Bầu cử là quyền lợi, trách nhiệm của mỗi công dân

Bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031 được tổ chức vào ngày 15/3/2026 để lựa chọn người đại diện cho Nhân dân thực hiện quyền lực nhà nước. Đó vừa là quyền lợi, vừa là trách nhiệm của mỗi công dân, góp phần xây dựng nền dân chủ, phát triển đất nước và bảo đảm sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước phù hợp với nguyện vọng của Nhân dân.

Nền dân chủ được thực hiện thông qua bầu cử

Bầu cử là một trong những hình thức thể hiện quyền lực của Nhân dân trong nền dân chủ, là quyền lợi của công dân trong nền dân chủ; đồng thời, là trách nhiệm thiêng liêng để bảo vệ và phát triển đất nước.

Bầu cử là quyền lợi, quyền tham gia quyết định chính trị, bầu cử cho phép công dân trực tiếp tham gia lựa chọn người đại biểu đại diện cho mình trong các cơ quan quyền lực nhà nước là Quốc hội, HĐND các cấp. Đây là quyền cơ bản thể hiện sự bình đẳng và tự do trong xã hội, giúp công dân có tiếng nói trong định hướng phát triển, quản lý đất nước.

Bầu cử thể hiện ý chí và nguyện vọng của công dân, thông qua hoạt động bầu cử, công dân có thể thể hiện ý chí, nguyện vọng, quan điểm chính trị của mình. Là dịp bảo vệ quyền lợi cá nhân và tập thể, khi tham gia bầu cử, công dân có thể chọn những người đại diện bảo vệ quyền lợi của mình và cộng đồng. Đây cũng là cách bảo đảm các chính sách, pháp luật được ban hành sẽ phản ánh đúng nhu cầu và quyền lợi của người dân.

t1.jpg
Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Hải Phòng tổ chức hội nghị thống nhất số lượng điểm tiếp xúc cử tri, thời gian, địa điểm, hình thức tổ chức TXCT của các ứng cử viên đại biểu dân cử

Bầu cử là trách nhiệm, khi công dân tham gia giới thiệu người ứng cử, lựa chọn người xứng đáng khi bỏ phiếu là thể hiện trách nhiệm của mình với xã hội và đất nước, góp phần nhỏ bé của mình xây dựng và phát triển đất nước. Tham gia bầu cử là trách nhiệm trong lựa chọn người lãnh đạo, công dân có trách nhiệm tìm hiểu, đánh giá kỹ lưỡng các ứng cử viên để lựa chọn người có năng lực, phẩm chất tốt, đại diện cho lợi ích chung. Việc này đòi hỏi sự nghiêm túc, có ý thức và trách nhiệm cao trong mỗi lá phiếu bầu.

Tham gia bầu cử là cách để công dân duy trì, củng cố nền dân chủ, bảo vệ quyền tự do, bình đẳng trong xã hội, giúp ngăn chặn sự lạm quyền, độc đoán và bảo đảm sự minh bạch, công bằng trong quản lý nhà nước. Bầu cử thể hiện sự gắn kết giữa cá nhân với xã hội, giữa quyền lợi và nghĩa vụ. Khi công dân thực hiện đầy đủ quyền và trách nhiệm này, nền dân chủ sẽ được củng cố, xã hội phát triển ổn định và bền vững. Ngược lại, nếu công dân không thực hiện trách nhiệm bầu cử, quyền lợi của họ cũng sẽ bị ảnh hưởng, xã hội có thể rơi vào tình trạng thiếu sự đại diện đúng đắn, gây ra nhiều hệ lụy tiêu cực.

Bầu cử mang ý nghĩa sâu sắc. Về chính trị: bầu cử là quyền chính trị cơ bản của công dân, thể hiện quyền làm chủ trực tiếp của Nhân dân trong lựa chọn người đại diện cho mình ở cơ quan quyền lực nhà nước; bầu cử góp phần củng cố và phát huy nền dân chủ, tạo điều kiện để Nhân dân tham gia vào quá trình quản lý nhà nước và xã hội. Đại biểu được bầu vào Quốc hội và HĐND sẽ tham gia xây dựng pháp luật, giám sát hoạt động của chính quyền, góp phần thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước. Về xã hội: bầu cử bảo đảm sự đại diện, giúp lựa chọn những đại biểu tiêu biểu, có năng lực, phẩm chất tốt, đại diện cho ý chí, nguyện vọng của các tầng lớp Nhân dân, các dân tộc, tôn giáo, các vùng miền khác nhau, thể hiện sự đồng thuận, đoàn kết toàn dân tộc.

Bầu cử lựa chọn đại biểu Quốc hội, HĐND các cấp là những người trực tiếp tham gia hoạch định chính sách, pháp luật, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm an ninh, quốc phòng; thông qua vai trò giám sát, phản biện xã hội, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và đổi mới chính sách phù hợp với thực tiễn. Đặc biệt đối với nhiệm kỳ 2026-2031 - nhiệm kỳ thực hiện nghị quyết đại hội XIV của Đảng, khởi đầu kỷ nguyên phát triển mới của đất nước trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng với những thách thức mới.

Góp phần xây dựng xã hội công bằng, dân chủ và văn minh

Mỗi công dân, trực tiếp là những người đủ tuổi theo luật định- gọi là cử tri, được tham gia trực tiếp vào quá trình bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp trong các hoạt động chủ yếu sau.

Thứ nhất, công dân đến tuổi theo luật định, được thực hiện quyền ứng cử, đề cử. Theo Điều 2 (Luật Bầu cử): Tính đến ngày bầu cử được công bố, công dân nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam đủ mười tám tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ hai mươi mốt tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội, HĐND các cấp. Công dân được cơ quan, tổ chức giới thiệu ra ứng cử hoặc tự ứng cử nếu xét thấy đủ tiêu chuẩn và điều kiện.

Thứ hai, cử tri được tham gia quá trình lựa chọn, giới thiệu người ứng cử để đại diện cho mình tham gia các hoạt động của Quốc hội, của HĐND các cấp, thực hiện chức năng quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, của địa phương; đồng thời, bảo vệ quyền lợi hợp pháp, chính đáng của cử tri.

Thứ ba, cử tri được trực tiếp bỏ lá phiếu để lựa chọn các đại biểu có đủ tiêu chuẩn, điều kiện, năng lực, kinh nghiệm trong số các ứng cử viên được giới thiệu bầu; được tham gia vào quá trình bầu cử nếu được Nhân dân cử ra để tham gia các hoạt động bầu cử; đồng thời có trách nhiệm giám sát quá trình bầu cử để bảo đảm công khai, minh bạch, đúng pháp luật.

Mỗi công dân cần nhận thức rõ vai trò của mình trong việc tham gia bầu cử, góp phần xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ và văn minh.

Tác giả: Hà Linh

Nguồn tin: daibieunhandan.vn