Bảo đảm dân chủ, đúng luật

Trong đó, vai trò giám sát của HĐND thành phố Hà Nội có ý nghĩa quyết định trong việc bảo đảm tính dân chủ, minh bạch, đúng pháp luật và hiệu quả cho toàn bộ quá trình chuẩn bị tổ chức bầu cử.

Giám sát để bảo đảm bầu cử đúng luật, đúng tiến độ

Theo Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội, Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Trần Thế Cương, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Bầu cử thành phố Hà Nội, giám sát công tác chuẩn bị bầu cử không đơn thuần là kiểm tra thủ tục hành chính. Đây là hoạt động nhằm bảo đảm toàn bộ quá trình chỉ đạo, tổ chức và triển khai bầu cử được thực hiện đúng quy định pháp luật, tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc dân chủ, công khai, bình đẳng, đúng tiến độ theo tinh thần Luật Bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND.

Thực hiện chức năng giám sát, đầu tháng 1-2026, Đoàn giám sát của HĐND thành phố Hà Nội đã làm việc với Sở Nội vụ - cơ quan Thường trực của Ủy ban Bầu cử thành phố để đánh giá việc triển khai các bước chuẩn bị bầu cử. Tại buổi làm việc, Sở Nội vụ đã báo cáo tổng quan về tình hình và kết quả thực hiện các nhiệm vụ được giao, từ việc thành lập Ủy ban Bầu cử thành phố, tổ chức hội nghị hiệp thương lần thứ nhất, đến công tác chuẩn bị hệ thống cơ sở dữ liệu, ban hành hướng dẫn nghiệp vụ và triển khai các bước theo tiến độ luật định. Đến thời điểm giám sát, Hà Nội đã hoàn thành đúng tiến độ các nhiệm vụ, trong đó có một số nội dung được thực hiện sớm hơn so với yêu cầu.

Bên cạnh việc ghi nhận những kết quả đạt được, Đoàn giám sát cũng chỉ rõ một số nội dung cần tiếp tục tăng cường phối hợp và hoàn thiện, như đẩy mạnh tập huấn ứng dụng công nghệ thông tin trong tổ chức bầu cử; nâng cao hiệu quả khai thác, sử dụng dữ liệu dân cư; chủ động phương án xử lý khiếu nại, kiến nghị liên quan đến bầu cử. Những kiến nghị này nhằm bảo đảm công tác bầu cử không chỉ đúng quy định mà còn đồng bộ, nhất quán, thuận tiện cho cử tri.

Nắm bắt sát tình hình, giải quyết vướng mắc, khó khăn

Không dừng lại ở đánh giá tổng thể cấp thành phố, HĐND thành phố Hà Nội đã thành lập nhiều đoàn giám sát trực tiếp làm việc tại các xã, phường trên địa bàn nhằm nắm bắt sát thực tiễn triển khai ở cơ sở. Đến nay, 7 đoàn giám sát đã làm việc với Ủy ban Bầu cử của hầu hết các xã, phường về công tác chuẩn bị bầu cử.

Theo Trưởng ban Pháp chế HĐND thành phố Duy Hoàng Dương, qua giám sát thực tế cho thấy, bên cạnh những kết quả tích cực, công tác chuẩn bị bầu cử ở cơ sở vẫn còn tồn tại một số khó khăn, vướng mắc cần được quan tâm tháo gỡ kịp thời để bảo đảm tiến độ, chất lượng và tính chặt chẽ của toàn bộ quy trình.

Trước hết là khó khăn trong việc lập và rà soát danh sách cử tri do biến động dân cư lớn. Thứ hai là áp lực về nhân lực và khối lượng công việc tại cấp cơ sở. Qua giám sát tại một số địa phương cho thấy, cán bộ làm công tác bầu cử chủ yếu là kiêm nhiệm, phải đảm đương nhiều lĩnh vực, trong khi yêu cầu của công tác bầu cử đòi hỏi tính chính xác cao, quy trình chặt chẽ và tuân thủ nghiêm ngặt các quy định pháp luật. Nếu không được tập huấn đầy đủ, hướng dẫn kịp thời, nguy cơ xảy ra sai sót về thủ tục là khó tránh khỏi.

Cùng với đó, việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý danh sách cử tri, báo cáo tiến độ và lưu trữ hồ sơ bầu cử là xu hướng tất yếu. Tuy nhiên, tại một số cơ sở, năng lực sử dụng phần mềm, hệ thống dữ liệu của cán bộ còn hạn chế; trang thiết bị phục vụ công tác bầu cử chưa thật sự đồng bộ.

Công tác tuyên truyền về bầu cử tuy đã được triển khai với nhiều hình thức, song qua giám sát cho thấy tại một số khu dân cư, nhất là các khu chung cư mới, khu nhà cho thuê, việc tiếp cận thông tin của một bộ phận cử tri còn hạn chế. Ngoài ra, một số địa phương phản ánh việc phối hợp giữa các lực lượng tham gia công tác bầu cử như chính quyền địa phương, Mặt trận Tổ quốc, công an, tổ dân phố có thời điểm chưa thật sự nhịp nhàng.

Từ thực tiễn trên, các đoàn giám sát của HĐND thành phố Hà Nội kiến nghị các cơ quan chức năng tiếp tục tăng cường hướng dẫn, tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ làm công tác bầu cử ở cơ sở; đẩy mạnh phối hợp liên ngành, nhất là trong quản lý dân cư và lập danh sách cử tri; hỗ trợ kỹ thuật, hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ bầu cử; đồng thời đổi mới, đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, bảo đảm mọi cử tri đều được tiếp cận thông tin về bầu cử đầy đủ, kịp thời.

Việc chủ động tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở, không để phát sinh sai sót trong bất kỳ khâu nào của quy trình sẽ tạo nền tảng vững chắc để tổ chức thành công cuộc bầu cử, bảo đảm dân chủ, công bằng, minh bạch, qua đó tiếp tục củng cố niềm tin của nhân dân đối với hệ thống chính quyền và bộ máy dân cử của Thủ đô.