lãng phí, lợi ích nhóm trong quản lý và thực hiện các hoạt động dầu khí.

Việc sửa đổi Luật Dầu khí lần này cũng đã kế thừa và phát triển các quy định của pháp luật dầu khí hiện hành, đáp ứng yêu cầu thực tiễn trong điều tra cơ bản về và hoạt động dầu khí.

Sẵn sàng cho kỳ họp chuyên đề tháng 8/2026

Dự án luật này là kết quả của quá trình chuẩn bị công phu của Bộ Công Thương - cơ quan chủ trì soạn thảo, cùng sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành và sự thẩm định nghiêm túc từ Bộ Tư pháp. Hồ sơ dự án luật đã được lấy ý kiến rộng rãi từ các đối tượng chịu tác động, các Đoàn đại biểu Quốc hội và đăng tải công khai trên Cổng thông tin điện tử Chính phủ để tiếp thu giải trình đầy đủ.

Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 170/NQ-CP về phiên họp chuyên đề xây dựng pháp luật để quyết nghị về dự án này. Với sự chuẩn bị kỹ lưỡng, dự kiến Luật Dầu khí (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp không thường lệ vào tháng 8/2026.

Việc thông qua luật sẽ là cú hích để ngành dầu khí chuyển mình, không chỉ đóng góp cho ngân sách mà còn bảo đảm vững chắc an ninh năng lượng và giữ vững chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.

Dự án Luật Dầu khí (sửa đổi) dự kiến trình Quốc hội tại kỳ họp không thường lệ vào tháng 8/2026 được kỳ vọng sẽ tháo gỡ các rào cản thực tiễn, tạo hành lang pháp lý minh bạch để thu hút đầu tư, bảo vệ chủ quyền quốc gia và hiện thực hóa khát vọng phát triển kinh tế bền vững của dân tộc.